مجموعه فرهنگی‌تاریخی کاخ گلستان، تنها اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در پایتخت ایران، امروز، پذیرای جمعی از خبرنگاران و نمایندگان رسانه‌های خارجی بود تا ابعاد خسارات وارده به این بنای تاریخی از نزدیک مورد بررسی قرار گیرد.

در جریان این بازدید، علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با ابراز تاسف عمیق از آسیب‌های واردشده به بخش‌هایی از این مجموعه، اظهار داشت: کاخ گلستان بخشی از حافظه تاریخی و سرمایه نمادین بشریت است. تعرض به یک مکان تاریخی فاقد هرگونه کاربری نظامی که بر اساس کنوانسیون‌های بین‌المللی تحت حفاظت قرار دارد، مصداق روشن نقض تعهدات حقوقی و تعرض به هویت فرهنگی جهانی است.

وی با اشاره به جایگاه حقوقی این اثر در نظام حقوق بین‌الملل افزود: صیانت از میراث‌فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، تعهدی الزام‌آور بر پایه کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه است. متأسفانه در این حادثه، این تعهد بنیادین به‌کلی نادیده گرفته شد.

ایزدی تاکید کرد: مستندات دقیق و فنی از میزان و نوع خسارات گردآوری و آماده ارائه به مراجع قانونی و فرهنگی بین‌المللی شده است تا از مسیرهای حقوقی و دیپلماتیک، پیگیری‌های لازم صورت گیرد.

در ادامه، آفرین امامی، مدیر مجموعه فرهنگی‌تاریخی کاخ گلستان، با تشریح جزئیات خسارات وارده به برخی تالارها، کاشی‌کاری‌ها و تزئینات منحصربه‌فرد این بنا، گفت: بخش‌هایی از تزئینات معماری و آینه‌کاری‌های این مجموعه واجد ویژگی‌هایی هستند که از منظر تاریخی و هنری، غیرقابل جایگزین‌اند. فرآیند مرمت و بازسازی، به دلیل ماهیت اصیل و یگانه این آثار، پیچیده، تخصصی و زمان‌بر خواهد بود.

وی افزود: امروز جامعه جهانی شاهد آن است که چگونه میراث مشترک بشریت و سازوکارهای دیپلماسی فرهنگی در معرض آسیب‌های ناشی از خشونت‌های نظامی قرار گرفته‌اند. آنچه رخ داده، خدشه به یک سرمایه تمدنی است.

کاخ گلستان که در سال ۲۰۱۳ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید، بر اساس ضوابط بین‌المللی، به‌ویژه کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه درباره حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، باید از هرگونه حمله و آسیب مصون بماند.

خبرنگاران خارجی در این بازدید از بخش‌های مختلف مجموعه، از جمله تالار آیینه و کاخ مرمر، بازدید کردند و با ثبت مشاهدات میدانی، در جریان ابعاد خسارات قرار گرفتند تا گزارش‌های مستند خود را به افکار عمومی جهان ارائه کنند.