بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
«ترکی خلجی» ثبت ملی شد
از گرامیداشت روز جهانی زبان مادری که هرسال در ۲۱ فوریه برگزار میشود، چند هفته میگذرد؛ روزی که طی آن بر نقش زبانها در ترویج فراگیری و دستیابی به اهداف توسعهٔ پایدار تأکید میشود. آنطور که رئیس مرکز مطالعات میراث ناملموس در آسیای غربی و یونسکو مطرح میکند، قدرتی نرم در زبان مادری وجود دارد که میتواند بازتابدهندهٔ اصالت یک فرهنگ و جامعه باشد، زیرا جامعه با آن زیست کرده و اصول را با آن زبان مادری فهمیده است. به گفتهٔ «آتوسا مومنی»، با وجود این اهمیت اما، از شش هزار زبان شناختهشده در جهان سههزار زبان در دنیا در حال فراموشی است.
سال خشنودی از زیاد شدن صفرها، سال خشکسالی
سفر در مسیرهای ناشناخته
|پیام ما| دبیر ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر چندروز پیش در گفتوگو با «ایسنا» براساس رصد انجامشده تاکنون، استانها و مسیرهای پرتقاضا برای سفر در نوروز را اعلام کرد. آنطورکه «مصطفی فاطمی» توضیح داده بود، براساس ضریب اشغالشدۀ تختهای اقامتگاهها و جستوجوهایی که در اینترنت انجام شده است، پیشبینی میشود هرمزگان و مازندران مانند سال گذشته پرمسافر و پرازدحام باشند. همچنین، علاوهبر شمال که همیشه با انبوه مسافر مواجه است، پیشبینی شده است جنوب کشور همانند تعطیلات نوروز سال گذشته با ازدحام مسافر مواجه شود. در این میان اما همچنان برخی استانها نهتنها از سفرهای نوروزی بلکه از سفرهای داخلی سهم چندانی نبردهاند و کمتر میزبان مسافران هستند.
اسم پدر من طاهر است
کاشیهای رنگپریده
کاشیهای فیروزهای، لاجوردی و آبی در بناهای باشکوه ایرانی از شوش و تختجمشید تا مسجد کبود تبریز و مسجد جامع اصفهان هنر زبانزد ایرانیان است که بعد از ظهور اسلام در گوشهوکنار این مرزوبوم به غایت خود رسیده و درخشیده است. بااینحال، هنر کاشیکاری ایرانی یا همان کاشی هفترنگ در مهد شکوفاییاش، حال خوشی ندارد و در ورطهٔ فراموشی افتاده است.
ایرانِ پدیدآورندهٔ جهانشاهی نوروزی
میرجلالالدین کزازی معتقد است: ایرانی که من میشناسم، چند ایران است. یکی ایران فرمانرانانه است؛ ایرانی که جغرافیای سیاسی کنونی را در آن مییابیم، این ایران تنگترین ایران است. ایران دوم، ایران تاریخی است، چندبرابر پهناورتر از ایران نخستین. ایران تاریخی، ایرانی است که سرزمینهایی در آن جای دارند که روزگاری بخشی از ایرانِ بزرگ، ایران هخامنشی، ایران اشکانی و ایران ساسانی بودهاند. در رخدادهای روزگار، پارههایی از پیکر این ایران از آن گسستهاند. ایران سومین، پهناورترین ایران است و من آن را ایران فرهنگی مینامم که هم ایران نخستین را و هم ایران دومین را در بردارد، اما سرزمینهایی، پارهای از این ایران هستند که هرگز در شمار سرزمینهای تاریخی ایرانی هم نبودهاند.
تکمیل پروندهٔ ماسوله با مشارکت مردم
«شرایط جوی هوا آنقدر بد بود که امکان پرواز برای بررسی منظر هوایی ماسوله از سوی دو کارشناس اعزامی ایکوموس جهانی (شورای بینالمللی ابنیه و محوطهها و نهاد مشورتی یونسکو) فراهم نشد، اما در عوض آنها میان مردم منطقه حضور پیدا کردند و برای اولینبار در روند بررسی پروندهٔ ثبت جهانی ماسوله مشارکت مردم هم رقم خورد.» این صحبتهای «علی شرفی»، یکی از حامیان ثبت جهانی ماسوله است که یکی از جنبههای جذاب حضور کارشناسان جهانی در ماسوله را همین مسئله میداند و دربارهٔ آنچه میان مردم و این کارشناسان رخ داده، صحبتهای جالبی دارد.
حراج میراث جهانی
|پیام ما| هنوز چندماهی از شیرینی ثبت جهانی پروندهٔ «کاروانسراهای ایران» شامل ۵۴ کاروانسرای تاریخی را بهعنوان بیستوهفتمین اثر میراث فرهنگی ملموس ایران در فهرست جهانی یونسکو در چهلوپنجمین اجلاس کمیتهٔ میراث جهانی یونسکو در ریاض عربستان زیر زبان دوستداران میراث فرهنگی نگذشته است که حالا خبر میرسد دو کاروانسرای ثبت جهانی «آهوان» شامل «رباط سنگی انوشیروان» و «رباط آجری شاهسلیمان صفوی» در استان سمنان به فروش میرسد. این خبر نشان میدهد قرار است کاروانسراها با قیمت ۱۱ و ۷ میلیارد تومان به فروش برسد.
«گرنویل» داستان موفق یک احیا
احیای بافت تاریخی در مناطق شهری به رسمی تکراری در بسیاری از شهرهای جهان بدل شده است؛ از ایتالیا و اسپانیا در قارهٔ اروپا گرفته تا کیلومترها دورتر در آمریکای شمالی. بافتهای تاریخی که غبار چندصدسالهٔ فرسودگی اصلیترین ویژگیهایشان بوده است، پس از احیا و تقویت بافت اجتماعی به یک منطقهٔ شهری زنده و پویا بدل شدهاند که توسعهٔ اقتصادی را هم برای ساکنان بومیاش به ارمغان آوردهاند. از جمله موفقترین طرحهای حفاظت و احیا بافت تاریخی در جزیرهٔ «گرنویل» کانادا رخ داده که با قدمت صد ساله و چهرهٔ صنعتیاش، اما حالا یکی از پربازدیدترین مکانهای عمومی این کشور و قلب فرهنگی ونکوور است؛ ظرفیتی که در برخی شهرهای ایران از جمله اصفهان، شیراز، رشت و حتی تبریز هم وجود دارد و میتوان الگوی احیای گرنویل را در این مناطق اجرا و آنها را به قطب فرهنگی در صنعت گردشگری بدل کرد.
پرواز «همای سعادت» از «کُنار صندل» تا «کاخ سفید»
دیده شدن «کرکس ریشدار» که در گنجینهٔ ادب فارسی از آن با نام «همای سعادت» یاد می شود، همزمان شد با بارشهای واپسین روزهای زمستان و پس از ماهها خشکی و بیبارشی و پاییز و زمستانی نهچندان نرمال، بارش برف و سرما بیش از یکسوم پهنهٔ ایران را در برگرفت و جنوب سیستانوبلوچستان را بار دیگر درگیر سیلاب کرد. برآوردهای انجامشده بیانگر آن است که تنها آب برابر برف این بارشها تا امروز بیش از ۱۷ میلیارد مترمکعب است، یعنی ۸۵ برابر گنجایش سدی به بزرگی سد امیرکبیر کرج این برآورد را چه بتوان پیشکش «سعادت» از سوی «هما» دانست یا نه، ولی هرگز نشانی از پایان خشکسالی یا بازسازی دوبارهٔ سفرههای آب زیرزمینی ازبینرفته و فرونشستهٔ این سرزمین نیست. به هر روی، همزمانی دیده شدن «هما» و این ویژهبارشها، پیشکشی «سعادت» و نیکبختی از سوی این کرکس ریشدار را برای ایرانیان پشتیبانی کرد، اگرچه نتوانیم بین این دو رخداد، همبستگی یا پیوندی علمی برقرار سازیم.
