بایگانی مطالب برچسب: آثار تاریخی
ابتذال شر و زوال میراث
میراث فرهنگی و طبیعی ایران بازتابی گرانمایه و ماندگار از خلاقیت و همزیستی مسالمتآمیز انسان ایرانی با جهان پیرامون خویش است که در طول اعصار مختلف جلوههای تحسینبرانگیز آن در هنر، معماری و صنعت و بسیاری از آیینها و مناسک بومی تجسم پیدا کرده. در سالهای اخیر این عرصه راهبردی و بسیار ارزشمند با چالشها و تخریبهای مختلفی مواجه شده و در سطوح مختلف خرد و کلان آسیبهای بعضاً غیر قابل بازگشتی متحمل شده است. از تخریب بافتهای تاریخی گرفته تا پاکتراشی تپهها و محوطههای تاریخی، آتشسوزی و جنگلخواری، مرمت غیراصولی شاهکارهای معماری و تعرض به عرصه و حرایم آثار ملی و جهانی فرهنگی و طبیعی از جمله مصداقهای این وضعیت خطرناک و مهلک به شمار میروند. اما پرسشی که در این میان پیش میآید، این است که چرا چنین وضعیتی بهشکل فراگیر پدید آمده و اینگونه افسارگسیخته سرمایههای تاریخی، طبیعی و فرهنگی ایران را در معرض نیستی قرار داده است؟
حفاظت یا حذف یکپارچگی؟
در سالهای اخیر بارها با این استدلال مواجه شدهایم که اگر در بخشی از یک محوطه یا شهر تاریخی، آثار معماری شاخص بهوضوح دیده نمیشود، میتوان آن بخش را از شمول عرصه خارج کرد و به فعالیتهای توسعهای سپرد. تازهترین نمونه این رویکرد، پیشنهاد آزادسازی حدود ۵۹ هکتار از عرصه مصوب شهر تاریخی ارگان است؛ آنهم با این وعده که پس از برداشت شن و ماسه، این پهنه به «سایتموزه» تبدیل شود. پرسش ساده اما بنیادین این است: وقتی بستر تاریخی یک شهر باستانی از میان میرود، قرار است چه موزهای شکل بگیرد؟
احیای پرخطر در قلب میراث جهانی
تأیید نهایی طرح احیای بخشی از طبقه دوم میدان نقشجهان اصفهان، اگرچه از سوی متولیان رسمی میراثفرهنگی و صندوق توسعه صنایعدستی، فرش دستباف و احیا و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی بهعنوان گامی در مسیر صیانت و بهرهبرداری فرهنگی معرفی میشود، اما همزمان موجی از نگرانی، هشدار و پرسشهای بیپاسخ را در میان کنشگران و کارشناسان میراثفرهنگی برانگیخته است؛ نگرانیهایی که ریشه در تجربههای پیشین، حساسیت بیبدیل این میدان ثبت جهانی و پیامدهای بلندمدت هرگونه مداخله در ساختار کالبدی و معنایی آن دارد.
کمر زرین؛ آزمون مدیریت در اصفهان
نامه انجمن دوستداران اصفهان به استانداری این کلانشهر
صاحبقرانیه ۱۱ سال بعد از تعطیلی
|پیام ما| «کاخ صاحبقرانیه» یکی از بناهای شاخص پایتخت هم از منظر اهمیت تاریخی و هم از منظر معماری است. حوضخانه این بنا از سال ۱۳۹۳ بهدلیل مشکلات فنی و آسیبهای ساختاری تعطیل شد. یک سال بعد اعلام شد بنا دچار تبعات ناشی از فرونشست است و بازدید از بنا ممنوع شد. حالا صاحبقرانیه یازده سال است که تعطیل شده، ابتدا عنوان شد گودبرداری عمیق اطلس مال در جنوب این بنا عامل اصلی ترکها و فرونشست است، اما حالا مدیر مجموعه نیاوران میگوید مطالعات درباره وضعیت این بنا همچنان ادامه دارد و نمیدانیم چه زمانی دوباره میشود در راهروهای تاریخی آن قدم گذاشت و در تالار آینه به تهران دودگرفته چشم دوخت.
چه کسی به «مروی سنتر» مجوز داد؟
|پیام ما| پس از آنکه موضوع تخلفات یک پروژه عمرانی در حریم مجموعه جهانی گلستان رسانهای شد، وزیر میراثفرهنگی با حضور در محل پروژه دستور توقف آن را داد و پروژه متوقف شد. چند روزی است حصار اطراف کارگاه این پروژه در جلوخان شمسالعماره جمعآوری شده، اما همچنان اسناد و مستنداتی مطرح میشود که بر ابهامات این پروژه میافزایند؛ بهخصوص اقدامات شهرداری در محله عودلاجان. اگرچه مکاتبات میان شهرداری و میراثفرهنگی استان تهران زوایایی از موضوع را روشن میکند، اما ابهامات همچنان وجود دارند.
اعتبارات مرمت بازار وکیل کجا رفت؟
|پیام ما| «روزی نیست که گردشگران و پژوهشگران از ما درباره علت دودگرفتگی سقف سؤال نکنند.» این را یکی از کسبه بازار وکیل شیراز میگوید. بازاری که دو سال پیش دچار آتشسوزی شد و هنوز ردپای این آتشسوزی روی عرقچین (سقف) بازار باقی مانده است. اسفندماه ۱۴۰۲ ادارهکل میراثفرهنگی استان فارس اعلام کرد: «وزارت نفت برای مرمت بازار وکیل شیراز یک هزار میلیارد ریال هزینه میکند» و مردادماه امسال همین ادارهکل اعلام کرد: «هنوز بیش از ۲۵ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل این پروژه مرمتی باقی مانده است.» اما در روزهای اخیر زمزمههایی شنیده میشود مبنیبر اینکه پیش از اتمام پروژه مرمت بازار وکیل، قرار است میراث فرهنگی باقیمانده بودجه تخصیصدادهشده توسط وزارت نفت را بازگرداند؛ تصمیمی که موجب اعتراض کسبه و فعالان میراثفرهنگی شیراز شده است.
برای دانشجویان باستانشناسی پدری کرد
قصه قهر شاپور با سیلک
سهم «صادق ملک شهمیرزادی» از سالها کاوش باستانشناسی و تدریس، نه قدردانی درخوری بود و نه حتی اتاقی در دانشگاه. مرگش هم در سال ۱۳۹۹ و در روزهای کرونا همانقدر مظلومانه بود که سالهای پایانی عمر هشتادسالهاش گذشت. پژوهشگری که نخستین تحلیلهای انسانشناسانه را وارد باستانشناسی ایران کرد، از «مارلیک» تا «سیلک» لایههای پنهان تاریخ را آشکار ساخت و صدها دانشجو تربیت کرد، اما در تمام این سالها در حد یک استادیار ماند و بارها نادیده گرفته شد و نخواست از کسی مقامی بالاتر طلب کند. با وجود این بیمهریها، شهمیرزادی راه خود را ادامه داد؛ با وسواس علمی، تعهد حرفهای و ایمان عمیق به میراثفرهنگی. تا جایی که منش و کردار او در نسل باستانشناسانی که تربیت کرد، دیده میشود و اقدامات باستانشناسیاش همچنان معتبر و سند است.
سودای گنج در اراضی ملی
|پیام ما| در همین ۹ سال اخیر تمام این زمینها را سوراخ کردهاند. شبها با خیال راحت میآیند کار میکنند. در همین چند سال بیشتر از ۳۰۰ چاله کندهاند و هر چه در این زمینها بوده، بردهاند. منابعطبیعی اندیمشک، میگوید حفاریها در اراضی ملی صورت گرفته، هدفمند و با دستگاه آمدهاند و نقاط خاصی را کندهاند، مشخص است انگیزهشان گنج بوده است. میراثفرهنگی شهرستان میگوید هیچکدام از حفاریها جدید نیست و همه در سالهای گذشته انجام شده، اما مالکان زمین شواهدی دارند از اینکه حفاریها در یک ماه اخیر بیشتر شده است.
فرصتهای تصویب قطعنامه منشور حقوق بشر کوروش
مرمت تاریخ را به او سپردند، اما حقوقش را ندادند
|پیام ما| مرمت بناهای تاریخی در ایران مدتهاست که تبدیل به بحرانی جدی شده. کمتر اثر تاریخی و باستانی وجود دارد که مرمت آن بهشکل اصولی و زیر نظر متخصصان انجام شود. اغلب پروژههای مرمتی در مناقصه به پیمانکارانی که نگاه پروژه عمرانی به مرمت آثار دارند، واگذار میشود. در همین شرایط هستند استادکارانی که با تجربه و تخصص حاضرند اثری را مرمت کنند، اما ساختار میراث فرهنگی ترجیح میدهد با روال پیمانکاری مرمتها را پیش ببرد و با اساتیدی که دلسوزانه پای کار آمدهاند، خوب تا نمیکند. یکی از اساتید برجسته مرمت سنگ به «پیام ما» درباره بدعهدیها در پروژه اخیر مرمتش میگوید. او تخصص و کارنامه درخشانی در زمینه مرمت سنگ دارد و سال گذشته مرمت کهنترین نگارکند عیلامی را در شهرستان «رستم» به پایان رسانده، اما هنوز دستمزد خود و تیمش را بهطور کامل از ادارهکل میراثفرهنگی فارس دریافت نکرده است.
