بایگانی مطالب برچسب: توسعه پایدار
اصطلاح توسعهٔ پایدار (Sustainable development) نخستین بار توسط باربارا وارد در اعلامیهٔ کوکویاک دربارهٔ محیط زیست و توسعه به کار رفت.
بدنبال آن پس از گزارش‌های باشگاه رم و بنیاد هامرشولد به تدریج توسعهٔ پایدار در طی سال‌های دههٔ ۱۹۸۰ و از زمانی که اتحادیهٔ بین‌المللی برای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی (IUCN-82)، راهبردهای جهانی از محیط زیست و منابع طبیعی با هدف کلی دستیابی به توسعهٔ پایدار را از طریق حفاظت از منابع حیاتی (زنده) را ارائه کرد، مورد توجه جدی و اساسی اندیشمندان و متفکران توسعه قرار گرفت.
پشت صحنه ویدئو افراطی‌ترین مینیمالیست جهان
چرا قربانی کردنِ لذت‌های روزمره، 5/4 میلیون بازدید گرفت؟
تهدید خاموش فرسودگی
چرا ارگونومی برای بقای صنایع‌دستی حیاتی است؟
همدلی برای ترمیم زخم‌های آسمان
یک دهه انتظار برای کتاب‌خوانی
در دل فریدونشهر، کتابخانه‌ای نیمه‌تمام، همچنان در انتظار شروعی تازه است. از سال ۹۴ قرار است این پروژه به مرکزی برای علاقه‌مندان، دانشجویان و دانش‌آموزان تبدیل شود، اما با گذشت ۱۰ سال، پیشرفت فیزیکی‌اش تمام نشده و آن‌طور که گفته می‌شود، علت به «کمبود بودجه» بازمی‌گردد. اهالی فریدونشهر کارزاری با عنوان «درخواست تکمیل سریع کتابخانه شهر فریدونشهر» راه انداخته‌اند بلکه این کتابخانه ساخته و به مطالبه آنان توجه شود. هرچند که پیگیری‌های «پیام ما» نشان می‌دهد بعد از راه‌اندازی این مطالبه، مسئولان فریدونشهر صدای این خواسته را شنیده‌اند.
حفاظت از طبیعت با نظام جبران خسارت
در چارچوب اکوتوریسم پایدار، تنها تأکید بر کاهش پیامدهای منفی کافی نیست؛ بلکه در مواردی که آسیب‌های محیط‌زیستی اجتناب‌ناپذیر یا پیش‌بینی‌نشده رخ می‌دهند، باید سازوکارهای جبران خسارت مؤثر، منصفانه و علمی در دستورکار قرار گیرند. همچنان که در سایر کشور چنین رویه‌ای اعمال می‌شود. در کانادا و آلمان هرگونه خسارت واردشده به مناطق تحت‌حفاظت، باید با اقدام جبرانی هم‌ارز یا مؤثرتر در همان نوع زیستگاه جبران شود. در استرالیا در اکوسیستم‌های حساس صدور مجوز برای فعالیت‌های طبیعت‌گردی مشروط به اجرای هم‌زمان پروژه‌های احیای زیستگاه شده است و مجریان طرح‌های اکوتوریسم ملزم به تأمین بخشی از منابع مالی این اقدامات هستند. در شیلی، برزیل و ژاپن ابزارهایی مانند بیمه‌های محیط‌زیستی برای جبران خسارات غیرقابل‌پیش‌بینی یا حوادث نادر طبیعی نیز به‌کار گرفته می‌شوند.
ننه معصومه و کوچه‌ای که بوشهر را دوباره زنده کرد
زیستن برای زمین
«من در تمام دوران پنجاه سال خدمات دانشگاهی و پژوهشی، هرگز فکر نکردم که وطن برای من چه کرده است، بلکه همیشه از خود پرسیدم که من برای وطن چه کرده‌ام.» با فوق دکترای سیاست و مدیریت منابع طبیعی از دانشگاه گوتینگن آلمان به زادگاهش رفت تا اعتماد مردم را جلب کند و بتواند برای محیط‌زیست ایران قدمی بردارد. به‌عنوان یک استاد دانشگاه نمی‌خواست فقط در دانشگاه تدریس کند؛ طبیعت و جنگل‌های ایران محل تدریس اصلی او بود؛ چرا که مشارکت مردم برایش اولویت داشت. «علی یخکشی»، پدر دانش محیط‌زیست ایران، روز یازدهم اردیبهشت از دنیا رفت و محیط‌زیست کشور یکی دیگر از دلسوزان خود را از دست داد.
گردشگری پایدار؛ رویای دور
در سواحل خلیج‌فارس، جایی که جنگل‌های حرا و جزایر مرجانی داستانی از زیبایی طبیعت روایت می‌کنند، گردشگری انبوه سایه‌ای بر این اکوسیستم انداخته است. خلیج فارس با پتانسیل‌های بی‌نظیر در حوزه گردشگری، در حال حاضر با خطرات ناشی از گردشگری ناپایدار و انبوه مواجه است که آینده‌اش را تهدید می‌کند. محدثه گرمابدری، فعال گردشگری، مدرس و جهانگرد، به جزئیات این خطرات پرداخته و بر لزوم تغییر رویکردها در صنعت گردشگری ایران تأکید دارد. او از اهمیت نگاهی نو به توسعه گردشگری در نقاطی چون جزیره قشم سخن می‌گوید، جایی که درگذشته‌ای نه‌چندان دور به لحاظ زیست‌محیطی و فرهنگی، محلی امن و بکر محسوب می‌شد.
توسعه‌ای بی‌جهت، مدیریتی بی‌نقشه
توسعه ناپایدار گردشگری در حاشیه خلیج‌فارس به‌عنوان موضوعی چالش‌برانگیز به یکی از نگرانی‌های جدی در این منطقه تبدیل شده است. باوجود پتانسیل‌های فراوان، نبود برنامه‌ریزی‌های علمی و دقیق در مدیریت مقاصد گردشگری، سبب شده تا این صنعت نه‌تنها به اهداف توسعه پایدار نرسد، بلکه با مشکلاتی همچون افزایش قیمت‌ها، آلودگی محیط‌زیست و تغییر کاربری زمین‌ها مواجه شود. در بسیاری از موارد، گردشگری به طور غیر مدبرانه‌ای اجرا می‌شود و به‌جای بهره‌برداری از ظرفیت‌های محلی، آسیب‌هایی جدی به جوامع محلی و منابع طبیعی وارد می‌شود. برای بررسی این شرایط و چالش‌های موجود، با علی شادلو، مدرس و فعال گردشگری و محیط‌زیست، به گفت‌وگو پرداخته‌ایم. او در این مصاحبه به تحلیل و واکاوی دلایل ناکامی‌های موجود در عرصه گردشگری در حاشیه خلیج‌فارس و ارائه راهکارهایی برای دستیابی به توسعه پایدار می‌پردازد.
سال تلاطم و ناکامی
مدیریت پسماند به‌عنوان یکی از مهمترین مسائل شهری و محیط‌زیستی، همواره در کانون توجه دولت‌ها، شهرداری‌ها و نهادهای محیط‌زیستی قرار دارد. ایران در سال ۱۴۰۳ شاهد فعالیت‌های متعددی چون تلاش‌های محلی، تصمیم‌گیری‌های اجرایی و برخی اصلاحات قانونی در این حوزه بود. بااین‌حال، این سال به‌لحاظ مدیریت پسماند، سالی پر از تلاطم و ناکامی‌ها بود. در این سال، فرصت‌های بسیاری برای بهبود مدیریت پسماند از دست رفت. منحل شدن کارگروه تخصصی، نبود هم‌افزایی و استفاده از توانمندی‌ها و ظرفیت بهره‌ور بخش خصوصی، منحل شدن شرکت تخصصی مدیریت پسماند، عدم اجرایی شدن قوانین و نپیوستن به کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله ناکامی‌ها است.
شاهد یک دهه تخریب انزلی
«۱۰سالی که هر دفعه وارد تالاب می‌شدم (به‌طور متوسط هفته‌ای یک روز)، از طلوع خورشید تا غروب آفتاب، یک هزار فریم عکس گرفتم؛ رفتارها، مهاجرت‌ها و جمعیت هرساله پرندگان را به‌همراه دیگر اهالی این حوضه به ثبت رساندم. بخشی از چکیده این آرشیو را در این نمایشگاه ارائه کرده‌ام.» اینها گفته‌های «آلن پطروسیان» کنشگر محیط‌زیست است. این روزها نمایشگاه عکسی با عنوان «پرندگان تالاب انزلی» از آثار او در فرهنگسرای ارسباران در حال برگزاری است. درباره این نمایشگاه، نهضت پرنده‌نگری، دلایل تخریب و جایگاه اکوتوریسم در تالاب انزلی و… با پطروسیان گفت‌وگو کرده‌ایم.
توسعه پایدار از مسیر فرمان نمی‌گذرد
حکمرانی و مداخله در جزئیات
