پرونده ویژه روایتگری در شماره ۳۴۱۹ روزنامه پیام ما

شماره سه هزار و چهارصد و نوزدهم روزنامه «پیام ما» روز شنبه شانزدهم خردادماه ۱۴۰۵ منتشر شد. پرونده اصلی این شماره با عنوان «ما هم روایت خود را داریم» به موضوع روایتگری در جامعه اختصاص یافته و توسط مهتاب جودکی و جمعی از روزنامه‌نگاران تهیه شده است.

این پرونده در شرایطی منتشر شده که جامعه ایران تجربه دوره‌هایی از جنگ، بحران، نااطمینانی و تغییرات سریع را پشت سر گذاشته و پرسش‌هایی درباره نقش روایت و روایتگران در بازتاب این تجربه‌ها مطرح شده است. در این پرونده تلاش شده به این پرسش پرداخته شود که چه کسانی روایت می‌کنند و چه روایت‌هایی شنیده می‌شود.

روزنامه «پیام ما» در قالب یک پرونده چهار صفحه‌ای با صاحب‌نظران حوزه جامعه، فرهنگ و ادبیات درباره اهمیت روایتگری گفت‌وگو کرده است. در این میان، مهدی سلیمانیه، مهسا اسدالله‌نژاد و علی‌اصغر سیدآبادی از جمله افرادی هستند که درباره جایگاه روایت در جامعه سخن گفته‌اند. در این گفت‌وگوها تأکید شده است که روایت صرفاً بازگویی یک اتفاق نیست، بلکه بخشی از قدرت اجتماعی محسوب می‌شود و هر فرد یا جریان اجتماعی برای دیده شدن نیازمند روایت است.

در بخش دیگری از این پرونده به نقش روایت در مقابله با فراموشی پرداخته شده است. در این نگاه، روایت کردن تجربه‌ها راهی برای ثبت و حفظ خاطرات فردی و جمعی در برابر گذر زمان محسوب می‌شود. بر همین اساس، روایتگران با بیان تجربه‌های خود تلاش می‌کنند از فراموش شدن رویدادها جلوگیری کنند.

همچنین در این پرونده گفت‌وگویی با مهرنوش ارزاقی، پژوهشگر و منتقد ادبی، منتشر شده است. او در این گفت‌وگو میان «روایت جنگ» و «ادبیات جنگ» تمایز قائل شده و معتقد است روایت‌های شخصی می‌توانند شکاف‌های موجود در روایت‌های کلان و رسمی را آشکار کنند. به گفته او، روایت‌هایی مانند تجربه مادری که در روزهای جنگ نگران فرزندش بوده، یا روایت فروشنده‌ای که کسب‌وکارش آسیب دیده، و نیز روایت شهروندی که روزهای نااطمینانی را تجربه کرده، هر یک بخشی از حقیقت یک تجربه جمعی را بازتاب می‌دهند.

در این پرونده همچنین یادداشت‌هایی از شیما وزوایی، حورا طهرانی و محمد محمدی منتشر شده که هر یک از زاویه‌ای به مسئله روایت و ثبت تجربه‌های اجتماعی پرداخته‌اند.

همزمان با هفته محیط زیست، عکس اصلی صفحه اول این شماره نیز به موضوعی محیط‌زیستی اختصاص یافته است. گزارشی با عنوان «زخم جنگ، درس پلاستیک» در این صفحه منتشر شده که به افزایش مصرف پلاستیک‌های یک‌بار مصرف در شرایط بحران می‌پردازد و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا تجربه جنگ می‌تواند فرصتی برای بازنگری در الگوهای مصرف و توجه بیشتر به محیط زیست باشد.

از دیگر مطالب این شماره می‌توان به گزارشی درباره وضعیت حمام تاریخی گنجعلی‌خان کرمان با تیتر «کاشی‌های ۴۰۰ ساله در آستانه سقوط» اشاره کرد؛ گزارشی که به فرسایش تدریجی این اثر تاریخی پرداخته و نسبت به وضعیت آن هشدار داده است.

در بخش یادداشت‌ها نیز محمداسماعیل اسدی در مطلبی با عنوان «خشک‌دارها؛ ستون‌های حیات در جنگل‌های هیرکانی» به اهمیت درختان افتاده و خشکیده در حفظ تنوع زیستی جنگل‌ها پرداخته است. همچنین یادداشتی با عنوان «قرن مدیریت، نه مالکیت» به ضرورت تغییر نگاه در حوزه انرژی و مدیریت منابع اختصاص دارد.