بیش از ۵۰ درصد از ظرفیت نیروگاه‌های نصب شده برق در آلمان، ۳۰ درصد وسعت نیروگاه‌های اسپانیا، ۳۲ هزار گیگاوات برق ژاپن، ۱۵ درصد از توان کل برق تولید شده ترکیه، ۷۰ مگاوات برق کویت، ۷.۸ گیگاوات برق دبی امارات و ۹۲ مگاوات برق عربستان از تجدیدپذیرها استخراج می‌شود. درحالی که متوسط استفاده از ظرفیت انرژی پاک در جهان ۳۰ درصد است این عدد در ایران از ۴ دهه پیش تا امروز تنها یک تا دو درصد ظرفیت نیروگاهی ایران را در بر گرفته‌. چرا در کشور ما با همه تبلیغات انجام شده از این عدد پیش‌تر نمی‌رویم و موانع پیش روی توسعه تجدیدپذیرها چیست؟ در گفت‌و‌گوی پیش رو مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق ایران حجم زیاد سرمایه‌گذاری و نبود تضمین کافی از سوی دولت به ویژه برای سرمایه‌گذاران خارجی را از جمله بزرگ‌ترین بازدارنده‌های موجود در مسیر تجدیدپذیرها می‌داند. سدی که چالش جدی دولت چهاردهم نیز در این حوزه خواهد بود.

گام اول با محدودیت گاز شروع شد. اکنون محدودیت گاز صنایع به ۸۰ درصد رسیده است. گاز نیروگاه‌ها تأمین نشده و این یعنی برق نیست. چرخه به مرحله دوم، یعنی قطعی برق، رسید. مسئله ناترازی جدی‌تر از هر زمان دیگری است. صنایع نگران‌اند قطعی برق خانوار به‌دلیل کاهش مازوت‌سازی در نیروگاه‌ها به صنایع سرایت کند و قطعی برق علاوه‌بر تابستان در زمستان هم گریبانگیر تولید شود. دولت سربسته سعی دارد صنایع خصوصاً صنایع بزرگ را مکلف به تأمین برق خود کند، سیاستی که منتقدانی جون «نجفی»، رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی و اعضای سندیکای برق را به‌دنبال داشته است؛ اما «زارعی»، مدیرعامل نیرونویان قشم از شرکت‌های بزرگ تأمین برق در زمینه خورشیدی و از فعالان پیشرو در سطح ملی و منطقه‌ای، سیاست ساخت نیروگاه توسط صنایع را سیاست درستی می‌داند. او به پیام‌ما می‌گوید: «در بیشتر صنایع هزینه برق بخش بسیار ناچیزی از قیمت تمام‌شده آنها را تشکیل می‌دهند و صنایع به‌راحتی می‌توانند مبلغ واقعی قیمت تمام‌شده برق را پرداخت کنند.»

مدیرکل دفتر نظارت بر احداث و تولید نیروگاه‌های تجدیدپذیر ساتبا

سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه بین دوگانه سوزاندن مازوت و قطعی برق، اولویت دولت سلامت مردم است، گفت: واردات و توزیع بنزین ویژه یا سوپر توسط اشخاص حقوقی دارای مجوز از وزارت نفت بدون اختصاص ارز یارانه‌ای در هیات دولت مصوب شد.

از ۲ آبان ۱۴۰۳ شورای‌عالی انرژی جلسه تشکیل نداده است. بااین‌حال، تصمیمات بسیار مهمی در زمینه انرژی کشور گرفته شده و براساس اعلام رسمی دولت انجام خواهد شد؛ یکی از این تصمیم‌ها توقف سوخت مازوت در نیروگاه‌های دوگانه‌سوز است و دیگری قطع برق زمانبندی‌شده. گرچه بسیاری از مردم فکر می‌کنند دولت برق را گرو استفاده از مازوت گرفته است و مردم را در یک انتخاب قرار داده‌ است که یا برق داشته باشید یا هوای سالم، اما کارشناسان بخش برق می‌گویند حتی اگر مازوت بسوزانیم هم برق نخواهیم داشت. یک عضو کمیسیون انرژی اتاق ایران نیز به پیام‌ما توضیح داده است که نه‌فقط ناترازی گاز به‌عنوان سوخت اصلی نیروگاهی افزایش پیدا کرده بلکه میزان استحصال گاز کشور و همین‌طور ذخیره سوخت مایع نیروگاه‌ها از ۷۷ درصد به ۳۸ درصد کاهش پیدا کرده است.

امروز رئیس جمهور در جلسه «بررسی راهکارهای رفع ناترازی برق و توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر» تاکید کرد: «هر گونه مجوزی که برای پیشرفت کار لازم است، به سرعت تهیه و در اختیار بخش خصوصی فعال در این زمینه قرار گیرد.»

خرداد ۱۴۰۲ که اولین معامله تابلوی بورس برق سبز انجام شد، زمزمه‌هایی از امید به حل ابرچالش ناترازی انرژی در کشور به گوش رسید. نبودن منابع مالی یکی از مهمترین دلایل وجود ناترازی در حوزه انرژی است. توسعه نامتوازن منابع تولید برق و مغفول ماندن نیروگاه‌های تجدیدپذیر نیز این مشکلات را دوچندان کرده است. در این میان، تابلوی سبز کورسوی امیدی برای گذر از بحران مشکلات ناترازی برق، گاز و منابع مالی در صنعت انرژی به‌شمار می‌رود.

|پیام ما| مدیرعامل شرکت توانیر در جمع خبرنگاران ۱۴ مگاپروژه در صنعت برق را تشریح کرد که با تمرکز بر کنترل ناترازی به‌ویژه در زمان اوج بار سال آینده یعنی ماه‌های گرم سال برنامه‌ریزی شده‌اند. کاهش مصرف و بهینه‌سازی، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و غیر آن، افزایش ظرفیت نیروگاه‌های در اختیار وزارت نیرو و شرکت توانیر بخشی از این برنامه‌هاست. بااین‌حال به‌نظر می‌رسد دولت به‌تمامی به اجرای این برنامه‌ها و کنترل ناترازی به‌ویژه در زمان اوج بار چندان خوش‌بین نیست؛ «مصطفی رجبی مشهدی»‌ از مذاکره و رایزنی با همسایگان برای واردات برق درصورت نیاز خبر داده است.