بایگانی مطالب برچسب: حکمرانی آب
سه شهر، یک فاجعه
| پیام ما | روزی نیست که خبری درباره خشکسالی، کمآبی یا احتمال قطعی آب در شهرهای مختلف ایران منتشر نشود. پارسال از روز صفر آبی گفته شد و حالا به نظر میرسد که بهدلیل بارشهای نسبتاً مطلوب در بهار و احتمال تکرار آنها در پاییز آینده، وضعیت اندکی تعدیل شده باشد. دوشنبه ۲۶ مرداد، سه کارشناس و مدیر پیشین حوزه آب در کتابخانه ملی درباره بحران آب در ایران و بهطور مشخص در سه شهر اصفهان، مشهد و همدان گفتوگو کردند. یکی از کارشناسان از شبی گفت که ناگهان آب در همدان قطع شد و شهروندان حتی قطرهای آب برای خوردن نداشتند؛ روزی که حتی آبمعدنیها تمام شد و فاجعه فقط هنگامی به پایان رسید که تانکرهای آب از شهرهای دیگر به همدان آمدند. یکی دیگر از کارشناسان از شهری گفت که قدیمیترین طرحهای انتقال آب در آن اجرا شده است؛ مشهد. شهری که به گفته خودش، هرچه بیشتر به آن آب آوردند، تشنهتر شد. در میانههای نشست هم از اصفهانی گفته شد که حالا شهروندانش برای جریان آب در زایندهرود لحظهشماری میکنند. روزنامه «پیام ما» گزارشی از این نشست را که با هدف واکاوی و شناسایی بحران آب در سه شهر مشهد، اصفهان و همدان برگزار شد، تهیه کرده است که در ادامه میخوانید.
ارزیابی سیاستهای کلی محیطزیست با ۷۲ شاخص
کمیسیون زیربنایی و تولیدی مجمع تشخیص مصلحت نظام در سومین گزارش ارزیابی خود، بر پایش اثربخشی سیاستهای کلی محیطزیست با تکیه بر ۷۲ شاخص کلیدی تأکید کرد. این جلسه با هدف تسری الزامات زیستمحیطی به نظام حقوقی و اجرایی کشور برگزار شد.
کاوه مدنی، جوانترین برنده «نوبل آب» در سال ۲۰۲۶ شد
کاوه مدنی، مدیر مؤسسه آب، محیطزیست و بهداشت دانشگاه سازمان ملل متحد (UNU-INWEH)، موفق به کسب جایزه معتبر «آب استکهلم» در سال ۲۰۲۶ شد. این جایزه که در جهان بهعنوان «نوبل آب» شناخته میشود، به دلیل پژوهشهای پیشگامانه او در حوزه سیاستگذاری جهانی و مفهوم «ورشکستگی آب» به وی اعطا شده است.
لایروبی انهار، زمینهساز آبگیری تالابهای اقماری دریاچه ارومیه شد
در جلسه کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه، آخرین وضعیت اقدامات احیایی و برنامههای مدیریت منابع آب بررسی شد. مدیرکل محیطزیست آذربایجانغربی اعلام کرد لایروبی انهار و مسیرهای انتقال آب در ماههای آینده با هدف تسهیل جریان آب و کمک به آبگیری تالابهای اقماری اجرا میشود.
بارشهای نرمال به معنای پایان خشکسالی نیست
سخنگوی صنعت آب کشور ضمن هشدار درباره تداوم خشکسالیهای مزمن، تأکید کرد که شاخصهای بارشِ نرمال نباید منجر به خطای راهبردی در مدیریت منابع شود. وی «بهرهوری» را گمشده اصلی در مدیریت منابع آب و انرژی دانست و خواستار مدیریت جدی مصرف در مناطق دارای تنش آبی شد.
چگونه زیرساختهای حیاتی ایران تابآور ماندند؟
تداوم آبرسانی به نقاط مختلف کشور در جریان حملات اخیر، آزمونی بزرگ برای شبکه آب و فاضلاب ایران بود. با وجود هدف قرار گرفتن برخی تاسیسات، استفاده از ظرفیتهای جایگزین، پشتیبانی میاناستانی و عملیات ترمیم فوری، مانع از تبدیل اختلالهای موضعی به بحران فراگیر آب شد؛ تجربهای که اکنون به عنوان سندی بر تابآوری زیرساختی کشور شناخته میشود.
«ژئوپارک جهانی قشم» در میدان جنگ
ماههاست نام قشم با حملات موشکی و انفجارها گره خورده است. نگرانیها پس از جان انسانها و زیرساختها درباره مسئلهای کمتر دیدهشده نیز وجود دارد؛ این جزیره نخستین ژئوپارک جهانی «خاورمیانه» را در خود جای داده و بخشی از میراث چند میلیون ساله زمین را حفظ کرده است. درهها، غارها، جنگلهای حرا، سواحل و دیگر ژئوسایتهای قشم، حاصل فرایندهاییاند که در مقیاس میلیونها سال شکل گرفتهاند و از مهمترین سرمایههای طبیعی «ایران» به شمار میروند.
پایداری از دل زندگی
جمعه نهم مرداد، قسمت نخست از فصل دوم پادکست «رِضونانس» منتشر شد؛ پادکستی که مفهوم «پایداری» را نه در قالب بندهای هفدهگانه سند توسعه پایدار، که در بطن زندگی میجوید. «رضا عسگری»، پادکستر «رضونانس»، در هر قسمت، روایت متفاوتی از پایداری را در زندگی مردم جایجای ایران بیان میکند. در اپیزود قنات، پای صحبت مردی مینشیند که احیا و ساخت قنات ارسنجان را سبب شده است. در اپیزود آبخوانداری، میکروفون پادکستش را بهسمت یکی از اهالی «گربایگان» میگیرد و داستان احیای سفرههای آب زیرزمینی را از طریق سیلاب به گوش مخاطبان میرساند. در سفر دیگری که عسگری به «تالاب کمجان» داشته و صدای گونههای جانوری و حشرات تالاب هم در پسزمینه پادکست شنیده میشود، روایت استمرار و تلاش جامعه محلی را برای حفظ بیشهای میشنویم که حالا نمونه موفقی از احیای تالاب در ایران بهحساب میآید. در گفتوگوی «پیام ما» با عسگری، این جوان اصفهانی از مسیر پنجساله تولد یک ایده تا تبدیلش به پادکست «رضونانس» میگوید.
بحران آب، پشت سدِ حکمرانـــــی
سالهاست که روایت غالب درباره بحران آب در ایران، روایتی مهندسی است؛ روایت سدها، کانالها، سامانههای نوین آبیاری و فناوریهایی که قرار است مصرف آب را کاهش دهند. هر بار که از بحران آب سخن گفته میشود، نخستین راهکارهایی که به ذهن میرسد، توسعه آبیاری تحت فشار، افزایش بهرهوری انتقال آب یا استفاده از تجهیزات جدید است؛ گویی بحران صرفاً مسئلهای فنی است که با ابزارهای فنی قابلحل خواهد بود. اما امروز، در میان پژوهشگران مدیریت منابع آب، روایت دیگری در حال پررنگشدن است؛ روایتی که میگوید مسئله اصلی نه کمبود فناوری، بلکه ضعف حکمرانی آب است. از این منظر، فناوری تنها زمانی میتواند به نجات منابع آب کمک کند که در دل یک نظام تصمیمگیری شفاف، دادهمحور و پاسخگو قرار گیرد. در غیر این صورت، حتی پیشرفتهترین تجهیزات نیز ممکن است تنها شکل مصرف آب را تغییر دهند، نه سرنوشت آن را.
چالش احیای دریاچه ارومیه
در حالی که دریاچه ارومیه پس از سالها خشکسالی، در سال جاری شاهد بیشترین ورودی آب بوده است، هشدارهای کارشناسان مبنی بر لزوم اصلاح الگوی کشت در حوضه آبریز این دریاچه همچنان پابرجاست. با آغاز فصل تبخیر، بار دیگر این پرسش مطرح میشود: آیا مدیریت مصرف آب و توقف توسعه صنایع آببر، میتواند ضامن احیای پایدار نگین آبی آذربایجان باشد؟
چرا یک سال بارش مشکلات را حل نمیکند؟
علیرضا شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران، با رد تصور بهبود شرایط آبی کشور صرفاً بر اساس میانگین بارندگیهای کشوری، نسبت به تداوم بحران آب در فلات مرکزی هشدار داد. وی تأکید کرد که توزیع نامتوازن بارشها، ۵ سال خشکسالی متوالی و تمرکز ۶۰ درصدی جمعیت در این مناطق، نیازمند تغییرات اساسی در حکمرانی آب، اصلاح شبکه توزیع و بازنگری در آمایش سرزمین است.
حکمرانی آب، بحران مدیریت و چرایی آن
