در این میزگرد، غلامرضا ملاطاهری گزارشی با عنوان «مس؛ فلز استراتژیک برای دنیای هوشمند و پایدار» ارائه کرد.

وی در ابتدا ذخایر و تولید مس محتوای معدنی جهان در سال ۲۰۲۴ و جایگاه ایران را بررسی کرد و گفت: سهم ایران از ذخایر مس محتوای معدنی ۷ درصد و سهم تولید کشور از تولید جهانی ۱.۳ درصد است. مطالعات نشان می دهد تولید مس نسبت به منابع در اختیار در مقایسه با سایر مواد معدنی همچون طلا، زغال‌سنگ، سرب و روی، دچار عقب افتادگی است و به عبارت دیگر کمبود برداشت از منابع را داشته ایم. به مفهومی دیگر توسعه  در این حوزه به صورت متناسب محقق نشده است در حالیکه در حوزه آهن و الومنیوم بیش از آنچه ذخیره داشتیم استخراج شده است، یعنی مازاد برداشت ماده معدنی صورت گرفته است.

ملاطاهری افزود: بررسی نرخ بهره‌برداری صنعت مس کشور نشان می‌دهد میانگین بهره‌برداری از معادن در دنیا ۲.۳ درصد است، در حالی که این نرخ در ایران حدود نیم درصد است. برای مثال، قزاقستان با متوسط بهره‌برداری ۳.۷ درصد وضعیت بهتری دارد. همچنین کشورهایی مانند ازبکستان و قزاقستان با فراهم کردن تسهیلات، زیرساخت‌ها و معافیت‌های مالیاتی، سرمایه‌گذاران را جهت اجرای طرح های توسعه معدنی جذب کرده‌اند.

وی ادامه داد: در حال حاضر تولید مس محتوای کشور حدود ۳۰۰ هزار تن است و برای رسیدن به نرخ جهانی بهره‌برداری (۲.۳ درصد)، باید میزان تولید به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن افزایش یابد.

وی در بخش دیگری از این گزارش سهم صنعت مس از تولید ناخالص داخلی ایران را ۱.۳ درصد عنوان کرد.

ملاطاهری در ادامه به کلان‌روندهای صنعت مس اشاره کرد و گفت: رشد اقتصادهای نوظهور و خودروهای برقی تقاضا برای مس را افزایش داده است. تمرکز بر مس سبز و کاهش آلایندگی‌ها از دیگر مباحث مهم جهانی است.

معاون طرح و برنامه‌ریزی شرکت ملی صنایع مس ایران با اشاره به افزایش مصرف انرژی گفت: طبق پیش‌بینی‌های موسسه CRU، مصرف جهانی مس در بخش انرژی‌های سبز طی سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۹ با رشد ۷۰ درصدی از ۴ میلیون تن به ۷ میلیون تن خواهد رسید. بیشترین رشد در خودروهای برقی با افزایش ۷۳ درصدی بیش از یک میلیون تن تقاضای جدید ایجاد می‌کند.

وی افزود: استفاده از تکنولوژی‌های کم‌خطر برای محیط زیست و کاهش عیار ذخایر باعث اکتشافات عمیق و توسعه فناوری‌های نوین شده است. کاهش عیار می‌تواند باعث کاهش تولید محصولات معدنی کشور شود و برای رسیدن به اهداف، باید حجم برداشت مواد معدنی افزایش یابد.

او ادامه داد: پیش‌بینی ها نشان می‌دهد قیمت کاتد مس از ۹۱۴۹ دلار در سال ۲۰۲۴ به ۱۴۲۰۹ دلار در سال ۲۰۳۰ خواهد رسید که معادل ۵۵ درصد رشد است. در همین دوره، حاشیه سود خالص عملیاتی از ۵۲ درصد به ۶۷ درصد افزایش می‌یابد،  که جذابیت اقتصادی سرمایه‌گذاری در صنعت مس را افزایش می‌دهد.

قیمت جهانی مس ۳۴ درصد رشد داشته است

ملاطاهری یادآور شد: طی دو دهه اخیر قیمت جهانی مس ۳۴ درصد رشد داشته، اما تعرفه‌های ذوب و پالایش نصف شده است. شرکت‌هایی که زنجیره یکپارچه از معدن تا پالایشگاه دارند برندگان اصلی‌اند، در حالی که کسانی که تنها کارخانه تولید کاتد دارند کمترین بهره را از ارزش افزوده زنجیره خواهند برد.

معاون طرح و برنامه‌ریزی راهبردی شرکت ملی صنایع مس ایران عنوان کرد: بیشترین  درصد ارزش افزوده صنعت مس در بخش معدن قرار دارد.

وی با اشاره به عملکرد کشور چین در بخش صنعت و معدن مس گفت: چین هنوز خریدار کنسانتره است، زیرا ظرفیت بالایی در ذوب دارد، قیمت تمام‌شده پایین است و زنجیره پایین‌دستی کاتد مبتنی بر فناوری(با بیشترین ارزش افزوده) را در اختیار دارد.

معاون طرح و برنامه‌ریزی شرکت ملی صنایع مس ایران با اشاره به بازار کاتد در ایران گفت: مصرف داخلی کاتد در کشور بین ۱۵۰ هزار تن تا ۲۰۰ هزار تن است و بر اساس برنامه هفتم توسعه، بیش بینی می شود این میزان مصرف حداقل به دو برابر افزایش یابد.

او با اشاره به نسبت قیمت صنایع پایین‌دستی مس به کاتد تأکید کرد که با بهره‌گیری از فناوری می‌توان ارزش افزوده‌ای تا ۱۰ برابر قیمت کاتد ایجاد کرد که بیشترین سهم آن مربوط به صنایع پایین‌دستی پیشرفته است.

وی ادامه داد: بر همین اساس در شرکت ملی مس مکانیزمی دنبال کرده‌ایم که توسعه صنایع پایین دستی مبتنی بر فناوری باشد و از طریق صندوق CVC بتوانیم صنایع پایین‌دستی را حمایت و متمرکز کنیم.

ملاطاهری در ادامه به زنجیره صنعت مس کشور شیلی اشاره کرد و گفت: تولید مس محتوای این کشور ۵.۵ میلیون تن است و ظرفیت ذوب پالایشگاهی آن حداکثر یک میلیون تن می‌باشد. همچنین ظرفیت تولید کاتد واحدهای لیچینگ در شیلی ۱.۳ میلیون تن است.

به گفته معاون طرح و برنامه‌ریزی شرکت ملی صنایع مس ایران، چین با سهم ۶۰ درصدی بزرگ‌ترین مقصد صادراتی مس شیلی است. به نحوی‌که از ۵.۵ میلیون تن تولید مس محتوای خود، ۲ میلیون تن را به کاتد تبدیل کرده و سه و نیم میلیون تن مس محتوی را در قالب ۱۵ میلیون تن کنسانتره به چین صادر می‌کند.

ملاطاهری با ترسیم چشم‌انداز تولیدی طبق برنامه هفتم توسعه اعلام کرد که در حال حاضر قراردادهای توسعه شرکت برای افزایش ظرفیت کاتد مس تا سقف ۵۲۰ هزار تن و بیش از ۳ میلیون تن کنسانتره منعقد شده است و در حال اجرا می‌باشد. همچنین تا سال ۱۴۱۰ هدف‌گذاری شده است که تولید مس محتوی شرکت به یک میلیون تن برسد و رتبه ایران در تولید مس محتوی به هشتم جهان ارتقا یابد.

وی افزود: امیدواریم با اجرای طرح‌های توسعه‌ای، ۱۰۰ درصد اهداف برنامه در زمینه تولید کنسانتره محقق شود و در زمینه کاتد نیز پیش‌بینی ما تحقق بیش از ۷۵ درصد برنامه‌ است.

ملاطاهری پیشران‌های تحول در صنعت مس کشور را توسعه پایدار، انقلاب صنعتی چهارم و هوشمندسازی، توسعه فناوری‌های نوین و ارتقای بهره‌وری در زنجیره ارزش مس عنوان کرد.