یک فروند بالگرد در محوطه مجموعه میدان و میوه و تره بار شهر درچه سقوط کرد.

در روزگاری که مدیریت پسماند در ایران هنوز بیش از آنکه از مسیر فرهنگ‌سازی عبور کند، گرفتار هزینه‌های سنگین جمع‌آوری و دفن است، شهرستان شهرضا میزبان یک اتفاق متفاوت شد؛ افتتاح نخستین پارک آموزشی و گردشگری مدیریت پسماند کشور با عنوان «گردونه»، پروژه‌ای که برای نخستین بار در کشور و توسط شرکت مدیریت پسماند شهرستان‌های مبارکه، شهرضا، دهاقان و سمیرم در شهرضا آغاز به کار کرد.

مسجد کازرونی عباس‌آباد اصفهان، یکی از بناهای مذهبی-تاریخی این شهر، این روزها به کانونی از نگرانی‌های میراثی تبدیل شده است؛ بنایی که پس از سال‌ها بی‌توجهی و در میانه اعتراض نمازگزاران و فعالان میراث‌فرهنگی، سرانجام در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. اما درست در همان مقطع، نشانه‌هایی از مداخلات فیزیکی، تخریب‌های پنهان و پروژه‌هایی مبهم در حریم آن مشاهده شد؛ مداخلاتی که نه‌تنها شفاف‌سازی روشنی درباره آنها صورت نگرفته، بلکه با پوشاندن کامل بدنه جنوبی مسجد و محدود کردن دسترسی عمومی، بر دامنه ابهام‌ها افزوده است.

|پیام‌ما| بهار و تابستان برای کشاورزان اصفهانی پر از چالش بود. سال را با تلاش برای قطع خط لوله انتقال آب از اصفهان به یزد شروع کرده‌ بودند و با وجود همه تلاش‌ها برای تحقق حقابه، دست‌آخر حتی در بخش کشت دیم هم به مشکل خوردند: آبی در سد زاینده‎‌رود برای تحویل به کشاورزان اصفهان وجود نداشت. وزارت نیرو اعلام کرده است چاره‌ای جز کاهش توسعه اراضی باغی و زراعی در این حوضه آبریز ندارد. کشاورزان می‌‌پرسند پس معیشت و شغل ما چه می‌شود؟ رئیس‌جمهوری به اصفهان سفر کرده است و به کشاورزان قول داده مشکلشان را حل کند. کارشناسان اما می‌گویند: پزشکیان وعده سر خرمن داده‌ است. کشاورزی اصفهان و استان‌های برداشت‌کننده از زاینده‌رود باید کوچک شود، راه دیگری نیست.

اصفهان، شهری که قرن‌ها در حافظه تاریخی ایران و جهان به‌عنوان «نصف جهان» شناخته می‌شود، امروز بیش از هر زمان دیگری با پرسشی بنیادین روبه‌روست: معماری معاصر این شهر چگونه باید در امتداد میراث تاریخی گذشته تعریف شود و چه نسبتی با هویت تاریخی آن برقرار کند؟ از یک‌سو، میراثی سترگ از دوره‌های سلجوقی و صفوی در بافت تاریخی اصفهان حضور دارد که همواره الهام‌بخش معماران و شهرسازان بوده است. از سوی دیگر، نیازهای شهر معاصر، فشارهای توسعه و پروژه‌های عمرانی پرسرعت، سیمای اصفهان را دگرگون ساخته و گاه تضادهایی آشکار میان سنت و مدرنیته ایجاد کرده است. در این میان، تصمیم‌های مدیریتی، نگاه‌های کوتاه‌مدت و گاه مداخلات غیرکارشناسی در فضاهای عمومی، بارها موضوع مناقشه میان متخصصان، مسئولان و افکار عمومی بوده است؛ از تجربه‌های پرچالش میدان امام‌علی و پروژه ارگ جهان‌نما گرفته تا بحث‌های جدی پیرامون پل‌ها، مترو و ساخت‌وسازهای بی‌قاعده در بافت تاریخی. به همین بهانه، گفت‌وگویی داشتیم با «وحید آقایی»، پژوهشگر تاریخ معماری و شهر که سال‌ها در حوزه میراث‌فرهنگی و معماری اصفهان مطالعه و پژوهش کرده است. او با نگاهی تحلیلی و انتقادی، جایگاه معماری معاصر اصفهان را در نسبت با هویت تاریخی، سیاست‌های مدیریت شهری و آینده چشم‌انداز فرهنگی شهر بررسی می‌کند.

گنبد مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان به عنوان یکی از برجسته‌ترین شاهکارهای معماری ایرانی و جهانی شناخته می‌شود، اما مرمت‌های انجام‌شده روی آن در سال‌های اخیر به یکی از مناقشه‌برانگیزترین موضوعات میراث‌فرهنگی کشور بدل شده است. انتقادهای گسترده، از جمله اظهارنظر «مهدی طغیانی»، نماینده مردم اصفهان، در مجمع نمایندگان استان، که مرمت گنبد شیخ لطف‌الله و همچنین گنبد مسجدجامع عباسی را «افتضاح مرمتی کشور» دانست، نشان‌دهنده حساسیت بسیار بالا نسبت به شیوه‌های مرمت و کیفیت کار است. علاوه‌بر‌این، کارشناسان شناخته‌شده ملی مانند «مهدی حجت»، بنیانگذار سازمان میراث‌فرهنگی، نیز با اشاره به «اشکالات متعدد» در مرمت، تأکید کردند تصمیم‌گیری‌های گذشته بدون مشورت کامل با هیئت کارشناسان خبره و بدون مطالعات جامع انجام شده است. این انتقادات در کنار اعتراض‌های رسانه‌ای و عمومی، فشار مضاعفی بر متولیان پروژه مرمت وارد کرده و بر اهمیت شفافیت، پایبندی به اصول علمی و مستندات تاریخی در مرمت آثار جهانی تأکید می‌کند. پروژه مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله در دوره اخیر، نه‌تنها تحت فشار فنی و مالی بلکه در بستر نقدهای تخصصی و عمومی قرار داشته است. «فریبا خطابخش»، مدیر پایگاه جهانی میدان نقش‌جهان، به‌همراه «بهشاد حسینی»، ناظر مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله، در گفت‌وگو با «پیام ما» روند مرمت این اثر جهانی را تشریح کرده و توضیح داده‌اند که آغاز مرمت نتیجه مجموعه‌ای از شرایط اضطراری، محدودیت اعتبارات و ضرورت‌های حفاظتی بوده است. گزارش پیش‌ رو، با ارائه توضیحات فنی و مستند، تصویر کامل‌تری از وضعیت مرمت گنبد شیخ لطف‌الله، دلایل اقدامات انجام‌شده و چالش‌های مالی و فنی پروژه ارائه می‌دهد.