ضرورت گذار از مدیریت پراکنده به حکمرانی یکپارچه

رضا پدیدار در نشست «اقتصاد و حکمرانی انرژی»، با اشاره به نیاز مبرم ایران به بازنگری در ساختار تصمیم‌گیری، تصریح کرد که انرژی نیازمند یک معماری کلان و نهادینه‌شده است. وی هشدار داد که با رشد شتابان فناوری و اثرگذاری هوش مصنوعی بر نیاز به انرژی، اگر حکمرانی فعلی تغییر نکند، کشور با «ناترازی رفتاری و عملیاتی» روبرو خواهد شد. به گفته وی، فقدان یک نهاد واحد برای پاسخگویی نهایی، عامل استمرار بحران‌های انرژی است.

الگوبرداری از مدل‌های جهانی؛ از کره جنوبی تا اتحادیه اروپا

نایب‌رئیس فدراسیون نفت با مقایسه وضعیت ایران با کشورهای پیشرو، به تجربه‌ اتحادیه اروپا و ژاپن در اصلاح قوانین بنیادی انرژی اشاره کرد. وی با ذکر نمونه کره جنوبی، پیشنهاد داد که ایجاد یک نهاد بالادستی فرابخشی (متصل به ریاست جمهوری) می‌تواند باعث همگام‌سازی سیاست‌ها، تقویت رقابت‌پذیری صنعتی و رشد اقتصادی شود. پدیدار تأکید کرد که امنیت ملی مستلزم تضمین پایداری خطوط حیاتی و تاب‌آوری سیستم‌های انرژی در برابر تهدیدات است.

بحران مشارکت بخش خصوصی و اصلاح یارانه‌ها

یکی از چالش‌های جدی که پدیدار به آن اشاره کرد، کاهش شدید سهم بخش خصوصی در سبد اقتصادی کشور است. وی با استناد به داده‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، اعلام کرد که سهم بخش خصوصی به تنها ۷ درصد رسیده و ۹۳ درصد اقتصاد در اختیار دولت و نهادهای شبه‌دولتی است. وی برای عبور از این بن‌بست، خواستار:

• اصلاح نظام یارانه‌ها: کنار گذاشتن یارانه‌های مخرب و حرکت به سمت قیمت‌گذاری معقول.
• تسهیل ورود بخش خصوصی: ایجاد مدل‌های پایدار و قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاری در تولید و توزیع.
• توسعه ذخیره‌سازی: تدوین قوانین برای ورود بخش خصوصی به پروژه‌های حیاتی ذخیره‌سازی انرژی.

نقشه راه سه مرحله‌ای برای اصلاح ساختار انرژی

برای خروج از وضعیت فعلی، نایب‌رئیس فدراسیون صنعت نفت یک برنامه عملیاتی سه مرحله‌ای را پیشنهاد کرد:

1. گام ۳۰ روزه: تدوین طرح ملی یکپارچه‌سازی جریان انرژی.
2. گام ۹۰ روزه: اجرای طرح‌های تدوین شده.
3. گام نهایی: رونمایی از بسته سرمایه‌گذاری مشترک دولت و بخش خصوصی.

وی در پایان خاطرنشان کرد که ایران با قرار داشتن در قلب بیضی انرژی منطقه خاورمیانه، باید از فرصت‌های تبادل برق و گاز و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برای تضمین امنیت پایدار آینده خود استفاده کند.