بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

حفاظت یا حذف یکپارچگی؟

در سال‌های اخیر بارها با این استدلال مواجه شده‌ایم که اگر در بخشی از یک محوطه یا شهر تاریخی، آثار معماری شاخص به‌وضوح دیده نمی‌شود، می‌توان آن بخش را از شمول عرصه خارج کرد و به فعالیت‌های توسعه‌ای سپرد. تازه‌ترین نمونه‌ این رویکرد، پیشنهاد آزادسازی حدود ۵۹ هکتار از عرصه‌ مصوب شهر تاریخی ارگان است؛ آن‌هم با این وعده که پس از برداشت شن و ماسه، این پهنه به «سایت‌موزه» تبدیل شود. پرسش ساده اما بنیادین این است: وقتی بستر تاریخی یک شهر باستانی از میان می‌رود، قرار است چه موزه‌‌ای شکل بگیرد؟

تاریخ و طبیعت جاجرم مقصدی برای گردشگران

احیای پرخطر در قلب میراث جهانی

تأیید نهایی طرح احیای بخشی از طبقه دوم میدان نقش‌جهان اصفهان، اگرچه از سوی متولیان رسمی میراث‌فرهنگی و صندوق توسعه صنایع‌دستی، فرش دستباف و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی به‌عنوان گامی در مسیر صیانت و بهره‌برداری فرهنگی معرفی می‌شود، اما هم‌زمان موجی از نگرانی، هشدار و پرسش‌های بی‌پاسخ را در میان کنشگران و کارشناسان میراث‌فرهنگی برانگیخته است؛ نگرانی‌هایی که ریشه در تجربه‌های پیشین، حساسیت بی‌بدیل این میدان ثبت جهانی و پیامدهای بلندمدت هرگونه مداخله در ساختار کالبدی و معنایی آن دارد.

سنگ‌ قبر تاریخی را پله کردند!

تصاویر ارسالی به «پیام ما» نشان می‌دهد، سنگ قبری تاریخی در آرامگاه «پیر بنو» یا «پیر بناب» در شیراز را به‌‌عنوان پله در ورودی این بنای مذهبی – تاریخی کار گذاشته‌اند.

اعجوبه در باشگاه مشت‌زنی

«علیرضا رئیس‌دانایی» در مستند «مشت‌زنی در رینگ ترجمه» می‌گوید حتی بازنویسی از روی کتاب‌هایی که «ذبیح‌الله منصوری» ترجمه و اقتباس کرده، کار دشواری است. منصوری بیش از هزار عنوان داستان و مقاله و کتاب نوشته است، اما شمار آثار او با تجمیع نوشته‌هایی که با نام مستعار منتشر کرده، بسیار بیشتر به‌نظر می‌رسد. مترجم و روزنامه‌نگار مرموزی که بی‌وقفه در طول شش دهه می‌نوشت و همواره ترجمه‌هایش به‌‌دلیل تغییراتی که خودش در متون می‌داد، محل مناقشه بود. از طرف دیگر، نسل‌های زیادی با آثار او کتابخوان شده‌اند و منصوری را اسطوره فرهنگی می‌نامند. طیف گوناگون آثارش هم محل بحث است؛ چراکه از حوزه پزشکی و پیشگویی تا نوشته‌های مذهبی و داستانی را در برمی‌گرفت. «اسماعیل جمشیدی»، روزنامه‌نگار، در دهه‌های مختلف با منصوری مصاحبه کرده که در کتابی با عنوان «دیدار با ذبیح‌الله منصوری» منتشر شده است. این کتاب و مصاحبه‌های جمشیدی هسته اصلی مستند «مشت‌زنی در رینگ ترجمه» را شکل می‌دهد. با «حنیف شهپرراد» کارگردان این مستند که در نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت به نمایش درآمد، گفت‌وگو کردیم. او از دوگانه شخصیت منصوری و اهمیت آثارش به «پیام ما» می‌گوید. مردی که در مصاحبه‌هایش خودش را قهرمان بوکس معرفی می‌کرد، بی‌آنکه سندی از این قهرمانی وجود داشته باشد.

درد بی‌درمان بیمارستان‌های تاریخی

بیمارستان‌ «نجمیه»، «لقمان»، «امیراعلم»، «۵۰۲ ارتش»، «هاجر» و «مسیح‌ دانشوری» در زمره بیمارستان‌های تاریخی تهران هستند که کماکان کاربری درمانی خود را حفظ کرده‌اند، اما وجهه تاریخی و میراثی آنها به‌دلایل مختلفی نظیر تولیت‌ ارگان‌های مختلف مورد توجه قرار نمی‌گیرد. سرنوشت اسفناک بیمارستان‌های تاریخی محدود به پایتخت نیست. در خرداد ۱۴۰۳ بود که خبر تخریب کامل بیمارستان مسیح کرمانشاه منتشر شد. بیمارستانی که توسط آمریکایی‌ها ساخته شده بود و اولین بیمارستان کرمانشاه به‌ حساب می‌آمد. در مهرماه ۱۳۹۶ نیز اولین بیمارستان همدان موسوم به بیمارستان آمریکایی‌ها در جریان توسعه بیمارستان اکباتان تخریب شد. در این گزارش با بررسی میدانی شش بیمارستان تاریخی پایتخت، وضعیت فعلی آنها را بررسی می‌کنیم.

از بامداد خمار تا شب سراب

پخش سریال «بامداد خمار» از پلتفرم شیدا، فقط یک نوستالژی‌سازی شبکه نمایش خانگی نیست؛ بلکه بازگشت دوباره یکی از مهم‌ترین رمان‌های عامه‌پسند سه دهه اخیر است. رمانی که با فروشی بی‌سابقه، مباحثات طبقاتی و ادبی عمیق برانگیخت و به یکی از متون فرهنگی شاخص دهه ۷۰ تبدیل شد. این بازگشت فرصتی ایجاد کرده تا تحول الگوهای فرهنگی و مصرف ادبی در ایران بررسی شود و دوباره به این پرسش برگردیم که چرا جامعه‌ای که روزی شعر و رمان‌خوانی بخشی از هویت فرهنگی‌اش بود، امروز درگیر مصرف سریع و سطحی شبکه‌های اجتماعی شده است.

چین میراث را دیجیتال و گردشگری را مسئولانه کرد

|پیام ما| وزیر میراث‌فرهنگی روز دوشنبه، ۲۴ آذرماه، در شورای راهبردی وزارت میراث‌فرهنگی از تجربه سفرش به چین و یونان گفت. از تعاملاتی که قرار است در سه حوزه میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بین ایران و این دو کشور شکل بگیرد. او تأکید کرده است: «با توجه به برخورداری چین از فناوری‌های پیشرفته، امکان همکاری در حوزه کاوش‌های باستان‌شناسی و مرمت آثار تاریخی با این کشور وجود دارد.» شاید بد نباشد به تجربه چین در سال‌های اخیر در حوزه حفاظت از میراث‌فرهنگی و همچنین توسعه گردشگری پایدار مبتنی‌بر میراث تمدنی مروری داشته باشیم. حفاظت از میراث‌فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری مقولاتی‌اند که ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به نگاه تخصصی و روزآمد به آنها نیاز دارد. موضوعاتی که اگر به‌درستی به آنها پرداخته شود و سیاستگذاری صحیحی برای آن انجام شود، می‌تواند موجب بروز تحولاتی در این حوزه‌ها شود.

کمر زرین؛ آزمون مدیریت در اصفهان

نامه انجمن دوستداران اصفهان به استانداری این کلانشهر

«ایران» در آتش

یکی از کارگرانی که با خودش چرخ‌دستی حمل می‌کند، با دهانش بوق می‌زند؛ صدایش در هیاهوی ماشین‌ها و موتورها گم می‌شود. کوتاه نمی‌آید، باز هم بوق‌ می‌زند و دور می‌شود. ماشین‌های آتش‌نشانی جلوی سینما «ایران» ترافیک را بیشتر کرده‌اند. یکی می‌گوید: «انبار علیرضا و عموحسن سوخت.» تاریخ اما شاهد است دومین سینمای دائمی تاریخ ایران آتش گرفته بی‌اینکه قدر ببیند و با خودش هزاران خاطره را سوزانده. خاطره صف‌های طولانی برای دیدن فیلم «طوفان در شهر ما» و حضور «راج کاپو» در افتتاحیه اکران فیلم «آقای ۴۲۰». خاطره یک چای مجانی در ازای یک بلیت.