بایگانی مطالب برچسب: میراث طبیعی

نسل‌های آینده و جنگل‌های باستانی ایران

|پیام‌ما| فصل‌نامه فرهنگی «بخارا» با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی و مجله محیط‌زیستی «صنوبر» عصر یکشنبه گذشته، نشستی با عنوان «شب جنگل‌های هیرکانی» به‌منظور توجه دادن به ارزش‌ها و اهمیت حفظ این جنگل‌های شمالی کشور برگزار کرد. این نشست که با استقبال قابل‌توجهی از دوستداران و فعالان حفظ و حراست از این میراث تاریخ طبیعی کشور روبه‌رو شد. «باریس مجنونیان» استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، «وحید اعتماد»، «حنیف‌رضا گلزار»، «کیومرث سفیدی»، «حمیدرضا رضایی»، «حسین آقایی»، «علی دهباشی» و «مانیا شفاهی» از سخنرانان این نشست بودند. همچنین، فیلم مستند «کسی به فکر جنگل‌ها نیست» به کارگردانی یاسر طالبی به نمایش در‌آمد. در بخش دیگری از این برنامه از گروهی از روزنامه‌نگاران محیط‌زیست؛ «فاطمه باباخانی»، «الهه موسوی»، «اسدالله افلاکی»، «زهرا کشوری» و «زینب رحیمی» تجلیل ‌شد.

منصور آبادی‌‌ها اولین ایرانیان برنده جایزه «مارخور»

حفاظتگاه مردمی‌ منصورآباد رفسنجان توانست برنده جایزه «مارخور» از شورای جهانی حفاظت از حیات‌وحش و شکار شود. جایزه‌ای که هر دو سال یک‌بار به تلاش‌های مردمی‌ موفق در زمینه تلفیق حفاظت با بهره‌برداری پایدار از تنوع‌زیستی و معیشت مردم اعطا می‌شود. این حفاظتگاه مردمی، جایزه را در خلال اجلاس کنوانسیون تنوع‌زیستی ملل متحد COP16 در کلمبیا دریافت کرد. به‌گفته «حامد ابوالقاسمی»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمی‌ منصورآباد رفسنجان، «به‌دلیل بالغ‌بر ۱۵ سال حفاظت مشارکتی انجام‌شده توسط سازمان مردم‌نهاد دوستداران طبیعت رفسنجان و ایجاد الگویی موفق از ارتباط مؤثر بین حفاظت از حیات‌وحش، بهره‌برداری پایدار و معیشت جامعه محلی به گواه آمار و شاخص‌ها، منصورآباد موفق به دریافت این جایزه شد.»

گلستان،الگوی حفاظت مشارکتی

عصر یکشنبه بیست و هفتم خرداد ۱۴۰۳ در سالن اندیشمندان علوم انسانی در خیابان ویلا، جای سوزن انداختن نبود،؛ شب گلستان با حضور انبوه کارشناسان محیط‌زیست و حیات‌وحش برگزار شد تا نشان دهد جامعۀ مدنی محیط‌زیست با وجود تمام فشارها، همچنان برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی ایران پویا و پای‌کار است.

پارک ملی گلستان؛‌ تغییر ساختاری که نتیجه داد

گردشگری عربستان، فرصت یا تحدید ایران

عربستان سعودی ۸۰۰ میلیارد دلار در زمینهٔ احداث پروژه‌ها و مقاصد گردشگری سرمایه‌گذاری کرده و این عدد بالاترین رقم در حوزهٔ گردشگری جهان است. «احمد بن عقیل الخطیب»، وزیر گردشگری عربستان سعودی، نیز گفته است «کشورش نقشهٔ گردشگری در جهان را تغییر خواهد داد.»‌ عربستانی‌ها بلندپروازی‌هایشان در حوزهٔ گردشگری را تا ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی کرده‌اند تا به دور از وابستگی به نفت، مقصد برتر گردشگری جهان شوند. حالا این سؤال مطرح است که درصورت بدل شدن این کشور به قطب گردشگری در منطقه یا حتی جهان آیا نفع آن به کشورهای همسایه و منطقه از جمله ایران خواهد رسید یا به‌شکلی ورودی گردشگران به سایر مناطق را محدود خواهد کرد؟ وزیر گردشگری عربستان سعودی همچنین از ارائهٔ فرصت‌ها و تسهیلات ویژه به سرمایه‌گذاران خبر داده و گفته است: «این سیاست بخش گردشگری را جذابتر خواهد کرد و در نظر داریم سال‌های آینده بیش از ۲۵۰ هزار اتاق اضافه کنیم و این نشان‌دهندهٔ افزایش گردشگری در منطقه است.»

گردشگری جنگلی بدون تخریب

فرض کنید در روی کره زمین محوطه‌ای باشد که دایناسورها هنوز حضور دارند و زندگی می‌کنند، چه تصمیمی‌ برای زیستگاه آنها باید گرفت؟ آیا منطقه را باید آزاد گذاشت تا هر تعداد ماشین می‌خواهند تردد و گوشه‌گوشه آن آتش روشن کنند؟ یا اینکه برنامهٔ حفاظت ویژه‌ای برایش اجرا کرد؟ هر راهکاری که برای این زیستگاه در نظر گرفته می‌شود، برای «النگدره» هم صادق است؛ پارکی جنگلی و بخشی از جنگل‏‌های هیرکانی در محدودهٔ شهر گرگان که همچون درختان انجیلی و... در آن وجود دارند، درختانی که به‌عنوان فسیل زنده توانسته‌اند از عصر یخبندان نسل‌به‌نسل خود را زنده نگه دارند و به سال ۱۴۰۳ برسانند. این گونه‌ها نیاز به حفاظت ویژه دارند و در پی مطالبهٔ متخصصان، فعالان و کارشناسان جنگل و محیط‌زیست، در اسفند ۱۴۰۲ با تصمیم شورای حفظ حقوق بیت‌‏المال به ریاست رئیس‌کل دادگستری استان گلستان و با حمایت دادستان گرگان، تردد تمامی وسایل نقلیه به این پارک جنگلی و افروختن آتش در آن ممنوع اعلام شد. از دکتر «مریم شهبازی»، دانشیار گروه محیط‌زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و رئیس کارگروه تنوع زیستی اتحادیهٔ انجمن‏‌های علوم زیستی ایران، دربارهٔ دلایل این تصمیم و تبعات آن پرسیدیم. او قبل از هر سخنی تأکید داشت ازآنجاکه به‌دلیل دخالت‌‏ها و بهره‏‌برداری‌‏های بی‌رویه، سطح قابل‌ملاحظه‏‌ای از جنگل‏‌های دنیا از بین رفته‌اند‏ و یا در معرض خطر نابودی قرار دارند. امروزه بشر دریافته که مدیریت جنگل و هر نوع بهره‌‏برداری از آن باید به‌صورت پایدار و با حفظ تنوع زیستی و منابع آب و خاک برای نسل آینده برنامه‏‌ریزی شود. از این نظر گردشگری به‌ویژه در پارک‌‏های جنگلی، نیاز به نگاه و رویکرد تازه‌‏ای دارد.

خشک مثل«آق‌گل»

تالاب آق‌گل ملایر خشک است. از نظر قانون معلوم نیست کدام‌یک از دو استان همدان و مرکزی که تالاب «آق‌گل» درست در مرزشان قرار دارد، باید حقابهٔ این تالاب را تأمین کند. برداشت‌های بی‌رویه از آب‌های سطحی و رودخانه‌های روان به‌سمت تالاب و آب‌های زیرزمینی به‌شکل فزاینده ادامه دارد. شهریور ۱۴۰۰ در شورای برنامه‌ریزی استان همدان کتابچه‌ای تصویب شد که براساس آن دستگاه‌های اجرایی مکلف بودند اقدامات اولویت‌دار برنامهٔ مدیریت جامع تالاب آق‌گل را اجرا کنند و پیشرفت کار را به اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان همدان گزارش دهند. اداره‌کل محیط زیست همدان اعلام کرده با انجام مطالعاتی با عنوان «مطالعهٔ حوزهٔ آبخیز دریاچه نمک» در حال انجام این طرح است و امیدوار است تابستان آینده طرح به پایان برسد. حقابهٔ تعیین‌شده برای حفظ این تالاب دو میلیون مترمکعب است، اما معلوم نیست این حقابه از کدام محل و استان تأمین شود. تنها عنصر مشخص این میان خشکی تالاب است. بنابه اعلام اداره‌کل محیط زیست همدان سال ۹۸ و پس از سیلاب زمستان ۹۷ و بهار ۹۸، آخرین‌باری بود که آق‌گل پرآب دیده شد.

شهرداری مدافع حریم‌شکنی باغ گیاه‌شناسی

|پیام ما| ساخت‌وساز بیش از ۱۰ هزار واحد مسکونی در حریم شمالی باغ گیاه‌شناسی ملی ایران در غرب استان تهران همچنان خبرساز است. پس از آنکه پویش «باغ گیاه‌شناسی تنها نیست» از سوی جمعی از فعالان محیط زیست در فضای مجازی راه‌اندازی شد، تشکل‌های عضو کارگروه محیط زیست و توسعهٔ پایدار ستاد سمن‌های شهر تهران هم در نامه‌ای سرگشاده، برای توقف ساخت‌وساز و حفظ باغ گیاه‌شناسی به‌عنوان یک میراث ملی، از رهبر انقلاب استمداد کردند اما مدیریت شهری همچنان به این تقاضاها بی توجه است و در تازه‌ترین موضع‌گیری، معاون شهردار تهران از ساخت‌وساز در حریم باغ گیاه‌شناسی دفاع کرده است.