ابعاد حادثه کشتی جی‌اف‌اس پراید و واقعیت شایعه آیفون‌های دریایی

جزییات حادثه غرق‌شدن کشتی کانتینربر جی‌اف‌اس پراید در تنگه هرمز

به گزارش پیام ما به نقل از فرارو ماجرا در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ (۱۳ اکتبر ۲۰۲۶) با وقوع سانحه، آتش‌سوزی و در نهایت غرق‌شدن کشتی کانتینربر «جی‌اف‌اس پراید» (GFS Pride) با پرچم سنگاپور در آب‌های تنگه هرمز آغاز شد. طبق اعلام مقام‌های دریایی سنگاپور، هر ۲۱ خدمه این شناور نجات یافتند و حادثه خسارت جانی نداشت. درباره علت وقوع سانحه دو روایت مطرح شد؛ مقام‌های ایرانی برخورد با مین دریایی را عامل حادثه دانستند و برخی مراجع خارجی اصابت پرتابه ناشناس را گزارش کردند.

پس از مغروق شدن کشتی، گزارش‌های ماهواره‌ای و تصاویر هوایی رها شدن کانتینرها در آب را تأیید کردند. ظرفیت رسمی این کشتی معادل ۲۸۲۴ واحد کانتینر بیست‌فوتی (TEU) ثبت شده است؛ این رقم ظرفیت اسمی شناور را نشان می‌دهد و ارتباطی با شمار دقیق کانتینرهای بارگیری‌شده در سفر مذکور ندارد، چراکه فهرست بار (مانیفست) آن به‌صورت عمومی منتشر نشده است.

راستی‌آزمایی تصاویر منتشرشده در فضای مجازی

همزمان با انتشار تصاویر واقعی از شناوری کانتینرها، ویدئوها و تصاویری منتسب به جمع‌آوری بسته‌های آیفون و عطرهای لوکس از سطح آب خلیج فارس منتشر شد. بررسی‌های تحلیلی فکت‌نامه در ۲۴ مهر نشان داد که تصاویر شاخص مدعی کشف آیفون‌های شناور، با ابزارهای هوش مصنوعی تولید شده‌اند. در این تصاویر و ویدئوها نشانه‌هایی چون حرکات غیرطبیعی روی آب، ایستایی غیرواقعی افراد داخل قایق، شکل‌های نامتقارن دوربین‌ها و مخدوش بودن نوشته‌های روی جعبه‌های بسته‌بندی به‌وضوح قابل مشاهده است. با این حال، گزارش رسانه‌هایی چون نشنال و بی‌بی‌سی فارسی و همچنین اظهارات شاهدان محلی تایید می‌کند که برخی قایق‌های صیادی تلاش‌هایی برای دسترسی به کانتینرها داشته‌اند، اما کالاهایی نظیر کفش‌های معمولی گزارش شده و حجم ادعاشده در خصوص صید سازمان‌یافته گوشی‌های سالم با واقعیت همخوانی ندارد.

موانع فنی بهره‌برداری از تجهیزات الکترونیکی آسیب‌دیده از آب دریا

کارشناسان فنی تأکید می‌کنند مقاومت دستگاه‌های تلفن همراه هوشمند در برابر آب، در استانداردهای مشخص آزمایشگاهی تعریف شده و مشمول غوطه‌وری طولانی‌مدت در آب شور دریا نمی‌شود. آب شور حاوی املاح و نمک است که پس از نفوذ، خوردگی شدید مدارها، اتصالات و تخریب پایدار باتری را به همراه دارد؛ بنابراین حتی اگر دستگاهی بلافاصله روشن شود، بروز نقص‌های الکترونیکی و از کار افتادگی کامل آن در کوتاه‌مدت قطعی است. علاوه بر مسائل سخت‌افزاری، قابلیت‌های امنیتی نرم‌افزاری همچون قفل فعال‌سازی (Activation Lock) نیازمند تأیید هویت مالک اصلی در سامانه شرکت سازنده است و بدون آن امکان استفاده وجود ندارد.

بررسی وضعیت رجیستری و قوانین گمرکی حاکم بر کالاهای نجات‌یافته

از منظر ثبت شبکه، گوشی‌های تلفن همراه برای فعالیت در شبکه ارتباطی ایران ملزم به ثبت در سامانه همتا و پرداخت حقوق گمرکی هستند؛ بنابراین هرگونه کالای خارج‌شده از دریا تا پیش از طی تشریفات قانونی، فاقد امکان رجیستری خواهد بود.

از بعد حقوقی، بر اساس ماده ۱۵۷ قانون امور گمرکی ایران، خارج‌کنندگان کالا از آب‌های سرزمینی و مرزی مکلف به تحویل آن به نزدیک‌ترین گمرک هستند. گمرک پس از صدور قبض انبار و ثبت مشخصات، مراتب را از طریق آگهی در روزنامه‌های کثیرالانتشار اطلاع‌رسانی می‌کند و صاحب کالا تا یک سال مهلت ترخیص با پرداخت حقوق ورودی و هزینه‌های عملیاتی را دارد؛ در غیر این صورت کالا مجهول‌المالک اعلام می‌شود. بر همین اساس، تصاحب، فروش یا استفاده شخصی از این محموله‌ها فاقد وجاهت قانونی است.

هشدار پلیس فتا پیرامون کلاهبرداری با آگهی‌های فروش آیفون دریایی

معاونت اجتماعی پلیس فتا نیز در این باره اعلام کرد درج آگهی‌های فروش موسوم به «آیفون دریایی» در پلتفرم‌های اینترنتی بستری برای کلاهبرداری است. سودجویان با ادعای قیمت‌های بسیار پایین و ایجاد محدودیت زمانی، اقدام به دریافت مبالغی تحت عنوان بیعانه یا پیش‌پرداخت می‌کنند و سپس پاسخگو نیستند. پلیس به شهروندان هشدار داده است که پیش از رؤیت، بررسی فیزیکی و احراز هویت فروشنده، از واریز هرگونه وجه برای خرید چنین تجهیزاتی خودداری نمایند.