کمیسیون تحقیق سازمان ملل به این نتیجه رسیده که اسرائیل در غزه مرتکب نسل‌کشی می‌شود و مقام‌های ارشد اسرائیلی، از جمله «بنیامین نتانیاهو»، را به تحریک این اقدام متهم کرده است. کمیسیون تحقیق بین‌المللی مستقل سازمان ملل (COI) که به‌طور رسمی از جانب سازمان ملل سخن نمی‌گوید و به‌شدت از سوی اسرائیل مورد انتقاد قرار گرفته، برای اثبات نتیجه‌گیری خود درباره نسل‌کشی به گستردگی کشتارها، انسداد کمک‌ها، آوارگی اجباری و تخریب یک کلینیک باروری در این منطقه استناد کرده است. این کمیسیون در تازه‌ترین گزارش خود درباره وضعیت حقوق بشر در سرزمین‌های اشغالی فلسطین -که تقریباً دو سال پس از آغاز جنگ منتشر شده- اعلام کرده است: «نسل‌کشی در غزه در حال وقوع است و همچنان ادامه دارد».

«ناوی پیلای»، رئیس پیشین حقوق بشر سازمان ملل، می‌گوید: «مسئولیت این جنایت‌های فجیع برعهده مقامات اسرائیلی در بالاترین سطوح است که نزدیک به دو سال است کارزاری نسل‌کشی را با هدف مشخص نابودی جمعیت فلسطینی در غزه سازماندهی کرده‌اند.»

وزارت خارجه اسرائیل اعلام کرد: این گزارش را قاطعانه رد می‌کند و خواستار انحلال کمیسیون تحقیق شد. «دانیل مرون»، سفیر اسرائیل در سازمان ملل در ژنو، این گزارش را «یاوه‌سرایی افترا‌آمیز»، رسوایی‌آور و جعلی خواند که توسط «نمایندگان حماس» تهیه شده است. اسرائیل از همکاری با کمیسیون خودداری کرده و آن را به داشتن دستورکار سیاسی متهم می‌کند.

این گزارش در حالی منتشر شد که اسرائیل پس از چندین هفته بمباران شدید در بزرگ‌ترین مرکز شهری غزه، حمله زمینی خود را به شهر غزه آغاز کرد. براساس آمار وزارت بهداشت غزه، از زمان حمله مرگبار حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون نزدیک به ۶۵ هزار نفر در غزه کشته شده‌اند و یک نهاد بین‌المللی پایش گرسنگی اعلام کرده بخشی از این منطقه دچار قحطی است.

تحلیل ۷۲صفحه‌ای کمیسیون مستقل تحقیق، قوی‌ترین نتیجه‌گیری سازمان ملل تاکنون است؛ اما این نتایج، موضع رسمی سازمان ملل به‌شمار نمی‌آید. خود سازمان ملل هنوز از واژه نسل‌کشی استفاده نکرده، اما فشارها برای این کار روبه‌افزایش است. اسرائیل همواره تمام این اتهامات را رد کرده و به حق دفاع مشروع خود پس از حمله حماس -که در آن ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند- استناد کرده است. اسرائیل در حال حاضر در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) در لاهه با یک پرونده نسل‌کشی مواجه است.

این کمیسیون با استناد به مصاحبه با قربانیان، شاهدان، پزشکان، اسناد منبع‌باز تأییدشده و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای گردآوری‌شده از آغاز جنگ، نتیجه گرفته است که مقامات و نیروهای اسرائیلی از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون «چهار مورد از پنج عمل نسل‌کشی» ذکرشده در کنوانسیون نسل‌کشی ۱۹۴۸ را انجام داده‌اند. این کنوانسیون که پس از قتل‌عام گسترده یهودیان به‌دست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم تصویب شد، نسل‌کشی را به‌عنوان جرایمی تعریف می‌کند که «با قصد نابودی تمام یا بخشی از یک گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی» انجام می‌شود. برای آنکه یک اقدام نسل‌کشی محسوب شود، باید دست‌کم یکی از پنج عمل ذکرشده رخ داده باشد. این پنج عمل عبارت‌اند از: کشتن اعضای گروه، وارد آوردن آسیب شدید جسمی یا روانی به اعضای گروه، تحمیل عمدی شرایط زندگی به گروه به‌گونه‌ای‌که نابودی فیزیکی آن به‌طور کامل یا جزئی را در پی داشته باشد، اعمال تدابیری با هدف جلوگیری از تولد در آن گروه و انتقال اجباری کودکان گروه به گروهی دیگر.

تحقیقات نشان می‌دهد اظهارات صریح مقام‌های غیرنظامی و نظامی اسرائیل همراه با الگوی رفتار نیروهای این کشور حاکی از آن است که «اعمال نسل‌کشی با قصد نابودی فلسطینی‌ها، در نوار غزه، به‌عنوان یک گروه انجام شده است.» به‌عنوان نمونه، به نامه‌ای که نتانیاهو در نوامبر ۲۰۲۳ به سربازان اسرائیلی نوشت اشاره شده که در آن عملیات غزه را با آنچه کمیسیون «جنگ مقدس نابودی کامل» در کتاب مقدس عبری می‌نامد، مقایسه کرده بود. گزارش نتیجه‌گیری کرده که نخست‌وزیر اسرائیل به‌همراه رئیس‌جمهور، «اسحاق هرتزوگ» و وزیر دفاع پیشین، «یوآو گالانت»، «به ارتکاب نسل‌کشی تحریک کرده‌اند» و مقامات اسرائیلی «نتوانسته‌اند اقدامی علیه آنان برای مجازات این تحریک انجام دهند.»

پیلای، قاضی پیشین اهل آفریقای جنوبی که در دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) قاضی بوده و ریاست دادگاه بین‌المللی رواندا را برعهده داشته است، می‌گوید: «جامعه جهانی نمی‌تواند در برابر کارزار نسل‌کشی که اسرائیل علیه مردم فلسطین در غزه به راه انداخته سکوت کند.» او ادامه می‌دهد: «وقتی به واقعیت‌های نسل‌کشی رواندا نگاه می‌کنم، شباهت بسیار زیادی با این وضعیت دارد. شما قربانیان خود را از انسانیت تهی می‌کنید؛ آنها حیوان محسوب می‌شوند و بنابراین، بی‌وجدان می‌توانید آنها را بکشید.»

درحالی‌که خود سازمان ملل وضعیت غزه را نسل‌کشی ندانسته، رئیس بخش کمک‌های بشردوستانه این سازمان در ماه مِی از رهبران جهان خواست «برای جلوگیری از نسل‌کشی قاطعانه عمل کنند» و رئیس حقوق بشر سازمان ملل نیز «گفتمان نسل‌کشی» اسرائیل را محکوم کرده است.

ژانویه گذشته، دیوان بین‌المللی دادگستری، اسرائیل را موظف کرد از وقوع اعمال نسل‌کشی در غزه جلوگیری کند. چهار ماه بعد، دادگاه کیفری بین‌المللی برای نتانیاهو و گالانت به ظن ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت حکم بازداشت صادر کرد.  

منبع: گاردین

ترجمه: مریم فاخر