وضعیت اینترنت در ایران بحرانی است

انجمن تجارت الکترونیک تهران وضعیتی از اختلالات، محدودیت‌ها و سرعت اینترنت در ایران را منتشر کرده است.

انجمن تجارت الکترونیک توسط جمعی از شرکت‌های بزرگ حوزه تجارت الکترونیک از سال ۱۳۹۸ فعالیت می‌کند و هدف خود را ایجاد بستری مناسب برای تعامل سازنده نهادهای حاکمیتی و دولتی، تصمیم‌سازان و قانون‌گذاران،‌سرمایه‌گذاران و کسب و کارهای اینترنتی در راستای بهبود فضای کسب و کار و گره‌گشایی در چالش‌های مرتبط می‌داند.

از اعضای این انجمن می‌توان به دیجی‌کالا، علی‌بابا، ابرآروان، فیدیبو، دیوار، سینما تیکت، کافه بازار،‌فیلیمو، بانی‌مُد، و زرین‌پال اشاره کرد.

این گزارش ۶۸ صفحه‌ای به به بررسی وضعیت فعلی، چالش‌های فعلی و موانع کیفیت خوب برای اینترنت ایران می‌پردازد و آن را بحرانی توصیف می‌کند.

اینترنتی که به تحلیل این پژوهش، «در اختلال، محدود و کند» است.

اینترنت ایران پس از میانمار، به عنوان دومین اینترنت پراختلال و پس از جمهوری خلق چین به عنوان دومین اینترنت محدود جهان و همچنین از ۵ اینترنت کند جهان به شمار می‌رود.

اختلال را از دست رفتن بخشی از اطلاعات در یک ارتباط اینترنتی تعریف کرده‌اند. محدودیت (سانسور) به عنوان فیلتر بودن دامنه‌ها و آي‌پی‌ها و سرعت را هم‌ارز با پهنای باند بالا و تاخیر پایین تعریف کرده‌اند.

بر اساس راستی‌آزمایی‌های که ۳ منبع مستقل از هم داشته‌اند، در شرایط فعلی مشکل اصلی اینترنت در ایران، اختلالات گسترده و دائمی بر روی تقریبا تمام آي‌پی‌ها و وب‌سایت‌ّای سراسر جهان عنوان شده است.

انجمن تجارت الکترونیک می‌گوید که تجهیزات حاکمیتی با ایجاد اختلال عمدی باعث می‌شوند تا ۵۰ درصد داده‌های ارسالی برای رسیدن به مقاصد، دچار مشکل باشند. این دلیل اصلی نارضایتی کاربران ایرانی در این روزهاست.

نکته دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد این است که این گزارش مدعی شده تمامی سایت‌ها و آي‌پی‌های جهان برای کاربر ایرانی، دچار اختلالند مگر آن‌که وارد لیست سفیدی شده باشند که از سوی نهادهای متولی مجاز شده اند. در غیر این صورت به صورت خودکار دچار اختلال می‌شوند.

در بحث مربوط به محدودیت‌ها در اینترنت، که بر اساس ۴ منبع مستقل از هم بررسی‌ شده است، وضعیت اینترنت در  ایران دچار فیلترینگ افسارگسیخه، بی‌دلیل و حتی فیلترینگ بیشمار وب‌سایت‌هایی که بدون پشتوانه قانونی مسدود شده‌اند ترسیم شده است.

در این گزارش به فیلترینگ عمومی سایت‌های هرزه‌»گاری در کره‌جنوبی،‌ترکیه و مالزی هم اشاره شده اما ایران،‌چین و ترکمنستان را به عنوان تنها کشورهایی در میان ۱۰۰ کشور برتر جهان معرفی می‌کند که هر ۶ شبکه اجتماعی پراستفاده جهان در آن‌ها مسدود است و برای استناد این سخن،  به گزارش ماهنامه پیوست اشاره می‌کند که ۹۶ درصد از کاربران ایرانی به شکل روزانه از فیلترشکن استفاده می‌کنند.

سرعت اینترنت در ایران اما بر اساس ۴ منبع مستقل از هم دیگر بررسی شده است. بر اساس استنادات این گزارش، فقط کشورهای سودان، کامرون و کوبا هستند که از نظر سرعت، اینترنت بدتری دارند.

دلیل اصلی سرعت پایین اینترنت در ایران، عملکرد ضعیف و ناکارامد شرکت مخابرات ایران، کاهش سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت‌های تلکام و روند کند توسعه نسل پنجم و فیبر نوری و در نهایت،‌عملکرد ضعیف و ناکارامند شرکت ارتباطات زیرساخت عنوان شده است.گزارش راه‌حلی ساده را

پیشنهاد می‌کند که بدون هیچ تغییری در برخی از لایه‌ها، می‌توان سرعت اینترنت در ایران را تا ۸ برابر در اینترنت تلفن های همراه و تا ۳ برابر در اینترنت ثابت افزایش داد.

در زمینه کیفیت اینترنت، اینترنت ایران را دارای عنوان قهرمانی اینترنت بی‌کیفیت جهان می‌داند.

راهکار ۳ ساله بهبود وضعیت اینترنت چیست؟

اقداماتی از جمله جلوگیری از اختلال، شفاف‌سازی گزارش‌ها و ممنوعیت دستگاه‌های دولتی به حضور اجتماعی سامانه‌ها در ایران می‌توانند در ۱ تا ۳ ماه صورت بگیرند.

پس از آن نوبت اقداماتی کوتاه‌مدت خواهد رسید که. ۳ تا ۱۲ ماه طول خواهند کشید. در یک سال پیش‌رو، می‌توان به رفع فیلتر سایت‌های عمومی و بهبود شاخص آزادی اینترنت در ایران از این طریق، افزایش پهنای باند بین‌الملل و شفاف‌سازی گزارش‌های آن به مردم و همچنین ایجاد سامانه‌هایی شفاف در ارتباط با سیاست‌های فیلترینگ با امکان استعلام، شکایت و پیگیری رفع فیلتر آی‌پی‌ها و دامنه ها پرداخت.

اما در بازه ۱ تا ۳ سال، به باور نویسندگان این گزارش، باید به سمت رفع انحصار شرکت ارتباطات زیرساخت و ایجاد مجوز واردات اینترنت توسط بخش خصوصی حرکت کرد، به موازات آن سرمایه‌گذاری در زمینه گسترش فیبر نوری و توسعه ارتباطات ثابت را افزایش داد، سرمایه‌گذاری. در گسترش ارتباطات نسل پنجم را تشویق کرد و منابع مشترک بین‌المللی و روابط پایدار با شرکت‌ای بین‌المللی حوزه فناوری با حضور حداکثری شرکت‌های خصوصی را ایجاد کرد.