|پیام‌ما| در هفته گذشته دولت تمرکز زیادی برای ترویج و گسترش پویشی به‌نام #دو-درجه-کمتر به راه انداخت تا بتواند بخشی از ناترازی قابل‌توجه برق و گاز را در سردترین روزهای پاییز ۱۴۰۳ جبران کند. همزمان با این پویش وزارت نیرو و شرکت توانیر نیز با اعمال خاموشی‌های زمانبندی‌شده در سراسر کشور و برای همه بخش‌های خانگی، صنعت، کشاورزی و بخش عمومی و تعطیل کردن ۲۳ استان کشور تلاش کرد برق موجود را باتوجه‌به گاز مورد نیاز برای تولید، مدیریت کند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران اما معتقد است میزان ناترازی با این پویش‌ها و تعطیلی‌ها حل نخواهد شد و دولت باید فکری به حال هدررفت انرژی داشته باشد: «پویش دو درجه کمتر می‌تواند نهایتاً باعث ۶۰ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی باشد، میزان کمبود ما ۳۰۰ مترمکعب است و برای رفع آن پیشنهاد می‌دهیم، اما توجه نمی‌شود؛ چون نهاد رگولاتوری وجود ندارد و دولت فقط بلد است از محل کنترل قیمت مدیریت کند.» موضوع مقابله با اتلاف انرژی اما فقط در مورد برق و گاز نیست و کارشناسان آن را به سایر اشکال انرژی نیز بسط می‌دهند. موضوعی که در همایش تخصصی اتاق مشهد با رئیس مرکز پژوهش‎ها و مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب ایران نیز به بحث گذاشته شد.

توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها یکی از دستاوردهای دولت در مسیر کاهش آلودگی هوا بود، اما به‌نظر می‌رسد با سرد شدن هوا و افزایش مصرف گاز این تصمیم استراتژیک قربانی تأمین انرژی پایدار شده است. از اواخر آذرماه، مازوت‌سوزی در نیروگاه شازند اراک از سر گرفته شد و با اعتراض نمایندگان مردم و فعالان زیست‌محیطی مواجه شد. نیروگاه شازند که یکی از تأثیرگذارترین عوامل آلودگی هوای اراک محسوب می‌شود، در ماه‌های اخیر توانسته بود با تغییر رویکرد و استفاده از گاز طبیعی بار آلایندگی این کلانشهر صنعتی را کاهش دهد؛ اما اکنون با فشارهای ناشی از کمبود گاز دوباره به استفاده از مازوت روی آورده است.

| پیام ما | فولادی‌ها سالی چهار ماه به‌دلیل قطعی انرژی، تولیدشان دچار مشکل می‌شود؛ بیش از دو ماه قطعی گاز و یک‌ماه و نیم قطعی برق. ناترازی برق امسال ۲۰ هزار مگاوات را رد کرد. ایران با یک تصویر آخرالزمانی از بحران انرژی روبه‌روست و کشور از سال ۱۴۰۶ به‌بعد دچار افت تولید گاز می‌شود. صنایع انرژی‌بر نظیر فولاد، سیمان و پتروشیمی به برق پایدار و قابل‌اطمینان نیاز دارند. در میان تمام این صنایع، میدکو به‌عنوان یکی از بزرگترین شرکت‌های صنعتی ایران در حوزه معدن و فلزات، وارد فاز مدیریت بحران‌های انرژی و آب در کشور شده است. این شرکت نیمی از برق مصرفی خود را با احداث نیروگاه‌ها تأمین کرده و در بخش آب نیز به‌سمت ایجاد تصفیه‌خانه و استفاده از پساب فاضلاب رفته است.

گام اول با محدودیت گاز شروع شد. اکنون محدودیت گاز صنایع به ۸۰ درصد رسیده است. گاز نیروگاه‌ها تأمین نشده و این یعنی برق نیست. چرخه به مرحله دوم، یعنی قطعی برق، رسید. مسئله ناترازی جدی‌تر از هر زمان دیگری است. صنایع نگران‌اند قطعی برق خانوار به‌دلیل کاهش مازوت‌سازی در نیروگاه‌ها به صنایع سرایت کند و قطعی برق علاوه‌بر تابستان در زمستان هم گریبانگیر تولید شود. دولت سربسته سعی دارد صنایع خصوصاً صنایع بزرگ را مکلف به تأمین برق خود کند، سیاستی که منتقدانی جون «نجفی»، رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی و اعضای سندیکای برق را به‌دنبال داشته است؛ اما «زارعی»، مدیرعامل نیرونویان قشم از شرکت‌های بزرگ تأمین برق در زمینه خورشیدی و از فعالان پیشرو در سطح ملی و منطقه‌ای، سیاست ساخت نیروگاه توسط صنایع را سیاست درستی می‌داند. او به پیام‌ما می‌گوید: «در بیشتر صنایع هزینه برق بخش بسیار ناچیزی از قیمت تمام‌شده آنها را تشکیل می‌دهند و صنایع به‌راحتی می‌توانند مبلغ واقعی قیمت تمام‌شده برق را پرداخت کنند.»

اقتصاد رابطۀ مستقیمی با کیفیت زندگی انسان‌ها دارد و بحث حول آن همیشه داغ است. به‌خصوص در بزنگاه‌های انتخاباتی که جریان‌های سیاسی و نامزدها در پی جذب رأی مردم‌اند. اما گاهی سیاسیون به این نکته توجه ندارند که اگر اقتصاد به رفاه مردم گره خورده است، محیط‌زیست با بقاء انسان پیوند دارد. شاهد آنکه در پنج مناظرۀ تلویزیونی طراحی‌شده در این دوره از انتخابات ریاست‌جمهوری، سه‌تای آن به اقتصاد، یکی به سیاست و امور بین‌الملل و یکی به فرهنگ اختصاص یافته و سهم محیط‌زیست از این خوان، هیچ است. به‌جبران این غفلت از زیست و بقای مردم ایران در رسانۀ ملی، ما در روزنامۀ «پیام ما» تصمیم گرفتیم، با برشمردن چندی از ابرچالش‌های محیط ‌زیستی ایران، متخصصان هر حوزه را پای کار آوریم تا یک پرسش اصلی دربارۀ هریک از ابرچالش‌ها مطرح کنند. «پیام ما» متعهد است که در راستای افزایش آگاهی مردم از برنامه‌های محیط‌زیستی کاندیداهای محترم برای انتخاب اصلح، پاسخ‌های هر شش نامزد ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ به این پرسش‌ها را منتشر کند.