بایگانی مطالب برچسب: حفاظت مشارکتی
«مشارکت» حلقۀ مفقوده محیط‌زیست
«رئیس‌جمهور با صدور حکمی، خانم دکتر شینا انصاری را باتوجه‌به مراتب شایستگی، تجارب ارزندۀ مدیریتی و سوابق اجرایی، به سمت معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست منصوب کرد.» این خبر همان لحظۀ بارگذاری، به‌سرعت دست‌به‌دست شد. گروهی پیش از این اعلام و خطاب به رئیس‌جمهور، برخی ساعتی بعد از شنیدن خبر و گروه دیگری در روزهای اخیر، شروع به بیان مطالباتشان کردند؛ مطالباتی که گاهی در تناقض با هم هستند و اجرای خواستۀ یک گروه، به نارضایتی گروه دیگر منجر می‌شود. البته دربارۀ برخی موارد نظیر آنچه به سیاست‌های کلی مربوط است، اتفاق‌نظر وجود دارد، همچنان که دربارۀ رفع موانع از محیط‌زیست، این توافق آراء به چشم می‌خورد.
پارک ملی گلستان در خطر است
«خانم فاطمه! این موضوع را پیگیری کنید.» این جمله در بیش از ۳۰ پیام صوتی که در بازۀ زمانی بین ۲:۴۹ تا ۳:۱۷ بامداد برایم فرستاده، شش بار تکرار شده است. «علی گودرزی» از فعالان محیط‌زیست و اعضای شورای راهبری پارک ملی گلستان، از همان زمان که رفتن «مهدی تیموری» از ریاست پارک ملی گلستان مطرح شد، تا امروز یکی از پیگیرترین‌ها برای مشخص‌شدن وضعیت پارک است. او در پیام‌های مکررش تأکید می‌کند، وضع پارک ملی گلستان خوب نیست و «علی سلاجقه» رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، باید پاسخگو باشد.
با محیط‌زیست انسانی بیگانه نیستم
کارشناس، رئیس شهرستان، کارشناس مسئول، فرماندۀ یگان، معاون مدیرکل و مدیرکل، بخشی از پست‌هایی است که «سعید یوسف‌پور» به‌عنوان یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست دارد. نام او گرچه در میان هشت کاندیدای اصلی نیست، اما ازآن‌رو که این مصاحبه پیش از انتخاب هشت نفر انجام شده و از سوی دیگر امکان انتخاب افرادی خارج از این فهرست وجود دارد، تصمیم به انتشار آن گرفتیم. از سعید یوسف‌پور پرسیدیم چه راهکاری برای امنیتی‌زدایی از محیط‌زیست دارد؟ چطور می‌خواهد حقابۀ تالاب‌ها را طلب کند و آیا پاشنۀ آشیل او، محیط‌زیست انسانی نیست؟
راه حفظ تنوع زیستی مدیریت مشارکتی است
«شینا انصاری» ۲۴ سال قبل با قبولی در آزمون استخدامی وارد سازمان حفاظت محیط‌زیست شد و مراتب اداری را یکی‌یکی بالا رفت. برای چند سالی در شهرداری به فعالیت‌هایش در حوزۀ محیط‌زیست ادامه داد و حالا قصد بازگشت به این سازمان را دارد. شینا انصاری یکی از کاندیداهای زن ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست است که جزئی از بدنۀ این سازمان به شمار می‌آید. در گفتوگو با شینا انصاری، از او پرسیدیم آیا می‌تواند اولویت‌هایی که در برنامه‌هایش اشاره کرده را اجرایی کند؟ با مشکل کمبود بودجه چه می‌کند و جایگاه زنان به‌ویژه در حوزۀ محیط طبیعی چطور خواهد بود؟ برنامۀ حفاظت مشارکتی چقدر قابل تسری‌یافتن به سایر مناطق است؟ و برنامه‌ای برای امنیتی‌زدایی از این حوزه دارد؟
برخی کارها را برون‌سپاری می‌کنیم
یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست، «اطهره نژادی» دانش‌آموختۀ رشتۀ مدیریت محیط‌زیست در مقطع دکتری است. او مدتی دبیر کمسیون امور زیربنایی دولت در دولت دوم حسن روحانی و مدتی هم معاون برنامه‌ریزی و هماهنگی معاونت زنان و خانوادۀ ریاست‌جمهوری بوده است. انتقادهایی به این کاندیدا دربارۀ اشراف اندک به موضوع محیط‌زیست طبیعی و ناآشنایی با ساختار سازمان حفاظت محیط‌زیست وارد شده است. ما با او دربارۀ برنامه‌هایش، نقدهای واردشده و موضوعات مرتبط با محیط طبیعی گفتوگو کردیم. او در پاسخ به سؤالی دربارۀ استیلای دیدگاه امنیتی بر فعالیت‌های رایج حفاظتی، این‌گونه پاسخ داد که شاید برخی مناطق را اشتباه انتخاب کرده‌ایم که نمی‌توانیم به‌تنهایی مسئولیت حفاظت آن را داشته باشیم و باید در آنها تجدیدنظر کنیم. این درحالی‌است که در خلال مصاحبه، بارها تأکید شده که این نگاه معطوف به منطقۀ خاصی نیست و یک نگاه کلی است.
ویژگی‌های سکان‌دار محیط‌زیست ایران
در ادامۀ گزارش‌های چند روز گذشته در مورد نظر کارشناسان و فعالان محیط‌زیست دربارۀ ویژگی‌های لازم برای ریاست سازمان محیط‌زیست، امروز نیز دیدگاه دو تن از صاحب‌نظران این حوزه منتشر می‌شود. هدف از این گزارش‌ها کمک به افزایش شناخت اعضای کمیتۀ محیط‌زیست ستاد رئیس‌جمهور منتخب از اولویت‌های جامعۀ محیط‌زیستی کشور است. در گفت‌وگوهایی که تا اینجای کار از متخصصان، صاحب‌نظران و فعالان حوزۀ محیط‌زیست دربارۀ خصوصیات رئیس مناسب برای سازمان محیط‌زیست در دولت چهاردهم انجام شد، به یک جمع‌بندی دربارۀ ویژگی‌های لازم رئیس سازمان رسیدیم که در ادامه می‌خوانید.
دخالت به‌جای حفاظت مشارکتی
«در بحث مردمی‌کردن محیط‌زیست کشور، ۲۸۸ درصد پیشرفت نسبت به دولت‌های قبل ما داشتیم؛ در این قسمت که بهره‌گیری از ظرفیت و توان جوامع محلی و سرمایه‌های اجتماعی بود.» این‌ها گفته‌های «علی سلاجقه» رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفتوگو با یکی از خبرگزاری‌هاست. او که خود را خادم کوچکی در دولت سیزدهم می‌داند، قضاوت دربارۀ دستاوردهای محیط‌زیست را به مردم واگذار کرد. آیا عدد ۲۸۸ درصد که او در این گفتوگو ارائه کرد، درست است و قضاوت جامعه آیا به همین عدد نزدیک است؟
گلستان،الگوی حفاظت مشارکتی
عصر یکشنبه بیست و هفتم خرداد ۱۴۰۳ در سالن اندیشمندان علوم انسانی در خیابان ویلا، جای سوزن انداختن نبود،؛ شب گلستان با حضور انبوه کارشناسان محیط‌زیست و حیات‌وحش برگزار شد تا نشان دهد جامعۀ مدنی محیط‌زیست با وجود تمام فشارها، همچنان برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی ایران پویا و پای‌کار است.
بیشه‌زارهای «دز»، تنها پناهگاه گوزن‌های زرد ایرانی در طبیعت
|پیام ما|پروژه «ظرفیت‌سازی و آموزش جوامع محلی حاشیۀ زیستگاه دز برای احیا و حفاظت مشارکتی گوزن زرد ایرانی» توسط موسسۀ حافظان حیات‌وحش شیردال با حمایت برنامۀ کمک‌های کوچک تسهیلات محیط‌زیست جهانی برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ایران از سال ۱۴۰۱ شروع شد و تا سال ۱۴۰۳ در بیشه‌زارهای دز در استان خوزستان اجرا می‌شود. حاصل این پروژه پایه‌ریزی یک جمعیت پایدار از گوزن‌های زرد در این منطقه است،؛ ضمن‌آنکه به‌تازگی اولین ثبت از گوسالۀ گوزن زرد ایرانی در محیط طبیعی در این منطقه اتفاق افتاد. در گفتوگو با «آسیه رضایی» مسئول برنامۀ کمک‌های کوچک تسهیلات محیط‌زیست جهانی برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ایران، از او دربارۀ جایگاه این برنامه در پروژۀ احیای گوزن زرد پرسیدیم.
احیای گور با احیای حفاظت مشارکتی
«۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳، به دنیا آمدن اولین کره گور ایرانی در طبیعت پارک ملی کویر!» این روایت کلیپ ۴۴ثانیه‌ای از پارک ملی کویر با صدای معاون پارک ملی کویر است. از ثانیهٔ اول مادر و کره داخل قاب هستند و تا به آخر هم در مرکز نگاه فیلمبردار یعنی «مهدی لهردی» می‌مانند. ابتدا سر دو گور دیگر دیده می‌شود، اما فیلمبردار سوژهٔ اصلی را رها نمی‌کند و به‌دنبال نشان دادن جمعیت گله نیست. تنها در آخرین لحظه هفت گور را می‌بینیم که جلوی آنها کره نورسیده گام برمی‌دارد. «امید گیوری»، «مسعود شاه حسینی»، «امیر مهرپرور» و «رضا کاشانی» چهار محیطبانی هستند که در این پارک بجد در کار حفاظت از گورها مشغولند، این صحنه و خبر خوش حاصل تلاش این چهار نفر به‌همراه «رضاشاه حسینی»، رئیس پارک و «مهدی لهردی»، معاون او، در کنار مدیران اداره‌کل محیط‌زیست استان سمنان مانند «بهرامعلی ظاهری»، مدیرکل، و «مرتضی فرخی»، معاون محیط طبیعی، است.
حفاظت از یوزپلنگ و زیستگاهش امکانپذیر است
«از خواب و استراحت محیطبانان زدیم و به آنها فشار آوردیم. شبانه‌روز دویدیم. چند مجروح داشتیم و محیطبان باشقره شهید شد، درنهایت همهٔ شکارچیانی که ادعا داشتند را دستگیر کردیم. در عین اینکه مردم باور کردند می‌خواهیم واقعاً کار کنیم، اعتماد اجتماعی هم با این کارها شکل گرفت که بزرگترین کمک بود تا بتوانیم کارها را پیش ببریم.» این یکی از گفته‌های کسی است که نامش در فهرست محیطبانان نمونهٔ کشور در سال ۱۳۸۷ آمده بود؛ «مهدی تیموری» رئیس سابق پارک ملی گلستان. او کارش را از شهرستان خاتم در سال ۱۳۷۷ شروع کرد و در دورهٔ ریاست شش‌ساله‌اش در پارک ملی گلستان به شهرتی قابل‌توجه در جامعهٔ محیط‌زیست رسید. بهمن‌ماه ۱۴۰۲ که شایعهٔ برکناری او شدت گرفت، گروه بزرگی از جامعهٔ محلی، اساتید دانشگاه، کارشناسان محیط‌زیست و حیات‌وحش و... خواستار ابقای «مهدی تیموری» به‌عنوان رئیس پارک شدند، آن زمان سازمان حفاظت محیط‌زیست عقب نشست. هرچند تنها چندروز پس از انتخابات مجلس شورای اسلامی در صبح چهاردهم اسفند ۱۴۰۲ برکناری او از این پارک بدون اطلاع قبلی به یکی از جنجالی‌ترین خبرهای محیط‌زیست بدل شد. البته گروهی هم به رویهٔ «مهدی تیموری» انتقاد داشتند و می‌گفتند چرا جامعهٔ محیط‌زیست به‌واسطهٔ عدم شکل‌گیری ساختار در این پارک ملی، باید نگران سرنوشتش پس از «مهدی تیموری» باشد! در گفتوگو با رئیس سابق پارک ملی گلستان از او پرسیدیم چطور قدم در وادی محیط‌زیست گذاشت و به ریاست پارک ملی گلستان رسید، آیا انتقادهایی را که به او دربارهٔ قائم به فرد بودن مدیریت می‌شود، قبول دارد و سرنوشت همیاران پس از او چه خواهد شد؟ او صحبت‌هایش را با این جمله شروع کرد: «به محیط‌زیست اعتقاد قلبی دارم و حفاظت از حیات‌وحش، طبیعت و داشته‌هایش را از بزرگانی مثل هوشنگ ضیایی، سید حسام حسینی، هرمز اسدی و… آموخته‌ام.»
آزمون حفاظت مشارکتی
