ایران با قرار گرفتن در موقعیت استراتژیک چهارراه جهانی، نهادینه بودن فرهنگ تجارت و تعامل، تجربیات بسیار موفق در سازندگی و بهبود شاخص توسعه انسانی در چند دهه اخیر، دارا بودن منابع انسانی ماهر و آگاه به مسائل جهان و نیز میل به اثرگذاری بر تعاملات و روندهای جهانی باید بتواند رویکرد خود به توسعه را در قالب بسته‌بندی‌های توسعه بین‌الملل به کشورهای دیگر جهان ارائه کند. برای این مهم، نیاز به تشکیل سازمان همکاری‌های توسعه بین‌الملل ایران احساس می‌شود تا فعالیت‌های ایران در این زمینه را در سه ساحت نظری و مفهوم‌سازی (الگوسازی توسعه ایران و تولید بسته‌های نظری توسعه‌ای برای کشورهای دیگر)، کلان‌استراتژیک (قانونگذاری و تأمین مالی و نیز نهادسازی و تربیت نیرو)، و نیز اجرایی (درگیر کردن اتاق‌های بازرگانی، تشکل‌های غیردولتی و اشخاص حقیقی، تشکیل صندوق بین‌المللی توسعه و محیط‌زیست ایران و نهایتاً مدیریت سازمان‌های بین‌المللی حاضر در ایران) را به‌صورت استراتژیک و سیستماتیک ساماندهی کند.

مصاحبه روزنامه «پیام ما» با عباس عراقچی، در خصوص دیپلماسی آب

|پیام ما| کمتر از یک ماه به بیست‌ونهمین اجلاس متعهدین کنوانسیون تغییراقلیم (کاپ ۲۹) در کشور جمهوری آذربایجان باقی مانده. اجلاسی که قرار است در آن تصمیم‌هایی مهم دربارهٔ آیندهٔ سوخت‌های فسیلی و اعتبارات مالی مربوط به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و جبران اثرات ناشی از تغییراقلیم گرفته شود. یکی از مطالبات مهم فعالان اقتصادی و محیط‌زیست در آن روزها، حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، در این اجلاس و شرکت فعالانهٔ ایران در نشست‌های مربوط به اعتبارات اقتصادی آن است. چندروز قبل نیز در نشستی که اتاق بازرگانی ایران ترتیب داده بود، موضوع با حضور محمدجواد ظریف، وزیر اسبق امور خارجه ایران بررس شد. روز گذشته نیز مرکز صلح و محیط‌زیست به‌همراه بنیاد امید ایرانیان در یک همکاری با اتاق بازرگانی ایران، نشستی را با موضوع تبعات نپیوستن ایران به توافق اقلیمی پاریس برگزار کردند. نشستی که اگرچه تمامی سخنرانان بر لزوم پیوستن هرچه سریع‌تر ایران به این توافقنامه تأکید داشتند، اما هنوز نه‌فقط حضور پزشکیان در کاپ ۲۹ در هاله‌ای از ابهام است که پروندهٔ پیوستن ایران به توافق پاریس نیز هنوز در شورای نگهبان بلاتکلیف مانده تا ایران درکنار یمن و لیبی یکی از سه کشوری باشد که هنوز به این توافقنامه نپیوسته است.

خبر شهادت سید حسن نصرالله که پس از حملهٔ جمعه‌شب اسرائیل به ضاحیه لبنان در تأیید و رد مانده بود، دیروز تأیید شد. اسرائیل حملات تروریستی خود را به لبنان نیز کشانده و غیرنظامیان و کودکان بسیاری در این حملات کشته شده‌اند. در حملهٔ روز دوشنبهٔ اسرائیل، ۵۵۸ نفر به شهادت رسیدند که ۵۰ نفر از آنان کودک و ۹۴ نفر نیز زن بودند. در حملهٔ هواپیماهای رژیم صهیونیستی در شامگاه جمعه نیز تا لحظهٔ نوشتن این گزارش ۶ غیرنظامی شهید و ۹۱ تن زخمی شده‌اند.

به‌رغم ادعای مسئولان طی سه سال گذشته، به‌ویژه ادعای «حسن کاظمی قمی» دستیار ویژۀ رئیس‌جمهوری در امور افغانستان و رئیس سابق سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، نه فقط بند‌ «کمال‌خان» اصلاح نشد، بلکه ساخت سدهای «بخش‌آباد و خاشرود» هم سرعت گرفت. حالا طالبان در آستانۀ تکمیل بند بخش‌آباد و بهره‌برداری از آن بر رودخانۀ فراه‌رود است و ایران در انتظار خشکی همیشگی تالاب هامون و افزایش توفان‌های گردوغبار. ایران هیچ معاهده‌ای بر «فراه‌رود» ندارد و مسئلۀ حقابۀ آن، پیچیده‌تر از هیرمند است. این سد با ظرفیت مخزن حدود ۱ میلیارد و ۳۶۰ میلیون مترمکعب، قادر به جمع‌آوری تمام آوردۀ سالانۀ آب رودخانۀ فراه است. کارشناسان بخش دیپلماسی، طی سال‌های اخیر بارها هشدار داده‌اند که در معامله بر آب با افغانستان، تاکنون فقط طرفِ همسایه امتیاز گرفته است و دست از سود معامله خالی مانده است.

عملیات آبگیری «بند کمال‌خان»، بهمن‌ماه سال ۹۹ آغاز شد و چهارم فروردین سال ۱۴۰۰ با حضور «اشرف غنی»، رئیس‌جمهور وقت افغانستان به بهره‌برداری رسید. سامانۀ انحرافی این بند به‌گونه‌ای طراحی شده بود که حتی در زمان ترسالی، بدون ارادۀ حکام افغانستان، یک قطره آب به‌سمت ایران جاری نشود و غالب سیلاب رودخانۀ «هیرمند»، برای تحقق اهداف حاکمان افغانستان در راستای مهندسی اجتماعی به‌سمت شوره‌زار «گودزره» منحرف شود.

فعالان گردشگری از سهم این حوزه در برنامه‌های نامزدهای چهارمین دورۀ ریاست‌جمهوری رضایت ندارند و معتقدند هیچ‌یک از کاندیداها اساساً برنامۀ مشخصی برای اقتصاد گردشگری و توسعۀ بازار سفر ارائه نکرده‌اند. در برنامه‌هایی که کاندیداها برای جذب آراء مردم داشتند، به‌جز کلی‌گویی‌هایی دربارۀ گردشگری سلامت و بحث توسعۀ روابط بین‌الملل که یکی از نامزدها مطرح کرد و البته وعدۀ سفر سه روزۀ رایگان به تمام مردم از سوی یکی دیگر از کاندیداها، حرف خاصی زده نشد و بنابراین خیلی نتوانستند توقعات اهالی گردشگری را برآورده کنند. به همین دلیل در «پیام ما»، با فعالان صنعت گردشگری که این روزها روزگار خوشی را سپری نمی‌کند، گفت‌وگو کردیم و نظرات آن‌ها را دربارۀ علت کم‌رنگ‌بودن نقش این صنعت در برنامه‌های کاندیداها جویا شدیم. فعالانی که در این گزارش همکاری کرده‌اند، به اتفاق دو مسئلۀ اولویت نداشتن گردشگری در نگاه حاکمیتی و بحث سیاست خارجی و توان پایین دیپلماسی را به‌عنوان عوامل اصلی عدم توسعۀ گردشگری کشور بیان کرده‌اند.