بایگانی مطالب: گردشگری پایدار
گردشگری و صلح درونی
هجوم چاه‌های غیرمجاز به قلب تاریخ
استان فارس چهارمین استان ایران از نظر وسعت و شدت فرونشست است که دشت مرودشت با تخت‌جمشید و نقش‌رستمش بیشترین فشار ناشی از این پدیده را متحمل می‌شود و در نقاطی تا ۲۰ سانتی‌متر در سال پایین می‌رود. در این گزارش سعی کردیم نشان دهیم کشاورزی در مجاورت این آثار باستانی چطور باعث تشکیل عارضه‌ای به‌نام «گرادیان فرونشستی» شده که در حال تخریب این بناها است. از «محمد ثابت اقلیدی»، مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس نیز جویا شدیم که چه اقداماتی برای بازگرداندن معنای واقعی «حریم آثار ملی» به دو اثر باستانی انجام شده است؟ پاسخ‌ها پرسش‌های دیگری را برانگیخت که «مهدی معتق»، کارشناس فرونشست، به آنها پاسخ داد. درنهایت از کشاورزان منطقه غفلت نکردیم و با چهار نفر از آنان گفت‌وگو کردیم تا مشخص شود که آیا می‌توان راه‌حلی اجتماعی مبتنی‌بر توافق برای توقف یک اشتباه پرهزینه پیدا کرد؟
سفر به قلب ایران
هجدهمین نمایشگاه گردشگری تهران؛ حضور ۱۱ کشور و ۷۰۰ شرکت داخلی و خارجی
نصف جهان، در انتظار یک ناجی
|پیام ما| اواخر هفته گذشته وزیر میراث‌فرهنگی میهمان اصفهان بود. اصفهانی که مدت‌هاست اخبار نگران‌کننده‌ای درباره بناهای تاریخی آن منتشر می‌شود، بناهایی که روزی با مرمت غیراصولی آسیب می‌بینند و روزی فرونشست ترک بر اندام کهنسالشان می‌اندازد. از مسجد عتیق تا مسجد سید و از میدان نقش‌جهان تا سی‌وسه‌پل در معرض فرونشست قرار دارند. از سوی دیگر مسئله مرمت در بناهای فاخر این استان موضوعی است که نیاز به توجه جدی دارد. موضوعی که مورد نقد برخی مسئولان استانی هم قرار گرفته است. اما در سفر وزیر به این استان دست‌کم در اخبار منتشرشده توسط رسانه‌ها خبری مربوط به برنامه وزیر برای رفع این دو معضل اساسی در نصف جهان که یکی از مراکز مهم میراث‌فرهنگی و تاریخی ایران است، دیده نمی‌شود. جز اینکه «صالحی امیری» در اظهاراتی بیان کرده است: «نیازمند مرمت جدی بناهای استان هستیم، این بناها نه‌تنها سازه‌های معماری و زیباشناختی هستند، بلکه آبرو، هویت و شخصیت ایران زمین را نیز نمایندگی می‌کنند.» اگر به‌گفته وزیر میراث‌فرهنگی قرار است اصفهان قطب گردشگری کشور باقی بماند و در کار یزد و شیراز مثلثی طلایی در گردشگری تشکیل دهد، باید بناها و نشانه‌های تاریخی آن به بهترین شکل حفاظت شوند. بدون این آثار ارزشمند حتی بهره‌برداری اقتصادی در حوزه گردشگری هم امکانپذیر نیست.
کرمان الگوی توسعه پایدار می‌شود/ تشریح ظرفیت‌های توسعه استان
استاندار کرمان در حضور رئیس‌جمهور اعلام کرد: کرمان با همراهی دولت الگوی درخشان توسعه پایدار کشور خواهد بود.
تمرکززدایی و تفویض اختیارات به استان‌ها
اصفهان با ۲۲ هزار اثر تاریخی، از مهمترین کانون‌های تمدنی و فرهنگی ایران به‌شمار می‌رود و به‌دلیل موقعیت ویژه‌اش، همواره در سیاستگذاری‌های کلان میراث‌فرهنگی و گردشگری کشور نقش محوری داشته است. سفر اخیر «سیدرضا صالحی امیری»، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور، به این استان در راستای بررسی چالش‌ها، ظرفیت‌ها و آینده گردشگری و حفاظت از میراث فرهنگی انجام شد. در این سفر که با حضور مقامات استانی و ملی همراه بود، وزیر میراث‌فرهنگی در مراسم‌های مختلف از جمله آیین بهره‌برداری از ۲۰ پروژه مرمتی بناهای تاریخی تخت فولاد، رونمایی از اسناد مالکیت مجموعه باغ‌موزه چهلستون و کارخانه ریسباف و نشست با فعالان گردشگری در اتاق بازرگانی اصفهان، به بیان راهبردهای این وزارتخانه و برنامه‌های آینده پرداخت. در ادامه، مهمترین محورهای این سفر و سخنان وزیر بررسی می‌شود.
سبزسازی سیاست‌ها
در سال‌های اخیر موضوع حکمرانی محیط‌زیست توسط اشخاص و گروه‌ها و به اشکال مختلف مورد بحث قرار می‌گیرد، درحالی‌که متأسفانه شناخت، برنامه و رویه متناسب و مناسبی دراین‌باره وجود ندارد. در بیشتر موارد تلقی عمومی درباره حکمرانی محیط‌زیست به عملکرد یا نقش نظارتی و کنترلی سازمان حفاظت محیط‌زیست در تمام عرصه‌ها و فعالیت‌های ارگان‌های مختلف تعبیر می‌شود. در این راستا، انتظار می‌رود این سازمان به‌تنهایی تضمین‌کننده بهره‌برداری صحیح یا اقدامات بدون تخریب محیط‌زیست یا فعالیت‌های توسعه‌ای و یا استفاده از منابع باشد. اما آنچه شاید بتوان به‌عنوان شاه‌کلید حکمرانی محیط‌زیست مطرح کرد و درک صحیح آن بقطع می‌تواند کمک بسزایی در حل مشکلات یا به بیان بهتر معضلات محیط‌زیستی کشورمان داشته باشد، موضوع «جریان‌سازی» است.
بیابان لوت؛ از توسعه گردشگری تا چالش‌های مدیریت پایدار
مبارزه برای بقای لوت
بیابان لوت نخستین اثر طبیعی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، اثری که تنها دارای ارزش‌های طبیعی منحصربه‌فرد نیست، بلکه سابقه تمدنی سه‌هزارساله دارد و آثار باستانی و تاریخی بسیاری در محدوده آن قرار گرفته است. حالا اما شواهد بسیاری وجود دارد که نشان می‌دهد مسئولان به اهمیت و ارزش این میراث واقف نیستند. چندماهی است که علاوه‌بر نبود برنامه مدون برای مدیریت محدوده ثبت جهانی بیابان لوت و بی‌توجهی به اصول حفاظت از آن، انجام پروژه‌های عمرانی غیراصولی در عرصه این اثر طبیعی جهانی توسط هواپیمایی ماهان، به لیست بلندبالای مشکلات لوت اضافه شده است. این هلدینگ در حال ساخت جاده‌ای ۲۰ کیلومتری در منطقه شهداد و محدوده جهانی بیابان لوت است. میزان تخریب‌های غیرقابل‌جبران اجرای این پروژه در حریم و عرصه این اثر طبیعی موضوعی نیست که حتی با توقف کامل پروژه قابل‌جبران باشد. به‌گفته کارشناسان، این پروژه‌های عمرانی نه‌تنها خارج از ضوابط عرصه و حریم میراث جهانی است که اکوسیستم منطقه را نیز تغییر می‌دهد و آسیب‌های جدی به محیط‌زیست لوت وارد می‌کند. مسئولان میراث‌فرهنگی تنها به بیان اینکه این هلدینگ را ملزم به رعایت ضوابط حفاظتی کرده‌اند بسنده می‌کنند، اما زبان لودرها و کامیون‌هایی که در محدوده تپه‌های تخم‌مرغی و رود شور در حال فعالیت هستند، زبان دیگری است.
گنج‌یاب‌های سیاسی
|پیام ما| «یکی از سیاسیون که ارتباط گرفتن با ایشان هم بسیار سخت است، چندبار به بنده گزارش دادند که بنابر گزارش‌های یک زمین‌شناس معروف، در فلان نقطه گنجینه‌ای وجود دارد، ما هم تحقیق میدانی را آغاز کردیم؛ چندین متر آن منطقه را به پایین و چپ و راست حفاری کردیم و درنهایت دستور توقف دادیم، چون چیزی پیدا نشد.» این جملات مربوط به اظهارات بی‌پرده «عزت‌الله ضرغامی»، وزیر سابق میراث‌فرهنگی، در جمع فرماندهان و مدیران پایگاه‌های یگان حفاظت میراث‌فرهنگی است که در اردیبهشت ۱۴۰۱ بیان شده است، در این جلسه ضرغامی از حفاری‌های سفارشی پرده برداشت و نکاتی در مورد گزارش‌های سیاسیون مبنی‌بر وجود گنجینه در نقاطی از کشور بیان کرد. نکته‌ای که نشان می‌دهد بزرگترین چالش میراث فرهنگی کشور که «گنج‌یابی» و حفاری غیرمجاز است، تا چه سطحی نفوذ کرده و چرا با آن برخورد قاطعی صورت نمی‌گیرد. نکته قابل‌تأمل اما این است که این روند محدود به یک دوره خاص نبوده و به‌گفته قائم‌مقام وزارت میراث‌فرهنگی سفارش‌ها برای حفاری و پیدا کردن گنج از سوی مقامات به وزارت میراث همچنان ادامه دارد.
