معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در مراسم رونمایی از سند برنامه ارتقای فرهنگ محیط زیست گفت: «در کشور اهداف کوتاه‌مدت بر منافع بلندمدت غالب شده و حاضر هستیم که برای تولید چهار کیلو مواد‌غذایی محیط زیست را قربانی کنیم.»
عیسی کلانتری در این مراسم که به صورت آنلاین و با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد، گفت: «باید بتوانیم فرهنگی که برای عموم مردم در حفاظت از محیط زیست در نظر گرفته‌ایم را به سیاست‌گذاران هم تعمیم دهیم و بگوییم که بدون حفظ محیط زیست کشور قادر به ادامه حیات نخواهد بود.»
او همچنین اضافه کرد: «مردم می‌دانند که باید برای ادامه زندگی فرزندان خود در این سرزمین به حفظ محیط زیست توجه کنند، مدیران باید توجه کنند تا منافع بلند مدت کشور قربانی نشود.»
کلانتری با بیان اینکه ۴۰ سال پیش ۱۳۲ میلیارد مترمکعب آب تجدیدپذیر در کشور داشتیم و اکنون ۴۰ میلیارد مترمکعب از آن کاهش یافته، عنوان کرد: «این یعنی توجهی به توسعه پایدار نداریم و توسعه پایدار را شوخی گرفته‌ایم در حالی که انسان برای ادامه حیات خود به طبیعت نیاز دارد، مقام معظم رهبری نیز فرموده‌اند که محیط زیست مسئله این دولت و آن دولت و این نسل و آن نسل نیست.»
کلانتری با بیان اینکه آخرین گزارش‌های سازمان زمین‌شناسی بیانگر این است که به طور متوسط سالانه در کشور ۲۵۰ میلی‌متر نشست زمین صورت می گیرد، گفت: «ایران بدترین وضعیت را در فرونشست دارد و این مشکلات ناشی از تصمیم‌گیری‌های نادرست است.»
کلانتری با بیان اینکه کاش همانگونه که مردم از راهنمایان محیط زیست تبعیت می‌کنند، سیاست‌گذاران نیز اینطور باشند، گفت: «در برنامه ششم توسعه آمده است که کشور ۹۵ درصد در تولید محصولات کشاورزی خودکفا باشد، این یعنی بیلان منفی آب سه برابر امروز شود.»
او افزود: «از این‌رو نیاز داریم که در موازات فرهنگ‌سازی برای مردم برای سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران هم فرهنگسازی کنیم، در سال ۱۹۷۰ غرب تصمیم گرفت که صنایع آلاینده را برای حفظ محیط زیست خود به کشورهای شرقی ارجاع دهد، در این زمان ایران نیز به‌ دنبال مهد توسعه و صنعتی شدن بود.»
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه ایران جزو ۱۰ کشور اول تولید‌کننده گازهای گلخانه‌ای هستیم و اجلاس پاریس را نیز نپذیرفته‌ایم، افزود: «باید بتوانیم فرهنگی که برای عموم مردم در حفاظت از محیط زیست در نظر گرفته‌ایم را به سیاست‌گذارن هم تعمیم دهیم و بگوییم که بدون حفظ محیط زیست کشور قادر به ادامه حیات نخواهد‌بود.»
صالحی: قانون، فرهنگ و مدیریت؛ سه ضلع حفظ محیط زیست
عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز که در این مراسم حضور داشت با بیان اینکه یکی از مسائل مهم ملی توجه به محیط زیست است، گفت: «قوانین زیست محیطی در کنار اخلاق، فرهنگ و مدیریت زیست محیطی سه ضلع حفاظت از محیط زیست هستند.»
او با بیان اینکه محیط زیست در ایران از چند جهت اهمیت مضاعف دارد، افزود: «اول آنکه محیط زیست کشور در معرض حوادث طبیعی بسیاری قرار دارد و ایران یکی از کشورهای حادثه‌خیز طبیعی است، متاسفانه مسائل زیست محیطی تاثیر زیادی در شدت و گسترش حوادث طبیعی دارد که از جمله این موضوع می‌توان به سیل‌های سال ۹۸ اشاره کرد.»
او ادامه داد: «هر چند که کشور هنوز به‌ صورت کامل وارد مرحله صنعتی شدن نشده، اما شاهد آن هستیم که آثار صنعتی شدن به‌ صورت مضاعفی محیط زیست ایران را تحت تاثیر قرار داده است.»
وزیر فرهنگ و ارشاد با بیان اینکه آلودگی هوا، افزایش میزان از بین رفتن گونه‌های گیاهی و جانوری، کاهش منابع آبی و فرسایش خاک از جمله معضلات زیست محیطی کشور است، گفت: «اکنون نیمی از جمعیت کشور با مشکل گرد و غبار و ذرات معلق دست و پنجه نرم می‌کنند.»
صالحی همه این مشکلات را نشانگر ملی بودن مسئله محیط زیست دانست و اضافه کرد: «راه حل این معضلات این است که قوانین زیست محیطی باید ضمانت اجرایی درست داشته باشد، قوانین زیست محیطی در کنار اخلاق و فرهنگ زیست محیطی و مدیریت زیست محیطی سه ضلع حفاظت از محیط زیست هستند.»
او افزود: «از آنجایی که ارتقای فرهنگ و اخلاق محیط زیست مسئله‌ای ملی است، در شورای فرهنگ عمومی به سمت تدوین سندی برای ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط زیست، رفتیم.»
به گفته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این زمینه نیاز به ارتقای دانش و عقلانیت زیست محیطی، افزایش آگاهی‌های فردی و تبدیل عقلانیت روزمره به عقلانیت بلند‌مدت و ارتقای ارزش‌های اخلاقی زیست محیطی داریم.
صالحی با تاکید بر اینکه نیاز داریم درجه قبح تخریب محیط زیست درجه‌ای بالا باشد، اظهار داشت: «متاسفانه در حوزه محیط زیست درحال حاضر یا قبح وجود ندارد یا اگر وجود دارد در درجه‌ای است که می‌توان به سادگی از آن گذشت.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: «تلاش ما این است که در کانون‌های مادر مانند مدرسه، مسجد و نهادهای مدنی زیست محیطی به موضوعات مختلف در حوزه آموزش و فرهنگ سازی محیط زیست توجه شود.»