بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
میراث فرهنگی، رسانه است
سری جدید از سلسلهنشستهای تخصصی میراث فرهنگی روز یکشنبه، ۱۷ دی با نشستی دربارهٔ «میراث فرهنگی، هنر و رسانه» از سر گرفته شد. در این نشست، «علی دارابی»، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی، «حسن بلخاری»، رئیس کمیسیون هنر و معماری شورایعالی علوم، تحقیقات و فناوری کشور، «شهرام گیلآبادی»، استاد دانشگاه و کارگردان تئاتر و «مهدی مجابی»، پیشکسوت میراث فرهنگی و عضو بازنشستهٔ هیئتعلمی دانشگاه علم و صنعت ایران سخنرانی کردند. موضوع این نشست دربارهٔ نسبت میراث فرهنگی با دو مقولهٔ هنر و رسانه بود که بازبینی ارتباط آنها از منظر نظریههای فلسفی، جامعهشناسی، هنر و حتی اقتصاد سیاسی حائز اهمیت است.
ابهام در پروندهٔ ثبت «مساجد ایرانی»
|پیام ما|پیشازاین در گزارشهایی مجزا، به بررسی پروندههای ایران برای ثبت جهانی در یونسکو از جمله «خانههای ایرانی و منظر فرهنگی ماسوله» و «قلعهٔ فلکالافلاک و درهٔ خرمآباد» پرداختیم؛ «علی دارابی»، معاون میراثفرهنگی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، با صدور احکامی برای مدیران چهار پروندهٔ ایران برای ثبت جهانی در یونسکو، از پیگیریها برای تهیهٔ پروندهٔ «مسجد ایرانی»، «آسبادهای ایرانی»، «خانههای ایرانی و منظر فرهنگی ماسوله» و «قلعهٔ فلکالافلاک و درهٔ خرمآباد» خبر داده بود.
راز دستهای بدون انگشت
پژوهشگران کانادایی میگویند که شواهدی از آثار هنری پیش از تاریخ را در غارها کشف کردهاند که احتمالاً نشاندهندهٔ قطع عمدی انگشتان دست افراد بهعنوان یک آیین است. آنها میگویند این کار احتمالاً با هدف جلب رضایت خدایان یا کمک به انسجام اجتماعی انجام میشده است. تفسیر جدید از آثار هنری در غارهای دیرینه سنگی این احتمال را مطرح کرده که مردان و زنان انگشتان خود را عمداً در طول مراسم مذهبی در دوران ماقبل تاریخ قطع کرده باشند.
دستبافتهای از پشم و ابریشم
آخرین منزلگاه گذر از گلیمبافی به قالیبافی، هنری بود به نام «ورنیبافی»؛ ساخته دست عشایر ایل شاهسون. دستبافتهای دو رو که حالا اسمش هم بین دستبافتههای عشایری غریب است چه برسد به رسمش. «ورنیبافی» از آن هنرهای دستی است که تکوتوک نشانی از آن دیده میشود و بیراه نیست اگر بگوییم یک هنر فراموش شده است.
یک تیر هوایی توی دل تاریخ
سد «چال کندی» مجوز احداث ندارد
رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دزفول گفت: احداث سد چال کندی دزفول در مرحله اخذ مجوز از دستگاههای مختلف است و تاکنون مجوزی برای ساخت آن صادر نشده است.
بمباران تاریخ غزه
غزه اولین منطقه جهان نیست که به دلیل جنگ، میراث باستانی و تاریخیاش را از دست میدهد و قطعاً آخرین شهر دنیا هم نخواهد بود، اما اینجا یک تفاوت ویژه دارد؛ این که طی دهههای اخیر بهدلیل بیثباتی سیاسی، کاوشهای باستانشناسی در بخش قابل توجهی از غزه انجام نشده و وضعیت فعلی هم آنها را در فراموشی کامل قرار داده است. یک روزنامهٔ آمریکایی اوایل هفته جاری اعلام کرد «۷۰ درصد ساختمانهای غزه در پی حملات همهجانبهٔ رژیم صهیونیستی ویران شدهاند.» به گفتهٔ مقامات محلی کلیساهای بیزانسی، مساجد باستانی و محوطههای باستانی هم شامل این ساختمانها هستند و از درگیری حماس و اسرائیل جان سالم بهدر نبردهاند.
شبی برای اروند
|پیام ما| آبادان، خرمشهر و مینوشهر، محدودهای که حالا آن را با وسعت ۳۷ هزار و ۴۰۰ هکتار منطقه آزاد اروند مینامند، روزگاری یکی از مهمترین مراکز تجاری ایران و البته یکی از مقاصد گردشگری بود. سرزمینی با گذشتهای عجیب که زخم روزهای جنگ هنوز به تناش مانده در حالی که پیش از آن، آنقدر رونق داشت که نهتنها بومیها که حتی کارگران زیادی از فیلیپین، هند، پاکستان و مراکش اینجا شغل نان و آبداری در دستوبالشان بود و پای گردشگران برای تماشای اروند و کارون، تلاقی این دو رودخانه در مینوشهر، تماشای نخلستانها و خرید جدیدترین کالاهای تولیدشده در دنیا به این منطقه باز بود. حالا اما این رونق در منطقه وجود ندارد و بسیاری از اهالی معتقدند از ۱۷ سال پیش که منطقه آزاد اروند شکل گرفت، نه تنها اوضاع در این منطقه جنگزده بهتر نشد بلکه میان قوانین منطقه آزاد و سرزمین اصلی کار را خرابتر کرد و محرومیتها را بیشتر. حالا که قرار است دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی رویدادهایی را با عنوان شبهای گردشگری در تهران برگزار کند، نوبت اولین شب به اروند رسید تا شاید بخشی از رونق از دست رفته بازگردد.
از عزیزان رفتهرفته شد تهی این خاکدان*
پدرش گفته بود بیخودی طب نخوان، برو ادبیات بخوان؛ ببین پروین اعتصامی چه شأن و مقامی دارد: «آرزو داشت که من پروین اعتصامی بشوم ولی نشدم.» چهار سال پیش «امیربانو کریمی» در گفتوگویی این جملات را در روایت از خودش گفته بود. زنی که سال ۸۳ بهعنوان چهرهٔ ماندگار زبان و ادبیات فارسی برگزیده شد، بعد از مدت طولانی تحمل بیماری قلبی و ریوی و فرار از آلودگی پایتخت به ساری، روز یکشنبه، دهم دیماه، در سن ۹۲ سالگی چشمهایش را برای همیشه بست تا سوگ زمستان امسال را طولانیتر کند.
طرحهای مخرب شهرداریها علیه اراضی ملی
درحالیکه بهدلیل برخی طرحهای مخرب شهرداریها در سالهای اخیر از میزان فضاهای سبز شهری در کشور به شدت کاسته شده است، هنوز هم بهنظر میرسد برخی مدیران شهری و پیمانکاران علاقهای به تغییر نگرش خود ندارند و دست به اجرای طرحهایی میزنند که با تخریب فضای سبز شهری همراه است. صدور مجوز ساختوساز در اندک باغهای باقی مانده شهر تهران یا برجسازی در جوار باغ گیاهشناسی ملی، قطع درختان مجموعهٔ تاریخی سعدآباد و... از مواردی هستند که کنشگران محیط زیست را نگران کرده است؛ آنهم در سالی که کشور با خشکسالی و آلودگی هوا دستوپنجه نرم میکند. تکرار این دست اتفاقات در تهران و سایر شهرهای کشور باعث شد تا ۲۰۰ تشکل مستقل زیرمجموعهٔ «شبکهٔ سازمانهای مردمنهاد و اجتماعمحور محیط زیست و منابع طبیعی کشور» در نامهای به مسئولان کشور، ضمن اعلام نگرانی از آثار سوء این اقدامات، خواستار جلوگیری از تبدیل فضاهای سبز عمومی به بناها و متصرفات خصوصی شوند. یکی از فعالان محیط زیست امضاکنندهٔ این نامه میگوید که هدف نهایی بخشی از همین طرحها که به تخریب اندک فضای سبز باقیمانده در شهرها منجر میشود، «زمینخواری به نفع یک گروه خاص» است.
