|پیام ما| بیست‌ویکمین همایش ملی «ارزیابی اثرات محیط‌زیستی ایران» با رویکرد گردشگری پایدار و مشارکت مردمی از سوی دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و انجمن ارزیابی محیط‌زیست ایران اول و دوم اسفندماه در تهران برگزار شد. کارشناسان و مسئولان در سخنانشان در این همایش به اهمیت توسعه پایدار در صنعت گردشگری پرداختند و نقش اقامتگاه‌های بومگردی را در پایداری گردشگری بررسی کردند. دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز درباره نقش اقامتگاه‌های بومگردی به‌عنوان معیاری برای سنجش پایداری خدمات گردشگری کشور صحبت کرد. او به تلاش‌ها برای بهبود شاخص‌های پایداری در پروژه‌های گردشگری و اهمیت این اقامتگاه‌ها در ارتقای فرهنگ گردشگری پایدار اشاره کرد. همچنین، معاون گردشگری کشور بر لزوم توجه به محیط‌زیست ایمن و رعایت اصول گردشگری سبز، مانند استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت پسماند، تاکید کرد. در پایان همایش، از «مجید مخدوم»، بنیانگذار علم ارزیابی اثرات محیط‌زیستی در ایران، تقدیر شد.

سال پرباران تالاب اینچه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هکتار آب داشت و در سال کم‌بارش تا مرز خشکیدگی می‌رفت، در سال‌های اخیر مساحت اینچه به یک‌هزار هکتار رسیده‌‌ است. دلیل این چهاربرابر شدن بارش‌های فراتر از نرمال نیست،‌ سه‌چهارم دیگر پساب است،‌ پسابی که به جان اینچه افتاده و مراتع را هم به زیر آب برده!‌ برخلاف آنکه شرکت کانسار خزر می‌گوید همه اقدامات برای حفظ طبیعت و تالاب را انجام داده، اما محیط‌زیست و منابع‌طبیعی از شکایت به دستگاه قضا خبر می‌دهند.

نقدی بر نحوه برگزاری نمایشگاه‌های گردشگری در ایران

وزیر میراث فرهنگی و گردشگری گفت: توسعه گردشگری پایدار بدون توجه به مسائل محیط‌زیستی امکان‌پذیر نیست.

هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری تهران، یکی از مهمترین رویدادهای گردشگری کشور، دیروز با حضور رئیس‌جمهور و جمعی از مقامات دولتی و فعالان بخش خصوصی گردشگری در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران شروع به کار کرد. این نمایشگاه در حالی قرار است ظرفیت‌های گردشگری ایران را به نمایش بگذارد که این بخش به‌واسطه سیاست‌های کلان و برخوردهای قهری در رکودی چندساله به‌سر می‌برد. هرچند برخی فعالان تلاش خود را در تمام این سالها برای نجات و احیای گردشگری متوقف نکردند و به‌رغم وجود موانع و نگاه‌های سلبی و رفتارهایی که به‌شکلی غیرمستقیم بر گردشگری تأثیر منفی داشت، سعی کردند گردشگری کشور را زنده نگه دارند. حالا فعالان گردشگری از سراسر ایران در نمایشگاه سالانه این بخش گرد هم آمده‌اند تا چراغ گردشگری را روشن نگه‌دارند. هرچند هنوز نگاه‌ها و برخوردهایی وجود دارد که به این حوزه آسیب می‌زند و مسعود پزشکیان به‌طور تلویحی در سخنان خود به برخی از این برخوردها اشاره کرد. او به مهمترین نیاز گردشگری ایران که صلح و امنیت است، در سخنانش تأکید کرد.

|پیام ما| حضور و فعالیت بلاگرها در حوزه گردشگری، مثل هر حوزه دیگر مزایا و معایبی دارد و مثل هر حوزه دیگر نیازمند نگاه مسئولانه به محتوایی است که در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد. نگاهی که اگر وجود نداشته باشد، آسیب‌ها و تبعاتی به‌دنبال دارد که جبران آن اگر غیرممکن نباشد، کار بسیار سختی است. آنها این روزها اثرگذاری رسانه‌ها و ابزارهای تبلیغاتی را تحت‌الشعاع قرار داده‌اند و این امر هم فرصتی قابل‌توجه محسوب می‌شود و هم تهدیدی قابل‌تأمل. چند هفته پیش بود که یکی از بلاگرها در یک اثر باستانی مربوط به دوران ساسانی آتش به پا کرده بود تا محتوای ویدئویی تولید کند. درعین‌حال، همین قشر نقش مهمی در معرفی جاذبه‌های تاریخی و طبیعی ایران در جامعه دارند که بعد مثبت فعالیت آنها محسوب می‌شود. اما یک حلقه مفقوده این دو بعد فعالیت آنها را در شبکه‌های اجتماعی به‌هم وصل می‌کند و آن «تولید محتوای مسئولانه» است. در نشست فعالان بخش خصوصی گردشگری و نماینده بخش دولتی با جمعی از اینفلوئنسرها و بلاگرهای سفر در این نشست مشکلات و مسائل خاص خود را مطرح کردند که مهمترین آن فیلترینگ و تبعات و تأثیر آن در فعالیت بر بستر اینستاگرام بود.

|پیام ما| کمتر از ۱۰ روز تا برگزاری هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری باقی مانده است، اما همچنان به سیاق سال‌های پیش وقتی صحبت از وضعیت گردشگری ایران می‌شود، مرور محدودیت‌ها و چالش‌ها از تمام فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود در گردشگری کشور پیشی می‌گیرد. این درحالی‌است که کشورهای همسایه پس از عبور از بحران کرونا در حال ثبت رکوردهای جدید در گردشگری هستند. رکود گردشگری ایران ناشی از عوامل مختلفی است که برخی از آنها به مسائل اقتصادی و برخی به مسائل سیاسی و فرهنگی مربوط می‌شوند. اما برخی نگاه‌ها و برخوردها نیز در رسیدن به وضعیت فعلی گردشگری ایران تأثیرگذار بوده است. در نشست اخیر کمیسیون گردشگری اتاق ایران، فعالان بخش خصوصی با ابراز نگرانی از وضعیت کنونی گردشگری ایران، بر لزوم تغییر راهبردها تأکید کردند. آنها معتقدند بخش خصوصی می‌تواند نقش بسیار مهمی در احیای گردشگری ایران ایفا کند، اما برای این امر نیاز به حمایت‌های دولتی و تسهیلگری در فرایندهای قانونی و مالی دارد. اما بخش دولتی و برخی نهادهای دیگر راه دیگری را در مواجهه با وضعیت موجود گردشگری در پیش گرفته‌اند.

در هفته گذشته قرار بود بزرگترین گردهمایی سرمایه‌گذاران شمال کشور در اصفهان برگزار و راه‌های سرمایه‌گذاری و حضور در استان‌های شمالی تسهیل شود. ماجرا اما با مخالفت برخی از فعالان محیط‌زیست رنگ و روی دیگری به خود گرفت و درنهایت سبب لغو همایش شد. توسعه نامتوازن با هجوم سرمایه‌های کلان از جمله دلایل مخالفت با این گردهمایی بود. زمانی‌که پوستر همایش منتشر شد، علی بیت‌اللهی، عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی متعجب شد و درخواست کرد تا نامش را از این همایش حذف کنند. به او گفته بودند همایشی است درباره فرونشست و تبعات آن برای استان اصفهان اما او با دیدن پوستر متوجه سوداگری نهفته در آن شد. مهاجرت گسترده از شهرهای درگیر با معضلات محیط‌زیستی به استان‌‌های شمالی چند سالی است سرعت گرفته و برگزاری همایش‌هایی از‌این‌دست نوک کوه یخ است. کوه یخی که تبعات آن در سال‌های آینده برای استان‌های شمالی مشخص خواهد شد. حالا پرسش اصلی این است که آیا لغو گردهمایی سرمایه‌گذاران مانع سرمایه‌گذاری افسارگسیخته آنها و تلاش برای گسترش توسعه نامتوازن در شمال کشور خواهد بود؟ و چرا با وجود تبعات منفی گسیل سرمایه و جمعیت، راه‌حلی برای وضعیت موجود مشخص نیست؟ پاسخی از سوی مسئولان برای این پرسش‌ها وجود ندارد و همین هم نگرانی‌ها را بیش‌ازپیش کرده است.