تهران تا امروز چند برف را به خود دیده است. این برف محدود به شمال تهران نبود،‌ در مرکز و جنوب نیز ساکنان این شهر ریزش دانه‌هایش را در خیابان‌ها دیدند؛ گیرم که تا به زمین برسند‌، آب شده باشند. اما آیا این برف و باران نویدبخش ترسالی است؟ آیا بحران آب به پایان رسیده؟ «حمید پشتوان»، کارشناس این حوزه، معتقد است پنجره‌‌های فرصت‌ برای حل این چالش یکی‌یکی در حال بسته شدن است و نباید در دام این ساده‌‌سازی بیفتیم که با یک برف بحران را پشت سر گذاشته‌ایم.

نگاهی به مدیریت بحران آب با ابزارهای ارتباطی

آب مایه حیات در سیاره زمین است و برای بقای انسان، توسعه اقتصادی و سلامت محیط‌زیست اهمیت اساسی دارد. با این‌همه، با افزایش جمعیت و گسترش شهرنشینی، فشار فزاینده‌ای بر موجودی آب شیرین وارد می‌شود. این فشار در کلانشهرهای جهان -مراکز شهری با جمعیت بیش از ۱۰ میلیون نفر- شدیدتر است. رشد سریع و تقاضای زیاد در این مراکز، وضعیت بحرانی را برای منابع آب رقم زده است. در مطالعه‌ای با عنوان «روز جهانی صفر؟ بررسی تأمین و تقاضای فعلی و آینده آب در ۱۲ کلانشهری که به‌سرعت درحال‌توسعه هستند»، بحران رو به تشدید آب با تمرکز بر ۱۲ شهر جهان از جمله تهران بررسی شده است. این مطالعه که در مجله «شهرها و جامعه پایدار» منتشر شده است، واقعیت ناخوشایندی را نشان می‌دهد: در حال حاضر، ۱۱ شهر از این ۱۲ کلانشهر که ۱۷۸ میلیون نفر در آن زندگی می‌کنند، با کمبود آب دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اگر اقدام عاجلی صورت نگیرد، کسری آب تا سال ۲۰۳۵ بیشتر می‌شود و زندگی میلیون‌ها نفر در معرض تهدید قرار می‌گیرد.

آب زیرزمینی، نیاز شرب حدود نیمی از جمعیت جهان و تقریباً نیمی از کل آبی که برای آبیاری کشت‌ها استفاده می‌شود، تأمین می‌کند. همچنین تأمین آب رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها در دوره‌های خشکسالی، به آب زیرزمینی وابسته است. آب‌ زیرزمینی یک منبع تجدیدپذیر است، اما در برخی آبخوان‌ها ممکن است چندین دهه یا حتی چندین قرن‌ طول بکشد تا آبی که برداشت شده است، دوباره بازیابی شود. شناخت کنونی ما از این چالش، عمدتاً بر پایۀ اندازه‌گیری تراز آب در چاه‌ها است.

ارزیابی جدید سازمان ملل هشدار می‌دهد که شبکهٔ جهانی استخراج بیت‌کوین به‌شدت به سوخت‌های فسیلی وابسته است و علاوه‌بر رد پای کربن قابل‌توجه آن، اثرات نگران‌کننده‌ای بر آب و زمین دارد. افزایش فوق‌العاده قیمت ارزهای دیجیتال در دههٔ گذشته، سرمایه‌گذاری عظیمی را در بخش ارزهای دیجیتال برانگیخته است. ارزهای دیجیتال توجه سرمایه‌گذاران برتر جهان را از شرکت‌های بزرگ و میلیونرهای عرصهٔ تکنولوژی گرفته تا فعالیت‌های غیرقانونی و مجرمانه مانند پولشویی‌ و دور زدن تحریم‌ها را به خود جلب کرده است.