بایگانی مطالب: آثارباستانی

چالش‌های حفاظت از بافت‌های تاریخی

خطر محو شدن شواهد تاریخی «کمرزرین»

در شرایطی که هر لحظه امکان آغاز بارندگی‌های پاییزی در اصفهان وجود دارد، محوطه فاز دوم کاوش‌های کمرزرین در وضعیتی قرار گرفته که می‌توان آن را «مرز باران و نابودی» توصیف کرد. لایه‌های خشتی و اندودهای چندصدساله این محوطه که تازه از دل خاک بیرون آمده‌اند، اکنون بدون هیچ پوشش حفاظتی در برابر نخستین بارش قرار گرفته‌اند؛ بارشی که حتی اگر خفیف باشد، می‌تواند بخش‌هایی از معماری کشف‌شده را بشوید، لایه‌های تاریخی را مخدوش و داده‌هایی را که پس از قرن‌ها آشکار شده‌اند، برای همیشه از دسترس پژوهشگران خارج کند. این درحالی‌است که روند طولانی و پیچیده اداری هنوز اجازه نداده پوشش موقت، که نخستین و ضروری‌ترین اقدام حفاظتی است، بر فراز محوطه نصب شود.

بازار طلا؛ خنجری بر شاهرگ عودلاجان

|پیام ما| تخلف آشکار سازندگان «مروی‌سنتر» در حریم کاخ گلستان آن هم با مجوز اداره میراث تهران همچنان محل مناقشه و هراس دوستداران میراث‌فرهنگی است که این روزها خبرهای جدیدی از محله تاریخی عودلاجان می‌رسد. این محله هم در معرض تهدید پروژه‌هایی است که قرار است در کنار مروی‌سنتر اجرا شوند. پروژه‌هایی مانند بازار طلا که می‌توانند بخش عمده‌ بافت این محله را نابود کنند. به ویژه اینکه هنوز حریم مصوب شده بخشی از این محله از سوی میراث فرهنگی ابلاغ نشده و حریم بخش دیگر آن نیز هنوز مصوب نشده است. در همین حال، مدیران میراث استان تهران برخلاف قوانین، پاسخ استعلامات پروژه‌های عمرانی را بدون توجه به ضوابط حریم این محله داده و مجوزهایی را هم صادر کرده‌اند. درحالی‌که براساس قانون، از زمان تصویب حریم یک اثر در شورای حریم تا زمان ابلاغ ضوابط آن توسط وزارت میراث، استان مجاز به پاسخگویی به هیچ‌گونه استعلامی نیست.

جامعه دیگر این بی‌ادبی‌ها را برنمی‌تابد

به‌بهانه انتشار تصاویر توهین‌آمیز یک مسابقه تلویزیونی

«بازمانده» بازنده شد

|پیام ما| قرار است برای بقا بجنگند. در بخشی از این تلاش برای بقا باید سیبل پازلی را تخریب کنند. عبورشان از این مرحله در گرو تخریب پازلی است که یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای ایران بر آن نقش بسته است؛ «گریفین یا شیردال» و «درفش کاویانی». شرکت‌کننده با پرتاب سنگ به این نقش، امتیاز ورود به مرحله بعد را کسب می‌کند. انتشار همین چند ثانیه از یک مسابقه تلویزیونی واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت. این تصاویر توهین‌آمیز به نمادهای فرهنگی و تاریخی ایران اما اتفاقی ثبت نشده‌اند. تصاویر بعدی که تولیدکنندگان منتشر کرده‌اند، نشان می‌دهد این نمادها تم اصلی طراحی صحنه این مسابقه هستند. آن‌طورکه تولیدکنندگان می‌گویند: «بازمانده مملو از نشانه‌ها و نماد‌های هویت ایرانی است؛ از نام تیم‌ها (مادها و پارس‌ها) تا معماری «محکمه»، پرچم‌های اطراف زمین و نقش‌های روی سازه‌ها» پس برای طراحی این مسابقه مدت‌ها فکر شده و تمام مراحل آن از ممیزی‌های مختلف عبور کرده است. درنتیجه، نمی‌توان بخش سنگ‌پرانی به این نمادها را اتفاقی و یا سهل‌انگارانه خواند.

همه آنچه در شوش نیست، در لوور هست

مستند «دیولافوا» روایتگر یکی از حساس‌ترین و پرچالش‌ترین دوره‌های تاریخ شوش است؛ زمانی که ناآگاهی، نبود نظارت و آزمندی کاوشگران خارجی، راه را برای خروج بخشی از میراث ایران گشود. این روایت به کارگردانی «پژمان مظاهری‌پور» نشان می‌دهد چگونه تپه‌های شوش زیر پتک‌های مخرب، غارت شد و آثار به‌دست‌آمده اکنون در موزه لوور فرانسه نگهداری می‌شوند.

قانون روی کاغذ؛ تخریب در میدان

در سال‌های اخیر، شمار تخریب‌ها و تعرض‌ها به عرصه و حریم آثار تاریخی کشور، به‌ویژه در استان‌هایی چون اصفهان، فارس، خوزستان و کرمان، رشد نگران‌کننده‌ای داشته است. براساس داده‌های غیررسمی منتشرشده از سوی کارشناسان حقوقی و پژوهشگران میراث‌فرهنگی، تنها در بازه پنج‌ساله اخیر بیش از هزار مورد تخلف در قالب ساخت‌وساز غیرمجاز، حفاری غیرقانونی و تعرض به حریم آثار ملی به ثبت رسیده؛ آماری که تنها بخش آشکار ماجراست و بخش بزرگی از این تخلفات، هرگز گزارش یا پیگیری قضائی نمی‌شوند. این در شرایطی است که ایران از سال ۱۳۰۹ تاکنون یکی از جامع‌ترین نمونه‌ قوانین در زمینه میراث‌فرهنگی را در منطقه داشته است. هر چند این قانون نتوانسته در طول زمان به‌ روزرسانی شود اما سوال اینجاست آیا مشکل از ضعف قانون است یا از ناتوانی نهادهای متولی در اجرای آن؟ گزارش پیش‌ رو با واکاوی این موضوع از دید کارشناسان و صاحب‌نظران، می‌کوشد تصویری روشن از نسبت میان قانون، اجرا و اراده در نظام حقوقی حفاظت از آثار تاریخی ایران ارائه ‌دهد.

کمین گنج‌یابان برای انفجار نگارکند «کال‌چنگال»

تخریب دوباره محوطه باستانی «جوبجی»

خاطرات و کابو‌س‌های حوض‌ها

از مرگ تدریجی تئاترشهر