هرگز نان به نرخ روز نخورد

گاهی، نامه زندگی افراد را باید از آخر ورق زد. شاید به این دلیل که حرف آخر است که باید همان اول زده شود. ولی وقتی ورق‌ها را یک به یک به گذشته مرور می‌کنی، به وجوه مشترک آن بهتر دست می‌یابی. آخرین ورق خاطرات من از دکتر ابوالقاسم رئیس سادات به آخرین سفر ایشان به وطن در سال ۹۸ برمی‌گردد. از ایشان دعوت کردم برای بیمارستان ما کنفرانسی بدهند که مثل همیشه با اشتیاق پذیرفتند. موضوع واکسیناسیون بود که بسیار جامع، به روز و برگرفته از آخرین اطلاعات روز بود. اگر چه روزگار این‌طور رقم زده بود که این اواخر، در ایران نباشند ولی هرجا که بودند دلشان برای وطن و مردم ایران می‌تپید. همچنان تا آخرین دفعاتی که باهم گفت‌وگو داشتیم دلواپس شدید سلامت مردم و تلفات همه گیری کرونا در کشور بود. دکتر رئیس سادات نان را هرگز به نرخ روز نخورد. به ارزش‌های انسانی، فرهنگی و اخلاقی پایبندی دائم داشت. در واقع نگاهش بیشتر به پشت سرش بود تا به جلو. خستگی‌ناپذیری یکی از ویژگی‌های منحصر بفرد ایشان بود. استاد نسبت به درستی و درستکاری بسیار حساس بود. کوچکترین رفتار نادرست، ریاکارانه و کج اندیشانه را تاب نداشت. به همان اندازه که برای همکاران بزرگتر یا کوچکتر خود احترام قائل بود، در برخورد با انحراف از اصول و قراردادهای اجتماعی یا اخلاقی بسیار سختگیر بود. خصیصه‌ای که می‌توانست مانع مهمی برای ماندگاری و موقعیت بهتر در مراکز علمی، دانشگاهی ما باشد.
ایشان یکی از اولین استادان بخش عفونی بودند که پا در عرصه بخش خصوصی پزشکی گذاشتند. با این‌حال بیماران را ترغیب می‌کردند که در بخش عفونی دانشگاه بستری شوند، که دانشجویان بهره آموزشی بیشتری بیابند و بیمار متقبل هزینه بخش خصوصی نشود. متاسفم که بگویم حتی در مقابل این کار سخاوتمندانه و انسان‌دوستانه ایشان هم، انتشار جو منفی کم نبود و در تمام سال‌هایی که من افتخار همکاری نزدیک ومشترک با ایشان داشتم، دریافتم که این جو منفی چقدر بی اعتبار، غیرواقعی و ظالمانه است. همکاران، دوستان، کادرهای پرستاری و خدماتی، هنرمندان، ادیبان، فرهیختگان، محرومان و… همه در لیست معاف‌شدگان از حق‌العلاج قرار داشتند. در عین حال که باور داشتند از خیلی از محرومان جامعه نباید ویزیتی دریافت کرد، همان نرخ پزشکی مقرر شده برای ثروتمندان و مرفهین را، ظلم در حق پزشکان و همان محرومان می‌دانست. گاهی پیش می‌آمد که به این ظلم تن در ندهد و موجب تعارض می‌شد. منفی‌بینان، تنگ‌نظران، سطحی‌نگران و یا غرض‌ورزان، این را درشت‌نمایی می‌کردند. وظیفه خود می‌دانم به دلیل تجربه نزدیک همکاری که با ایشان داشتم، این را با صدای بلند به‌زبان آورم که در طی دوره حدود بیش از چهل سال طبابت، در این رابطه کسی را با گذشت‌تر و سخاوتمند‌تر از ایشان در برخورد با بسیاری از بیماران، ندیدم.