اصرار بیش‌ازحد بر زایمان طبیعی و جان‌هایی که گرفته می‌شود
مرگِ تولد

زایمان طبیعی اگرچه ازنظر پزشکی عوارض کمتری از زایمان سزارین دارد اما بعضاً اصرار بیش‌ازحد برای زایمان طبیعی موجب به وجود آمدن مشکلاتی همچون مرگ مادر و یا فرزند شده است.
چند روز پیش بود که مادری 25 ساله در بیمارستان پیامبر اعظم (ص) شهر کرمان جان خود را از دست داد. این مادر که «نرگس» نام داشت به گفته پدرش براثر اصرار بر زایمان طبیعی از دنیا رفته است. این در حالی است که در ماه‌های گذشته هم اخباری مشابه به گوش می‌رسید. آبان سال گذشته یک مادر در جیرفت براثر اصرار بر زایمان طبیعی به کما رفت و پزشکان مجبور شدند در حالت کما او را سزارین کنند! در همین ماه یک مادر باردار زرندی به همین دلیل جان خود را از دست داد تا «اصرار بر زایمان طبیعی» به معضلی تازه برای مادران باردار تبدیل شود.
زایمان طبیعی؛ تقریباً اجباری
اردیبهشت‌ماه 93 بود که وزیر بهداشت دستورالعمل ترویج زایمان طبیعی را ابلاغ کرد. یک ماه بعد، محمد آقاجانی، معاون درمان وزارت بهداشت بخشنامه‌ای به دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور فرستاد که در آن بر تشویق پزشکانی که زایمان طبیعی انجام دهند، تأکید شده بود. در این بخشنامه آمده بود: «بر اساس دستورالعمل برنامه ترويج زايمان طبيعي ابلاغي وزير محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به ارائه‌کنندگان خدمت زايمان طبيعي (متخصص زنان و زايمان ، ماما و متخصصين و تکنیسین‌های بيهوشي) تعرفه تشويقي، پرداخت می‌گردد. از زمان اجراي اين دستورالعمل، به‌منظور افزايش انگيزه ارائه ‌کنندگان خدمت زايمان طبيعي در كليه بیمارستان‌های دولتي تابعه دانشگاه/ دانشکده‌های علوم پزشكي، 30 كاي جراحي براي زايمان طبيعي و 16 كاي بيهوشي براي زايمان بی‌درد به‌طور تشويقي (علاوه بر كاي جراحي و بيهوشي فعلي) پرداخت می‌گردد و از محل منابع تخصيصي برنامه ترويج زايمان طبيعي تأمین می‌گردد.» اثر این بخشنامه چند ماه بعد و با مرگ تعدادی مادر و یا نوزاد نمود پیدا کرد.
کسی را مجبور نمی‌کنیم
رییس دانشگاه علوم پزشکی کرمان در خصوص مرگ اخیر یک مادر 25 ساله در بیمارستان پیامبر اعظم به «پیام ما» گفت: «مطمئن باشید اگر کسی شرایط زایمان طبیعی را نداشته باشد، او را مجبور به این نوع زایمان نمی‌کنیم.» دکتر علی‌اکبر حق‌دوست در پاسخ به این سؤال که با توجه به بخشنامه وزارت بهداشت، به ماماها توصیه کرده‌اید حتماً زایمان را به‌صورت طبیعی انجام دهند، اظهار کرد: «این سؤال غیرحرفه‌ای و غیرواقعی است. ما کسی را خارج از روال درمانی مجبور نمی‌کنیم کاری کند. جواب این سؤال شما منفی است. اما اینکه وزارت بهداشت و به‌تبع آن علوم پزشکی بر زایمان طبیعی اصرار دارد، بله ما به دنبال افزایش زایمان طبیعی هستیم اما نه به هر قیمتی.» وی بابیان اینکه در کشورهای توسعه‌یافته نرخ سزارین زیر 25 درصد است، گفت: «در کشور ما این نرخ بالاست و اکثر پزشکان وقتی کوچک‌ترین مشکلی در مادر ببینید، به سمت سزارین می‌روند.» اگر چه حق ‌دوست تأکید دارد که کسی به زایمان طبیعی مجبور نمی‌شود که خبرگزاری ایسنا سال گذشته به نقل از رییس بیمارستان کاشانی جیرفت (زیر نظر علوم پزشکی جیرفت) نوشت که «طبق دستورالعمل وزارت بهداشت و درمان باید آمار سزارین کاهش داشته باشد و این سیاست وزارتخانه است و ما باید اطاعت کنیم.اگر در کارنامه پزشکان آمار سزارین زیاد باشد مورد مواخذه قرار می‌گیرند.»
مرگ 13 مادر سرزایمان
به گفته رییس علوم پزشکی کرمان از ابتدای سال در کرمان 13 نفر سرزایمان جان خود را ازدست‌داده‌اند. او در پاسخ به اینکه چه تعداد از این مادران براثر زایمان طبیعی مرده‌اند، گفت: «مطمئن باشید حداقل از این تعداد بیشتر از نصف براثر سزارین جان خود را ازدست‌داده‌اند. بعد هم این آمار نشان می‌دهد که تعداد مادرانی که سر زا در کرمان جان خود را ازدست‌داده‌اند خیلی وحشتناک نیست.» حق‌دوست اضافه کرد: «جان افراد و به‌خصوص مادران باردار برای ما بسیار مهم است. مطمئن باشید اگر خطای پزشک و یا بیمارستان در مرگ یک مادر و یا فرزند محرز شود، شدیداً برخورد می‌کنیم.»

روایت پدر از مرگ دردناک «نرگس»
حسین ملازاده،، پدر «نرگس» در خصوص مرگ دخترش به «پیام ما» گفت: «دخترم ساعت 35 دقیقه بامداد چهارم آذر به زایشگاه بیمارستان پیامبر اعظم مراجعه کرد. به او گفتند سه ساعت دیگر مراجعه کن، اما دخترم در بیمارستان ماند. ساعت سه بامداد مجدداً به مامای کشیک مراجعه کرد، اما ماما عوض‌شده بود. دخترم پس از معاینه دچار خونریزی شد اما به همراهی دخترم گفتند که طبیعی است و فردا ظهر زایمان طبیعی انجام خواهد شد. بااین‌حال «نرگس» و همراهی‌اش اصرار کردند که عمل سزارین انجام شود اما ماما گفت که بخشنامه وزارت تأکید دارد که حتماً زایمان طبیعی صورت گیرد. باگذشت زمان درد و خونریزی دخترم بیشتر می‌شد تا اینکه ساعت 3.30 بامداد به دلیل خونریزی زیاد پذیرش و ساعت 4.30 به زایشگاه اصلی منتقل شد. ساعت 5.30 ماما کیسه آب را سوراخ کرد و با دستگاه بچه را به دنیا آورد که این کار باعث شد رحم از دو ناحیه پاره و خونریزی زیادتر شود. بدون اینکه به «نرگس» خون وصل کنند او را به زایشگاه عمومی آوردند. خونریزی به حدی شدید بود که هنگام انتقال، روی زمین پر از خون شده بود. خونریزی ادامه پیدا می‌کند تا «نرگس» از هوش می‌رود و او را به اتاق عمل منتقل کردند. با رضایت همراهیان دخترم، رحم را برداشتند اما خونریزی همچنان ادامه داشت.» عمل چند ساعت طول کشید و سپس دخترم را به آی سی یو منتقل کردند. ساعت هشت شب گفتند که «نرگس» رو به بهبود است اما مسئول آی سی یو گفته بود مریضی که به من تحویل دادند نه نبض داشته، نه فشار و نه ضربان قلب. در آی سی یو چهار مرتبه «نرگس» را احیا کردند و سرانجام در ساعات ابتدایی پنجم آذر خبر فوت او را به ما دادند.» فرزند «نرگس» هم‌اکنون در بخش کودکان بیمارستان بستری است.

خواهر 27 ساله‌ام
دیگر بچه‌دار نمی‌شود
فرد دیگری که نمی‌خواست نامش برده شود در رابطه با اتفاقی که حدود 40 روز پیش در بیمارستان افضلی پور رخ‌داده به «پیام ما» گفت: «خواهر من سه ماه بعد از ازدواجش باردار شد و مشکلی در دوران بارداری نداشت. چند روز مانده به 9 ماهگی اما کیسه آب پاره شد و دکترش او را به بیمارستان افضلی پور فرستاد و تأکید کرد که به‌صورت سزارین بچه به دنیا آید اما وقتی به افضلی پور رفتیم گفتند سزارین نمی‌کنند.
از ساعت 9 صبح تا ساعت 3.5 ظهر، چندین آمپول فشار به خواهرم زدند که موجب شد ضربان نبض کم شود. همچنین سر بچه در شکم مادر به سمت لگن چرخید. همین موجب شد خواهرم را به اتاق عمل برای سزارین ببرند. عمل سزارین حدود سه ساعت طول کشید و هم رحم و هم بچه را با هم درآوردند. یک ساعت پس از به دنیا آمدن، بچه فوت کرد و خواهر 27 ساله‌ام هم دیگر نمی‌تواند بچه‌دار شود.این موضوع را ما حتی به مادرمان نگفته‌ایم که امکان بچه‌دار شدن از خواهرم گرفته‌شده است. متأسفانه حین عمل سزارین، حتی مثانه خواهرم آسیب‌دیده بود و برخی پزشکان تأیید کردند که بچه وقتی به دنیا آمده ضربه خورده است.»

علوم پزشکی منتظر جواب پزشکی قانونی
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به فوت مادر باردار در بیمارستان پیامبر اعظم (ص) کرمان گفت: «در این رابطه تیم تحقیق دانشگاه علوم پزشکی کرمان وارد و پرسشگری در این زمینه انجام‌شده است.» به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دکتر حمیدرضا رشیدی نژاد افزود: «به این منظور جلسه‌ای با رییس بیمارستان، مدیر درمان سازمان تأمین اجتماعی استان، رییس بخش زنان و مامایی بیمارستان و ماما مسئول با حضور متخصصین زنان و اعضای هیأت علمی دانشگاه برگزار شد.» وی گفت: «این زن باردار شامگاه چهارشنبه سوم آذرماه به بیمارستان پیامبر اعظم (ص) مراجعه می‌کند و همان موقع توسط ماما و متخصصان مقیم بیمارستان ویزیت می‌شود و در همان بیمارستان تحت نظر گرفته می‌شود هرچند که طبق نظر متخصص زنان شرایط به‌گونه‌ای بوده که می‌توانستند بیمار را به منزل بفرستند اما برای احتیاط بیمار در بیمارستان نگه داشته می‌شود.» وی اضافه کرد: «در نیمه‌های صبح زایمان توسط متخصص زنان مقیم انجام می‌شود و دو ساعت بعد از زایمان طبیعی، بیمار دچار علائم همودینامیک می‌شود و با احتمال خونریزی بلافاصله به اتاق عمل منتقل و هیسترکتومی می‌شود.» وی گفت: «آنچه تا الان طبق جلساتی که برگزارشده این نتیجه متصور است علت مرگ احتمالاً DIC {انعقاد داخل عروقی منتشر} بوده است.» وی تأکید کرد: «علاوه بر اینکه تحقیقات ادامه دارد ما منتظر جواب پزشکی قانونی برای مشخص شدن علت دی آی سی هستیم.» وی خاطرنشان کرد: «در حوزه معاونت درمان و همچنین رییس دانشگاه علوم پزشکی کرمان و حتی در مدیریت درمان تأمین اجتماعی همه در تلاش هستند برای پیگیری علت این حادثه، به‌محض اینکه نتیجه مشخص شد رسماً اعلام می‌کنیم.»