بایگانی مطالب برچسب: محیط زیست
محیط زیست به همهٔ محیطهایی که در آنها زندگی جریان دارد، گفته میشود. مجموعهای از عوامل فیزیکی خارجی و موجودات زنده که با هم در کنش هستند، محیط زیست را تشکیل میدهند و بر رشد و نمو و رفتار موجودات تأثیر میگذارند.
حفاظت محیط زیست در قرن بیست و یکم به عنوان یکی از هشت هدف توسعهٔ هزاره و یکی از سه پایهٔ توسعهٔ پایدار شناخته میشود.
«تنگ سرخ» فاجعهای برای اقلیم فارس
با اعلام استاندار فارس مبنیبر موافقت سازمان حفاظت محیط زیست، بعد از مخالفت و ایستادگی ۱۲سالهٔ ادارهکل حفاظت محیط زیست فارس، آن اداره با چرخش ۱۸۰ درجه با اجرای سد تنگ سرخ که تهدیدی مهلک برای شیراز و شهروندانش است، موافقت کرد. اما آنچه از اجرای این سد استنباط میشود، ماجرای زمینخواری در بازههای جنوبشرق تنگ سرخ تحتعنوان ایجاد طرحهای گردشگری و... است. شهرداری شیراز همچنین میگوید قصدش از راهاندازی این سد آبرسانی به باغهای قصرالدشت شیراز است. اما این منطقه بهوسیلهٔ دو مجرا آبیاری میشده، یکی تنگ سرخ و دیگری نهری بهنام «نهر اعظم» که از چشمهٔ جوشک به این منطقه میآید و بخشی از باغهای شیراز را مشروب میکند. اما باغهای قصرالدشت در چهار دههٔ گذشته مساحتشان به یکچهارم تقلیل یافته و بدل به ساختمان و جاده شده است. بنابراین، آبرسانی به این منطقه هم بهانه است و سعی بر این است که اراضی تحتعنوان گردشگری، توسعهٔ نامتوازن یابند و مافیای زمینخواری آبرسانی را را هم بهانهٔ دیگری برای ساخت سد کرده است.
از عدم تعهد نهادهای بینالمللی به محیط زیست ایران ناراضی هستیم
رییس سازمان حفاظت محیط زیست از عدم تعهد نهادهای بینالمللی محیطزیستی از جمله صندوق جهانی محیط زیست و اتحادیه اروپا در عمل به تعهدات محیطزیستی در قبال ایران ابراز نارضایتی کرد.
خطرات پنهان خشکالهٔ غیراستاندارد
کمبود علوفه و نهادههای دامی در ایران به یک معضل بزرگ اقتصادی تبدیل شده و تأمین آن با چالشهایی مانند تحریمها و بحران آب گره خورده است. در این شرایط گروهی از «خشکاله» بهعنوان گزینهای نام میبرند که میتواند حلقهٔ نجاتبخش باشد. درحالیکه این گزینه بدون توجه به استانداردهای لازم خود میتواند به معضلی جدید بدل شود. درواقع فرآیندهای پردازش نامناسب خشکاله میتواند منجر به تولید سموم در آن شود و با انتقال این سموم به محصولات دامی مانند گوشت، شیر و تخممرغ به زنجیرهی غذایی آسیب بزند.
نگرانیهای بهجا مانده از «فوکوشیما»
در دوم شهریور 1402 نیروگاه هستهای تخریبشدهٔ فوکوشیمای ژاپن شروع به رهاسازی بخش تصفیهشدهٔ فاضلاب آلوده به رادیواکتیو خود در اقیانوس آرام کرد. در آن زمان، واحدهای ذخیرهسازی آن در مجموع بیش از یک میلیون تن فاضلاب را نگهداری میکردند. از آنجایی که فاضلاب جدید دائماً در حال تشکیل است و حتی آب تصفیهشده باید با رقیقکردن آن با آب بیشتر دریا بهآرامی تخلیه شود، کل فرآیند میتواند بیش از 30 سال طول بکشد. آب آلوده به رادیواکتیو نیروگاه هستهای فوکوشیما دایچی ژاپن در زلزله و سونامی 11 مارس 2011 پس از فاجعهٔ هستهای فوکوشیما دایچی ناشی از زلزلهٔ توهوکو و سونامی به اقیانوس آرام تخلیه شد. سه تا از راکتورهای این نیروگاه ذوب شدند و بقایای سوخت ذوبشده را پشت سر گذاشتند. از آب برای جلوگیری از پیشرفت بیشتر مواد مذاب استفاده شد. هنگامی که آب سرد، آبهای زیرزمینی و باران با زبالههای سوخت ذوبشده تماس پیدا میکنند، به هستههای رادیواکتیو مانند ید-131، سزیم-134، سزیم-137 و استرانسیوم-90 آلوده میشوند.
بازگشت از لبهٔ انقراض
|پیام ما| «ترس برادر مرگ است. اگر میترسیم و نمیتوانیم ریسک کنیم، بهتر است در خانه بمانیم و وارد کار حفاظت نشویم. اگر پروژهٔ گوزن زرد شکست میخورد، ممکن بود نهتنها آبروی سالها کارم در حوزهٔ حفاظت، بلکه آبروی ادارهکل حفاظت محیط زیست خوزستان یا آبروی مهندس هوشنگ ضیایی بهعنوان حامیان پروژه از دست میرفت. هیچکدام ما نترسیدیم؛ هرچند هنوز هم تا موفقیت کامل پروژه نیاز به زمان زیادی داریم. متأسفانه روندی که ما در ایران داریم، مشابه سایر کشورها نیست. در تاریخ حفاظت پروژههای بزرگی را در سطح جهان شاهدیم که شکست خوردند، اما کارشناسان برای پروژههای بعدی از آنها درس گرفتند. در ایران شکست پلی برای پیروزی نیست، با شکست شما چندین مرحله عقب میروید و مدیران بعدی بهسختی ممکن است با شما همراه شوند. با همهٔ اینها دلیلی نیست که ریسک نکنیم، آنهم برای گونهای مانند گوزن زرد ایرانی که سرمایهٔ ماست و کلمهٔ ایرانی کنار آن به ما انگیزه برای کار میدهد.» اینها گفتههای «فرشاد اسکندری»، کارشناس حیاتوحش است که نزدیک به ۱۶ سال روی این گونه کار کرده و سه پروژهٔ رهاسازی هم جزو مدیران پروژه بوده است. از او دربارهٔ وضعیت گوزن زرد پرسیدیم و راهکارهایی که برای حفاظت از آن باید در دستورکار قرار گیرد.
شهرها را برای شهروندان «زیستپذیر» کنید
کمتر از ۳۰ سال دیگر یعنی تا سال ۲۰۵۰، ۷۰ درصد جمعیت جهان شهرنشین میشوند. در آینده هرچند احتمالاً فرصت اشتغال بیشتر و دسترسی بهتری به خدمات فراهم میشود، اما این تغییر میتواند خطری بزرگ برای آیندهٔ بهداشت و سلامت عمومی باشد. براساس گزارشهای سازمان جهانی بهداشت، اگر سیاستگذاران و مدیران شهری چارهای برای بهبود زندگی شهری نیندیشند، شهرنشینی به یکی از تهدیدهای جدی برای سلامت عمومی مردم قرن ۲۱ تبدیل میشود. طبق این گزارش تاکنون فقط ۱۲ درصد شهرها توانستهاند به اهداف کنترل آلودگی برسند و همین حالا هم بسیاری از شهرها با مشکلاتی چون سکونتگاههای غیررسمی، نبود دسترسی به آب سالم و فقر دستوپنجه نرم میکنند. بنابراین، پیشبینی میشود در آینده ازدحام بیش از حد در شهرها منجر به افزایش ابتلا به بیماریهای عفونی و همچنین افزایش نرخ خشونت، بیماریهای غیرواگیر و بیماریهای روانی بهدلیل نحوهٔ معماری محیطهای شهری شود. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت میگوید شهرها باید اولویت برنامهریزی قرار بگیرند تا با یک رویکرد حکمرانی بینبخشی مؤثر برای تقویت توسعهٔ محلی، حکومتها را در برابر اهداف ارتقای سلامت عمومی پاسخگو کنند.
شیرابه در گلوی پارک ملی بوجاق
۱۳ سال قبل، وقتی محل دپوی زبالهٔ کیاشهر در نزدیکی پارک ملی بوجاق مشخص شد، عنوان «طرح موقت» به آن دادند و قرار بود بعد از مدتی محل زبالهها تعیین و تکلیف شود. این مدت حالا بیش از یک دهه طول کشیده است و زبالهها بدون هیچ حفاظتی در این منطقه دپو میشوند. سالهاست دفن پسماند در گیلان محل مناقشه و مشکل است و مناطقی چون کیاشهر بهدلیل نزدیکی به پارک ملی و تالاب از مشکل دوچندانی برخوردارند. در این سالها فعالان محیط زیست بارها نسبت به وضعیت هشدار دادهاند، اما بینتیجه بوده و به همین دلیل یکی از این فعالان از شهرداری کیاشهر شکایت کرده است. این شکایت درحالیاست که امسال چندین اخطاریه از سوی ادارهٔ محیط زیست آستانهاشرفیه صادر شده، بااینحال آنطور که فعالان میگویند، شهرداری با بیان آنکه وزارت کشور باید محل جدید تعیین کند، همچنان به سروسامان دادن زبالهها در این مکان تن نمیهد.
امید برای نجات یوز ایرانی کمرنگتر شد
پیام ما: گرچه شاید بیشترین تولید محتوای مطبوعاتی دربارهٔ حیاتوحش در ایران برای یوز انجام شده باشد، اما همچنان بسیاری از نکات ناگفته در این زمینه وجود دارد. در این پرونده، «عطیه تک تهرانی» و «نوید قلیخانی»، اعضای انجمن یوز، ضمن بیان تجربهشان در سفر به اتیوپی جهت شرکت در اجلاس جهانی یوزپلنگ و بازدید از پارک ملی «بله»، دربارهٔ وضعیت یوز آسیایی و راهکارهای پیش رو نوشتهاند.
کارزار آزادسازی «چهلبازه»
|پیام ما| پس از سکوت وزارت نیرو و بیپاسخماندن نامهٔ فعالان محیط زیست به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی دربارهٔ واگذاری رودخانهٔ چهلبازه، اینبار جمعی از فعالان محیط زیست و اهالی شهر مشهد با راهاندازی یک کارزار از رهبر انقلاب درخواست «اعادهٔ مالکیت ملت ایران بر رودخانهٔ چهلبازه» کردند. بخشی از حریم و بستر رودخانهٔ چهلبازه در مشهد، پیشازاین بین ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) و بنیاد شهید تقسیم شده بود و بنیاد شهید نیز بیش از نیمی از سهم خود را به یک شرکت خصوصی واگذار کرده بود.
نصب ۳ ایستگاه سنجش آلودگی هوا در محلهای جدید
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا از تامین ۶ ایستگاه سنجش هوای جدید خبر داد و گفت: ۳ ایستگاه در محلهای جدید نصب شود و ۳ ایستگاه در قالب اورهال و بازسازی ایستگاههای قدیمی خواهیم داشت.
«هوای پاک»، قهرمان تئاتر خیابانی
«سه روز» سهم اراکیها از هوای پاک در سال ۱۴۰۲ بود. باقی روزها ساکنان این شهر هوایی را داخل ریههایشان کشیدند که نتیجهاش بیماری شد و درد و رنج. آنها از «مازوتسوزی» چندساله در این شهر خستهاند و گلایهشان را از ۱۲ دی امسال هر سهشنبه روی پلاکاردهایی مینویسند و بالای سر میگیرند، شاید مسئولان ببیند و این روند را متوقف کنند. حالا اینبار هشتمین تجمع اراکیها در کنار این پلاکاردها، با یک اجرای خیابانی در پیادهراه «امیرکبیر» در حوالی بازار این شهر همراه بود.
مدیریت هوشمند پسماند
در بررسی تحولات محیط زیستی و چشماندازهای سازمانی، پازل مدیریت پسماند بهعنوان یک عنصر غیرقابلانکار در پیریزی جوامع سلامت محور تلقی میشود و نوآوریهای تکنولوژیک در کنار استراتژیهای مؤثر و دیرپا، محور اصلی در تدوین برنامههای مدیریت پسماند بهشمار میروند. این امر در راستای مقابله با بحرانهای گستردهای است که ناشی از دفع ناصحیح زبالههای شهری و تأثیر آنها بر محیط زیست است. با بهرهمندی از فناوریهای پیشرفته اینترنت اشیا، شاهد زایش بسترهای نوآورانهای در عرصه جمعآوری و بازیافت هستیم که امکان تجزیه و تحلیل دادهها، مسیریابی هوشمند و کاهش مشهود هزینهها و اثرات مخرب محیط زیستی را که بهواسطهٔ فرآیندهای غیرکارآمد جمعآوری پسماند موجود بود، فراهم آوردهاند. یکی از جامعترین مطالعات انجامگرفته در این زمینه توسط محققان ایرانی به سرپرستی اینجانب و همکاری «سید سهند موسوی» و «علی حسینزاده» انجام گرفته است که بهتازگی در مجله Science of The Total Environment منتشر شده و تمام پارامترهای اصلی مورد نیاز برای تشکیل یک مدیریت پسماند هوشمند، در آن بررسی شده است.
