بایگانی مطالب برچسب: بحران آب

صفر

آخرین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، تصویر روشن بحران است. کمتر از یک ماه مانده به پایان سال آبی جاری، سه سد مهم کشور خالیِ خالی شده‌اند، موجودی آب سدهای بزرگ در مقایسه با پارسال ۲۵ درصد کاهش یافته و مجموع رقم پرشدگی سدهای مهم فقط ۴۱ درصد است. بحرانی که اکنون در آن زیست می‌کنیم، قابل‌انتظار بود و بارها در هشدارهای کارشناسان تکرار شد، اما تمرکز بر تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی، بدون توجه به خشکسالی ادامه یافت. اکنون که بحران آب، به سخنرانی‌های مسئولان رده‌بالای کشور راه پیدا کرده، یک پژوهشگر حوزه آب می‌گوید اگر بارندگی‌های پاییز ما را از این وضع نجات ندهد و تغییری در مدیریت تقاضای آب رخ ندهد، دچار فروپاشی اجتماعی و اقتصادی می‌شویم.

کشاورزی، جراحی سنگین می‌خواهد

|پیام‌ما| هشدارهای منتشرشده از کاهش سطح زیرکشت برخی محصولات غذایی کشور مانند برنج جدی است. میزان کشتی که نه‌فقط قیمت محصولات را دچار تغییرات محسوس می‌کند بلکه امنیت غذایی را به خطر می‌اندازد و برنامه‌های خودکفایی را زیر سؤال می‎برد. هشدارهای منتشرشده از سوی نهادهای رسمی متولی بخش کشاورزی کشور دلیل این اتفاق را بحران آب می‌دانند، اما کارشناسان می‌گویند متهم اصلی مشکلات بخش کشاورزی و تهدیدهای امنیت غذایی سوء‌مدیریت است و نجات از آن فقط با جراحی سنگین بخش کشاورزی میسر است. جراحی که نظام بهره‌وری، زنجیره‌ارزش و تعاونی را به بخش روستا و کشت و زرع برگرداند. جراحی سخت، با موانع زیاد اما ممکن و قابل‌اجرا.

فاضلاب عمان، ثروتی که بازمی‌گردد

در کشوری که باران، نادر اما ارزشمند است و هر قطره‌اش برای کشاورز و شهروند به‌سان تصمیمی اقتصادی معنا دارد، فاضلاب نه پسماند که منبعی برای تداوم زندگی است. عمان، همسایه جنوبی ایران در خلیج‌فارس، حالا دیگر تنها به نفت و گاز شهره نیست. زیرساخت‌هایش در مدیریت آب‌های آلوده، آن‌چنان پیشرفته شده‌اند که از فاضلاب، منابعی برای آبیاری، کشاورزی و صنعت می‌سازد؛ منابعی که در ایران، اغلب یا نادیده گرفته می‌شوند یا بدل به تهدیدی برای محیط‌زیست شده‌اند.

«بحران آب» در تقاطع بحران ساختاری

بحران آب در ایران مسئله‌ای نوظهور نیست. نشانه‌های حاد آن به دو دهه قبل و اعتراضات خیابانی سال ۱۳۷۹ در آبادان بازمی‌گردد؛ اعتراضاتی که به‌دلیل کمبود، آلودگی و شوری آب شکل گرفت و به خشونت انجامید. از آن زمان، کشور با بحران آب روبه‌رو بوده و نشانه‌های متعددی چون خشک‌شدن رودخانه‌ها و تالاب‌ها، دریاچه ارومیه، آبرسانی با تانکر در مناطق زاگرس، از بین رفتن سفره‌های زیرزمینی، فرونشست زمین و پدیدآمدن دشت‌های ممنوعه، گویای این بحران است.

افسانه هندوانه، افسون ضدتحلیل

تحلیل اظهارنظرهای ضد و نقیض در مورد وضعیت آب کشور

بهره‌برداری از فاز نخست پروژه تصفیه آب پالایشگاه تهران

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران از اجرای فاز نخست پروژه تصفیه آب این شرکت خبر داد و گفت: با اجرای این پروژه مصرف روزانه آب پایتخت ۲۰ هزار متر مکعب کاهش می‌یابد.

بحران کم‌آبی؛ آزمون جدید دولت

|پیام ما| در شرایطی که تابستان سخت و کم‌آبی گسترده، زندگی میلیون‌ها ایرانی را تحت‌تأثیر قرار داده است، وزیر نیرو از مردم بابت کاهش فشار آب در برخی مناطق کشور عذرخواهی کرد و رئیس‌جمهور نیز خواستار تدوین راهکارهای علمی و پایدار برای حل بحران شد. هم‌زمان رئیس شورای شهر تهران از تشدید تنش آبی در پایتخت خبر داد و بر لزوم صرفه‌جویی عمومی تأکید کرد.

هشدار برای طبقاتی شدن آب

گزارش‌های مردمی رسیده به «پیام‌ما» و سایر رسانه‌ها نشان می‌دهد پایتخت‌نشینان و البته شهرک‌های حومه تهران، هفته گذشته با قطع طولانی آب روبه‌رو بوده‌اند. موضوعی که بلافاصله از سوی شرکت آب‌وفاضلاب تکذیب و اعلام شد که فقط «افت فشار» به شبکه اعمال شده است. با وجود این تکذیب‌ها اما یک روز قبل مدیرعامل آب‌وفاضلاب تهران، اعلام کرده است مردم باید به فکر خرید «تانکر» و «مخزن آب» باشند. خبری که روایت از خبری دیگر دارد: «اوضاع دسترسی به آب در تهران وخیم‌تر خواهد شد.» حالا این خیابان سعدی تهران است که به مشتری‌هایش اضافه شده است و فروشندگان پمپ، تانکر و ادوات مربوط به آنها در این خیابان فروش بیشتری دارند. خیلی دورتر از خیابان سعدی، در گوشه‌وکنار کشور، تبلیغات گسترده در مورد کمبود آب، سودای انتقال‌ آب دریا و بین‌حوضه‌ای را افزایش داده است. «سیاست‌های دولت می‌تواند تحت‌تأثیر این اقتصاد سیاسی آب قرار بگیرد.» این را «سعید سلیمانی‌ها»، کارشناس آب از «اندیشکده تدبیر آب»، می‌گوید و هشدار می‌دهد: «همین سیاست‌ها می‌تواند درنهایت منجر به طبقاتی شدن آب و برق شود.»

بحران آب در ایران؛ بیش از ۵۰ شهر در تنش آبی شدید

کاهش بی‌سابقه منابع آب تجدیدپذیر و بارندگی‌های ناچیز، بیش از ۵۰ شهر ایران را در معرض تنش آبی شدید قرار داده است و وضعیت تأمین آب شرب در بسیاری از مناطق، از جمله تهران، بحرانی است.

طالبان آب را بست؛ سد «دوستی» خشکید

سد «دوستی» مهمترین منبع تأمین‌کننده آب شرب خراسان‌رضوی و به‌ویژه کلانشهر مشهد با بیش از سه میلیون نفر جمعیت است. سدی که بنابه اعلام شرکت آب‌منطقه‌ای این استان عملاً در روزهای گذشته به «حجم مرده» رسیده است. گرچه کاهش بارندگی در این منطقه بر پرشدگی سد دوستی بی‌تأثیر نیست، اما اصلی‌ترین دلیل بی‌آبی مطلق این سد، آبگیری سد «پاشدان» در ولایت هرات افغانستان و کنترل کامل آب رودخانه فرامرزی «هریرود» از سوی طالبان است که نه‌فقط ایران، بلکه ترکمنستان را هم دچار بحران کرده است.

تاوان زمین تشنه

|پیام ما| با فرونشستن زمینِ زیر پای میلیون‌ها نفر در کشور، موجی از هشدارها از درون و بیرون کشور به‌پا خواسته است. در هفته‌های اخیر، سه رسانه معتبر ایتالیایی به بررسی ابعاد بحران فرونشست در تهران و البته سراسر ایران پرداختند؛ پدیده‌ای نگران‌کننده که دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت؛ نه در خیابان‌های فرورفته تهران، نه در نگاه رسانه‌های جهانی. بحران تا حدی گسترش یافته است که به‌گفته یکی از کارشناسان ایرانی مرکز علوم زمین پوتسدام، «دیگر قابل‌حل نیست»، مگر با تغییر الگوی توسعه و طراحی مدلی ۵۰ساله در راستای پایداری. در ادامه به محتوای سه گزارش مورد بحث در «Renewable Matter» مجله‌ای تخصصی در حوزه اقتصاد چرخشی و نوآوری‌های پایدار، «لیبرو تکنولوژیا» مجله آنلاین فناوری و همین‌طور روزنامه آنلاین «ایل پست» می‌پردازیم که فرونشست زمین در ایران را فراتر از فاجعه‌‌ای محیط‌زیستی، نشانه‌ای از بحرانی عمیق‌تر می‌دانند که باید فوراً برای مقابله با آن وارد عمل شد.

تنهایی عریان نوستالژی‌بازهای تحول‌خواه