بایگانی مطالب: آثارباستانی
هشدار از قلب ترکخورده حافظیه
|پیام ما| هر سال در لحظه تحویل سال، مجموعه تاریخی و فرهنگی حافظیه با حضور هزاران بازدیدکننده رکورد بازدید را میشکند، اما وضعیت حفاظت و نگهداری از این مجموعه همچنان نامطلوب به نظر میرسد. مهرماه امسال، بخشی از مقرنسهای بنای تاریخی «قوامی» فرو ریخت؛ تخریبی که نشاندهنده فرسایش گستردهای در این بنا بود. فرسایشی که بهزعم کارشناسان میراثفرهنگی نتیجه این است که بنا بهموقع پایش نشده و فرسایش تدریجی منجر به تخریبی در این سطح شده است. با گذشت شش ماه از حادثه، مرمت این بخش هنوز به اتمام نرسیده است. معاون میراثفرهنگی فارس از تلاش برای پایان پروژه مرمت تا پیش از نوروز خبر میدهد، اما کارشناسان معتقدند برای اجرای دقیق و اصولی ضوابط مرمت، زمان بیشتری نیاز است.
بودجهای برای اداره وزارتخانه، نه نجات آثار تاریخی
|پیام ما| بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با افزایش اعتبارات هزینهای و کاهش چشمگیر منابع عمرانی روبهرو شده است. این تغییر مسیر بودجه، اجرای پروژههای مرمتی و حفاظتی و توسعه زیرساختهای گردشگری را تحتتأثیر قرار داده و آینده حفاظت از میراثفرهنگی را با چالش جدی مواجه میکند.
سرنوشت نامعلوم گنجینه ایرانی در سرزمین اژدهای قرمز
|پیام ما| بیش از یک سال است که ۱۵۱ اثر نفیس از پنج موزه شاخص استان تهران راهی نمایشگاهی در چین شده و هنوز به کشور باز نگشتهاند. طبق آخرین مصوبه هیئت دولت در هفتم بهمنماه امسال، این آثار قرار است تا اردیبهشت ۱۴۰۵ در چین بمانند. اما با توجه به شرایط کشور بسیاری از علاقهمندان به میراثفرهنگی نسبت به وضعیت این آثار و چگونگی بازگشتشان ابراز نگرانی میکنند. این نگرانیها در حالی است که رئیس اداره کل موزهها به تماسهای مکرر «پیام ما» پاسخ نداد.
تخریب حمام تاریخی ونک برای ساخت پارکینگ؟
|پیام ما| خبر تخریب حمام تاریخی دهونک چند روزی است که دست به دست میشود. بنایی که گفته میشود قدمت آن مربوط به دوره صفوی است و وقف عام شده است تا اهالی محله از آن استفاده کنند. این بنا نزدیک به سه دهه است که کاربری خود را از دست داده و تبدیل به انبار شده است. اهالی سالهاست تصمیم داشتند آن را تخریب و تبدیل به پارکینگ کنند. اما برخی موانع قانونی در مسیر وجود داشت که تاکنون این اتفاق نیفتاده بود. حالا اما گویا با بیتوجهی مسئولان شهرداری و میراثفرهنگی این حمام تخریب شده است؛ بنایی ارزشمند که بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی این محله قدیمی تهران به شمار میرفت.
عملیات پنهان در قلب شبستان
مسجد کازرونی عباسآباد اصفهان، یکی از بناهای مذهبی-تاریخی این شهر، این روزها به کانونی از نگرانیهای میراثی تبدیل شده است؛ بنایی که پس از سالها بیتوجهی و در میانه اعتراض نمازگزاران و فعالان میراثفرهنگی، سرانجام در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. اما درست در همان مقطع، نشانههایی از مداخلات فیزیکی، تخریبهای پنهان و پروژههایی مبهم در حریم آن مشاهده شد؛ مداخلاتی که نهتنها شفافسازی روشنی درباره آنها صورت نگرفته، بلکه با پوشاندن کامل بدنه جنوبی مسجد و محدود کردن دسترسی عمومی، بر دامنه ابهامها افزوده است.
موزهها تعطیلاند؛ جامعه تنهاست
|پیام ما| موزهها و مراکز تاریخی ایران امسال تعطیلی کمسابقهای را تجربه کردند. در مقطعی همزمان با جنگ تعطیل شدند و حالا هم بیش از یک ماه است که با شروع ناآرامیها، درهایشان را به روی بازدیدکنندگان بستهاند. هرچند این تعطیلیها بهدرستی و برای حفاظت از اشیای موزهها صورت گرفته -البته هنوز کسی نمیداند موزهها تا چه اندازه به مخازن امن مجهز هستند و اشیا تا چه اندازه در این مخازن در اماناند- اما با نگاهی به توصیههای نهادهایی از قبیل ایکوم برای ایفای نقش اجتماعی موزهها در بحرانها، میتوان گفت موزههای ایران تبدیل به یک انبار برای حفاظت از آثار شدهاند. بی آنکه تلاشی برای ایفای نقش اجتماعی خود در جامعهای که دچار یک ترومای جمعی شده؛ داشته باشند. موزهها برای حفاظت از آثار تعطیلاند و در عرصه اجتماع، غایب.
عتیقههای خونین
|پیام ما| تجربه کشورهایی که دچار جنگ، بیثباتی سیاسی یا ناآرامیهای گسترده شدهاند، نشان میدهد میان کاهش کنترل حاکمیتی و افزایش حفاریهای غیرمجاز رابطهای مستقیم وجود دارد. در چنین شرایطی آثار تاریخی تنها قربانی تخریب نیستند، بلکه به کالایی اقتصادی تبدیل میشوند که میتواند هزینه ادامه درگیریها را تأمین کند.
راز پنهان پناهگاههای جنوب
«شوادانها»، شهر پنهان زیر خانههای دزفول و شوشتر، سالهاست که از حافظه جمعی این شهرها کنار رفتهاند. فضاهایی دستکند که زمانی هم پناه مردم از گرمای سوزان جنوب بودند و هم در روزهای جنگ، جان هزاران نفر را نجات دادند. بسیاری از این سازهها امروز پر از خاک و متروکهاند، اما حالا میراثفرهنگی دوباره به آنها توجهی نشان داده است. بهگفته سرپرست میراثفرهنگی دزفول، برنامههایی برای تعریف کاربریهای فرهنگی و گردشگری در شوادانهای قابلبازدید در دست اجراست. این کار تلاشی است برای حفظ بخشی از معماری منحصربهفرد و فراموششده این شهرها.
انزوای خاموش موزهها
|پیام ما | سالهاست که موزهها و میراثفرهنگی ایران زیر فشار سیاستگذاریهای اشتباه و نگاه مقطعی، کمجان و کماثر شدهاند؛ آنقدر که تعطیلیهای پیاپی و طولانی و حتی حذف تدریجیشان از عرصه عمومی، دیگر به چشم کسی نمیآید. قطعی اینترنت در این میان نه یک بحران تازه برای موزهها که حلقهای دیگر از زنجیره تصمیمهایی است که موزهها را به حاشیه رانده، انفعال و انزوا را در آنها تبدیل به امری عادی میکند؛ وضعیتی که اگرچه امروز چندان ملموس نیست، اما در بلندمدت میتواند به محو نقش موزهها در حیات فرهنگی کشور بینجامد.
ابزاری که ۵۰۰ هزار سال پیش ساخته شد؛ قدیمیترین ابزار استخوان فیل در اروپا
محققان اعلام کردند یک ابزار تیزکننده تبر که از استخوان فیل ساخته شده و قدمت آن به حدود ۴۸۰ هزار سال قبل بازمیگردد، قدیمیترین ابزار از جنس استخوان فیل کشفشده در اروپا است.
