بایگانی مطالب: جنگ
زندگـــــی در تعلیــــق
نزدیک به دو ماه است که آتشبسی شکننده برقرار شده، اما هنوز تصویری روشن از آینده درگیریها یا سرنوشت توافق وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از زنان همچنان با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ و شرایط دشوار اقتصادی کشور روبهرو هستند؛ زنانی که بهتنهایی مسئولیت تأمین معاش خانواده را بر عهده دارند یا کسبوکارهای کوچکشان در پی اختلالهای اقتصادی و اینترنتی آسیبهای جدی دیده است. اگرچه هنوز آمار دقیقی از ابعاد این بحران منتشر نشده است، اما روایتهای زنان نشان میدهد که فشارهای معیشتی و مسئولیتهای روزمره بیش از گذشته بر دوش آنها سنگینی میکند.
پیگیری شکایت بینالمللی درباره خسارات زیستمحیطی جنگ
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره به خسارات وارد شده به عرصههای طبیعی و زیرساختهای محیطزیستی در جریان جنگ اخیر، از تشکیل کارگروه ویژه برای بررسی این آسیبها خبر داد و اعلام کرد این سازمان در حال تهیه مستندات حقوقی برای طرح شکایت درباره جنایت زیستمحیطی در مراجع بینالمللی است.
انسان گـــرگِ انسان است
تابآوری شهری و چالشهای مفهومی در زمان جنگ
ما هم روایـــــــت خود را داریم
بعد از روزها و هفتهها و ماهها سکوت، آدمها یکییکی دارند روزگار رفته را حکایت میکنند. روایتهایی از جنگی دوازدهروزه، زمستانی خونین و دوباره چهل روز بمباران و بازی جنگ و آتشبس. بر ما که نوروز را زیر آتش گذراندیم چه گذشت؟ چه نامی میتوان بر تمام روزهای رفته گذاشت؟ راویان استنباط خود را از آنچه شد، تصویر میکنند و تاریخ در روایتهایشان تجلی پیدا میکند. دانستههای ما از واقعه، برآمده از همین روایتهاست؛ اما هنوز روایتهای ناشنیده بسیار است. چه چیز راویان را به سکوت کشاند؟ چه کسی آنها را مرعوب و سرکوب کرد؟ این گزارش درباره اهمیت روایت و موضعگیری بدون ترس از دیگری است. روایتها به تعداد راویان متکثرند؛ اما در دالان سکوت گرفتار شدهاند؛ در این باره گفتوگوهایی پیش روست با «مهدی سلیمانیه»، «مهسا اسدالهنژاد» و «علیاصغر سیدآبادی» که جامعهشناس، پژوهشگر و نویسندهاند.
روایت جنگ، ادبیات جنگ نیست
پس از گذران دو جنگ و وقایع تلخ دیماه، روایت و روایتگری از گفتمان اهالی رسانه به گفتمان سران حاکمیت راه پیدا کرده است. فهم جهانی از روایت نه بهعنوان یک مفهوم اجتماعی که بهمثابه ابزاری برای قدرتورزی و اعمالنظر تبدیل شده است. در این میان، کلانروایتها در تلاشاند الگویی خطی از وقایع جاری در جامعه را تفهیم و تبیین کنند. روایتهایی که مملو از واژههای مشابه با وزن معنایی یکسان هستند. اما روایتهای شخصی برشهای نادیدنی و تأثیرگذاری از زیست مردم عادی است که در گفتمان حاکم دیده و شنیده نمیشود. مردمی که میترسند، میگریند، پشیمان میشوند و حسرتزده به گذران عمرشان مینگرند. روایتهایی که با ایجاد شکافهای ریز در کلانروایت، پنجرهای به جهان گونهگون آدمیان و تجربه زیستهشان میگشاید. تجاربی که فهم تاریخی و درک اجتماعی مردم را سبب میشود. در چند ماه گذشته و آنچه از سر ایرانیان گذشت، نتایج ملموس و غمبار نادیدهگرفتن روایتهای شخصی و شکلگیری کلانروایتی غیرواقعی را به چشم دیدیم؛ با بهایی سنگین به قیمت ازدسترفتن سرمایههای اقتصادی و جانی مردم یک سرزمین. دراینبین خلط معنای روایت جنگ با ادبیات جنگ خطایی دامنهدار است و ممکن است به بلعیدن روایتهای شخصی توسط کلانروایتها و تکرار چرخه عبرتنگرفتن از تاریخ بینجامد. چرا که جهان روایت از دلزندگی مردم و تجارب زیستهشان خارج میشود و ادبیات جنگ به تخیل تکیه میزند. لزوم تمییز این دو مفهوم در کنار به رسمیت شناساندن روایتهای شخصی میتواند به ایجاد تصویری متکثر از آنچه در این گذر تاریخی تجربه کردیم کمک کند. در گفتوگو با «مهرنوش ارزاقی» منتقد ادبی و پژوهشگر نخست به مفهوم «ادبیات جنگ» میپردازیم و در ادامه به واکاوی روایتهای شخصی در ترومایی جمعی چون جنگ.
نمیتوانم ضدِجنگ نباشم
وقتی تابآوری کافـی نیست
| پیام ما | وقتی واژهای در گفتوگوهای عمومی بیش از اندازه تکرار میشود، شاید بیش از آنکه نشانه گسترش یک دانش یا مفهوم باشد، نشانه بحرانی باشد که آن مفهوم میکوشد توضیحش دهد. «تابآوری» یکی از همین واژههاست؛ مفهومی که در سالهای اخیر از ادبیات تخصصی روانشناسی و مدیریت بحران خارج شده و به بخشی از زبان روزمره، رسانهها و حتی سخنان مسئولان تبدیل شده است. اما آیا تکرار مداوم این واژه به معنای افزایش ظرفیت جامعه برای مواجهه با بحرانهاست یا برعکس، نشانه فرسودگی جامعهای است که هر روز با شکل تازهای از بحران روبهرو میشود؟ این پرسشی بود که در آخرین نشست از سلسلهنشستهای «تابآوری در بحران» مؤسسه «رحمان» با عنوان «تابآوری روانشناختی» محور بحث قرار گرفت. نشستی که با همکاری مؤسسه «معین» و با دبیری «اشرفالسادات موسوی» برگزار شد و در آن «مریم رسولیان»، روانپزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران، «امیرحسین جلالی ندوشن»، دانشیار روانپزشکی و سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران و «آرزو دیداری»، روانشناس، رواندرمانگر و فعال مدنی، از زاویههای مختلف به مفهوم تابآوری، امکانها و محدودیتهای آن پرداختند. در این نشست بیش از همه درباره تردید نسبت به برداشت رایج از تابآوری صحبت شد؛ برداشتی که گاه مسئولیت مواجهه با بحران را به دوش افراد میاندازد و نقش ساختارها، نهادها و سیاستگذاریها را به حاشیه میراند.
شهــرکُــشــــــی
زخمهای خاموش؛ طبیعت ایران در سایه جنگ
به مناسبت ۵ ژوئن روز جهانی محیطزیست
