گزارشی از یک تکیه قدیمی در کرمان
سجادیه میعادگاه تبعیدی‌های مکران

زهرا پهلوانی
گوشه و کنار کرمان پر است از مساجد، تکایا و عبادتگاه هایی که علاوه بر این که پیشینه مذهبی مردم این شهر را نشان می دهد، بازگو کننده تاریخ این دیار است. مساجدی با نام های ملک، جامع مظفری، ملک دینار و… که خود پشتوانه تاریخی عمیقی دارند. تکیه مکرانی ها نیز گر چه پیشینه اش از آن بناها کمتر است اما دو قرن تاریخ هم برای یک بنا در قلب شهر مزیت کمی نیست.
تکیه سجادیه که به تکیه مکرانی ها مشهور است، یکی از تکایای قدیمی استان کرمان می باشد. این تکیه در منطقه تاریخی«محله شهر» واقع شده است. قدمت این تکیه زیبا به 2 قرن می رسد. تکیه مکرانی ها از جنوب به میدان مشتاق، از شمال به خیابان شهید ایرانمنش، از غرب به خیابان فتحعلی شاهی و از شرق به خیابان ناصریه منتهی می شود. روز اول این تکیه خاکی بوده است.
آن گونه که مطلعین می گویند، در این نقطه زمین کوچکی بوده که شخصی به نام «حسن صوتی» زمین کناری را خرید و به آن ملحق کرد. شخص دیگری به نام«عباس امانی» بانی شد و تکیه را ساختند. این تکیه 3درب دارد که به خیابان های مجاور باز می شوند.
مجید نیکپور،مورخ کرمانی، در خصوص قدمت تکیه مکرانی ها در گفت و گو با پیام ما گفت:«مکران در دوره قاجاریه جزئی از سیستان و بلوچستان به حساب می آمده است. در زمان صفویه سنه 1022هجری قمری گنجعلی خان حاکم کرمان بوده است. گنجعلیخان در نزدیکی سیستان و بلوچستان با مکران در گیر جنگ می شود. در این درگیری، حاکم کرمان پیروز می شود. حاکم مکران ملک شمس و عده زیادی از مردمان مکران را تبعید کرده و با خود به کرمان می آورد و در محله شهر کرمان ساکن می کند. پس از چندی مکرانی ها برای خود تکیه می سازند و نام آن را مکران می گذارند.»
مراسم دعای کمیل و ندبه در این تکیه بر پاست. 23 سال است که ماه های محرم و صفر مراسم عزاداری برگزار می شود و چراغ روضه اباعبدالله روشن است. هزینه های جاری تکیه از طریق کمک های مردمی و نذورات فراهم می شود.
«حاج علی جبارپور» خادم و کلید دار تکیه مکرانی هاست. وی روزگار کودکی و جوانی خود را در محله شهر گذرانده است. جبارپور در سال 1318 در کرمان متولد شده است. جبارپور می گوید:«23 سال از سال های عمرم را در راه خدمت به امام حسین پشت سر گذاشته ام.»
این خادم تکیه که بازنشسته اداره آگاهی است می گوید:«قبل از این که سربازی بروم در اتوبوس ها برای تکیه پول جمع می کردم. ما بچه همین محل بودیم. پدرم جلوی قدمگاه مشتاق آرایشگری داشت. تا کلاس 6 قدیم در مدرسه سعید درس خواندم. سال 1338 به سربازی رفتم. امکانات کم و مسیر طولانی بود. به همین دلیل در طول این دو سال اصلاً مرخصی نیامدم. بعد از سربازی در شهربانی استخدام شدم. در اداره آگاهی کارم را شروع کردم. سی سال کار کردم. چند سال پیش عمل قلب باز انجام دادم. تشخیص پزشک معالج من این بود که رگ های قلبم به خاطر استرس کاری گرفته است.»
جبارپور ادامه می دهد: «حاجت های زیادی در این تکیه گرفته ام. مهمترین حاجتی که گرفتم شفای همسر بیمارم بود. معتقدم در خانه ائمه اطهار ناامیدی وجود ندارد.»