بایگانی مطالب برچسب: انتقال آب

دانشگاه آخرین سنگر آبرودار

«ماندگان» محکوم به شکست است

|پیام ما| احداث سد «ماندگان» در یکی از ارزشمندترین اکوسیستم‌های ایران به دغدغه‌ای برای فعالان محیط‌زیست و به‌ویژه مردم کهگیلویه‌و‌بویراحمد تبدیل شده است. در نشستی که به‌تازگی برای بررسی چالش‌های محیط‌زیستی و اجتماعی ساخت این سد در حوضه آبریز کارون برگزار شد، انتقال آب بین‌حوضه‌ای راهکاری شکست‌خوره عنوان شد؛ چراکه وضعیت حوضه را بهبود نمی‌دهد، به‌دلیل توسعه و ایجاد تقاضای جدید، کمبود آب را تشدید می‌کند و موجب تنش میان ذی‌نفعان درون و میان دو حوضه آبریز خواهد شد.

سدسازی در دنا غیرقانونی و شتاب‌زده

بحران آب در فلات مرکزی ایران به یکی از پیچیده‌ترین مسائل ملی تبدیل شده و کارشناسان محیط‌زیست سال‌ها درباره پیامدهای انتقال آب از سرشاخه‌های کارون هشدار داده‌اند، اما تصمیم اخیر رئیس‌جمهور برای تسریع در تکمیل و احداث سدهای خرسان۳، ماندگان و کوهرنگ۳ موجی از انتقاد و نگرانی را در میان متخصصان، فعالان محیط‌زیست و نمایندگان مجلس برانگیخته است. در صدر این مخالفت‌ها، نام «محمد بهرامی سیف‌آباد»، نماینده مردم بویراحمد، دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی، به‌عنوان یکی از معدود صداهای مستقل و علمی در دفاع از حقوق محیط‌زیستی دیده می‌شود.

آینده سیاه «آب‌سفید»

آیا قرار است «سبزکوه» هم مثل «تالاب خانمیرزا» در چهارمحال‌وبختیاری خشک شود؟ خانمیرزا را سال ۱۳۶۱ زهکشی کردند تا کشاورزی را توسعه دهند، حالا پس از ۴۰ سال بستر خشک تالاب منشأ گردوغبار شده ‌است. تجربه خانمیرزا مانع تکرار آن در منطقه‌ دیگری در همین استان نیست، تأمین آب شرب چهار شهر بروجن، خانمیرزا،‌ فلارد و لردگان بهانه‌ای شده تا پروژه انتقال آب از «آب‌سفید» مجوز محیط‌زیست را بگیرد. اما اصرار بر تأمین آب شرب چهار شهری که در تنش آبی نیستند، این فرض را تقویت کرده که پای ذی‌نفعانی مانند کارخانه‌های آب بسته‌بندی در میان باشد.

وضعیت نامعلوم پایتخت

شهروندان تهرانی به‌ویژه در مناطق شرق و جنوب‌شرق (مناطق تأمین آب از سدهای لتیان و ماملو) از قطع مکرر آب و دسترسی نداشتن آب شرب شبکه در ساعت‌های طولانی گزارش می‌دهند، اما شرکت آبفای کشور می‌گوید آب تهران جیره‌بندی نیست و برنامه‌ای هم برای جیره‌بندی آن وجود ندارد. با وجود این ادعا، اما رئيس‌جهموری در سفری به کردستان نه‌تنها از احتمال زودهنگام جیره‌بندی آب در تهران خبر داده، بلکه هشداری جدی در مورد احتمال تخلیه پایتخت، برای مقابله با تهدید آبی تهران نیز صادر کرده است؛ اگرچه پزشکیان از اینکه قرار است جمعیت تهران به کدام مقصد پایتخت را ترک کنند، حرفی نزده است.

دولت در آتش پروژه‌های پرچالش مجلس

|پیام‌ما| رئیس‌جمهوری در سفر هفته گذشته به اصفهان، در جمع نمایندگان اصناف کشاورزی این استان اعلام کرد با وجود بحران‌های آب و انرژی در کشور همچنان نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای در حوزه‌های انتخابیه دولت را تحت فشار می‌گذارند. این سخنان در شرایطی از سوی رئيس دولت چهاردهم گفته شد که چهار وزیر دولت، هم‌اکنون زیر تیغ استیضاح نمایندگان مجلس قرار دارند و دو نفر از‌ آنان مستقیماً متولی آب و برق کشور هستند: یکی وزیر نیرو و دیگری وزیر جهادکشاورزی. بااین‌حال «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، در پاسخ به «پیام‌ ما» از چگونگی مدیریت فشار مجلس بر دولت می‌گوید: «مصالح ملی بر طرح‌های محلی و منطقه‌ای در حوزه‌های انتخابیه ارجحیت دارد و دولت بحران‌های بزرگ کشور را قربانی فشارهای سیاسی نخواهد کرد.»

زاینده‌رود یا توسعه کشاورزی؟

وعده مبهم پزشکیان به کشاورزان

|پیام‌ما| بهار و تابستان برای کشاورزان اصفهانی پر از چالش بود. سال را با تلاش برای قطع خط لوله انتقال آب از اصفهان به یزد شروع کرده‌ بودند و با وجود همه تلاش‌ها برای تحقق حقابه، دست‌آخر حتی در بخش کشت دیم هم به مشکل خوردند: آبی در سد زاینده‎‌رود برای تحویل به کشاورزان اصفهان وجود نداشت. وزارت نیرو اعلام کرده است چاره‌ای جز کاهش توسعه اراضی باغی و زراعی در این حوضه آبریز ندارد. کشاورزان می‌‌پرسند پس معیشت و شغل ما چه می‌شود؟ رئیس‌جمهوری به اصفهان سفر کرده است و به کشاورزان قول داده مشکلشان را حل کند. کارشناسان اما می‌گویند: پزشکیان وعده سر خرمن داده‌ است. کشاورزی اصفهان و استان‌های برداشت‌کننده از زاینده‌رود باید کوچک شود، راه دیگری نیست.

فراتر از رویکردهای فنی، به‌سوی تعامل اجتماعی

احیای دریاچه ارومیه

مدیریت آب ایران، ابزار ندارد

|پیام‌ما| نشست مشترک کارشناسان علوم‌انسانی با سخنگوی صنعت آب کشور از سوی «مدرسه محیط‌زیستی زاگرس مهربان» برگزار شد. نشستی که به نقد و بررسی مدیریت کلان آب کشور پرداخت، اما بر ایجاد بازار آب تمرکز کرد. مخالفان ایجاد این بازار می‌گویند نهاد بازار با آنچه در تجارب خارج از کشور وجود دارد، قابل‌مقایسه نیست و کارایی آن را نخواهد داشت. همچنین، جامعه‌شناسان می‌گویند در این طرح‌ها جامعه در نظر گرفته نشده و به حاشیه رفته است. اما موافقان معتقدند مسیری جز بازاری‌کردن آب به‌نفع ایجاد «بهره‌وری» و «کاهش مصرف» وجود ندارد. نهاد بازار مسیر خودش را طی خواهد کرد و فقط رگولاتور می‎خواهد.

خسارت نخل‌ها چه شد؟

آتش‌سوزی هزاران نخل در آبادان که از اوایل تابستان شروع شده بود، هنوز ادامه دارد و دو هفته پیش دامن یکی دیگر از روستاهای بخش مرکزی را گرفت. عصر دوم مهرماه حدود یک‌هزار نفر نخل خرمای مثمر در جریان آتش‌سوزی در روستای «تنگه سه» از بین رفت. در ماه‌های گذشته ۴.۵ میلیون نخل در خوزستان با تنش آبی شدیدی مواجه بوده‌اند. تابستان امسال برای نخلستان‌های آبادان ثمری نداشت. دو ماه پیش نیز آتش هزاران نخل را در دهستان «منیوحی» بخش اروندکنار خاکستر کرد و نخلداران را به خاک سیاه نشاند. کم‌آبی و شوری کارون نیز آخرین ضربه را به باقی نخلستان‌ها زد و خرماهای شیرین را تلخ و سیاه کرد. هزاران نخلی که در آتش سوختند و یا آب شور بی‌بارشان کرد، بیمه نبودند. مسئولان از جبران خسارت نخلستان‌ها خبر می‌دهند. اما نگرانی نخلداران نه‌فقط برای نخل‌های سوخته، بلکه برای نخلستان‌هایی است که در پایین‌دست کارون، لب شط اروند و بهمنشیر، هنوز تشنه‌اند و بیم آن می‌رود سال آینده هم برایشان بی‌ثمر باشد.

بحران بی‌بازگشت زیر پای ایران