بایگانی مطالب: آلودگی و سلامت محیط
میقان؛ تالابی که جهنم شد
دامداران روستای مبارکآباد اراک در خاطرشان نمانده چشم چند گوسفند با گزش پشهها نابینا شده، اما در خاطرشان هست که بارها و بارها در میدان دام وقتی افراد فهمیدهاند که دام برای روستاهای اطراف تالاب میقان و در نزدیکی تصفیهخانۀ شهری است، آن دام را نخریدند. میگفتند حیوان مریض است و آنها دست از پا درازتر به روستا برمیگشتند. اهالی بسیاری از روستاهای اطراف تالاب میقان سالهاست با بوی بد تصفیهخانه، دستههای گستردۀ پشه و خشکی تالاب روبهرویند، اما ماجرای آسیب تصفیهخانۀ غیراستاندارد گریبان دیگر نقاط کشور را هم گرفته است و در هفتۀ اخیر اهالی روستاهای کچورستاق، امیران، اسلامآباد، احمدآباد از توابع اردستان با هجوم مگسها روبهرو بودهاند. مگسهایی که تصفیهخانۀ غیراستاندارد و تخلیۀ کودهای شرکت کشاورزی فجر چهارمیل برایشان به ارمغان آورده و حالا زندگی را بر روستاییان تیره و تار کرده است.
بیماری بزرگ
فریاد نفسهای بهتنگآمده
اراکیها وقتی در سال ۱۳۹۲ بهمدت ۱۸ هفته در میدان باغ ملی این شهر برای رفع آلودگی هوا تجمع کردند و عنوان ثابتقدمترین مردم ایران در زمینهٔ اعتراض به مسائل محیط زیستی را بهدست آوردند، گمان نمیکردند یک دهه بعد، در همچنان بر همان پاشنه بچرخد، وضعیت بدتر از گذشته باشد و آنها باز هم مجبور شوند بار دیگر دست به تجمع در باغ ملی بزنند. تجمع آنها در دیماه امسال یک هفته بعد از تجمع گستردهٔ مردم اردکان بود. اردکانیها هفتهٔ ابتدایی دیماه بهمدت سه روز در خیابان ماندند تا بگویند «اینجا هوا برای نفس نیست.» اینها شرح کوچکی از اعتراضات و تجمعات برای آلودگی هوا تنها در دیماه امسال است. اعتراض و تجمع به آلودگی در خوزستان، اصفهان، تهران، مشهد و بسیاری دیگر از شهرهای کشور چندسالی است که تکرار میشود، نتیجه اما تنها تشدید آلودگی، افزایش آمار بیماری و مرگومیر ناشی از آن و همچنان بیتوجهی به ابتداییترین خواست مردم یعنی داشتن هوای پاک بوده است.
اختصاص بیشاز ۲۰۰۰ هکتار در 4 استان به ساخت شهرکهای خورشیدی
معاون وزیر صمت گفت: با برنامهریزیهای صورت گرفته پیشبینی میشود ۲۱۷۸ هکتار از اراضی ملی طی یک برنامه ۲ ساله به ساخت شهرکهای انرژی خورشیدی در 4 استان اختصاص یابد.
کاهش ۲ مترمکعبی الگوی مصرف آب در تهران
بهدنبال بروز تنش آبی در تهران با کاهش سطح ذخایر سدها و کاهش شدید بارشها، الگوی مصرف آب هر خانوار در تهران از ۱۴ مترمکعب در ماه به ۱۲ مترمکعب در ماه کاهش یافت.
خشکیدن ریشهٔ زندگی در اردکان
مرد کفن پوشیده است و روی کفن سفیدش نوشته «اردکان هوا ندارد.» هفتهٔ گذشته این شهر صنعتی مرکز ایران شاهد سه روز تجمع و اعتراض مردمی به آلودگی هوا بود؛ تجمعی بیسابقه. آنهم در روزهایی که بسیاری دیگر از شهرهای ایران غرق در سیاهی بودند و شاخص آلودگی در بسیاری از آنها مرز خطرناک را رد کرده بود. نفس اردکانیها اما بند آمد و خبر جدی شدن ساخت فازهای جدید کارخانجات فولاد، کاشی و شیشه عرصه را بیشازپیش بر آنها تنگ کرد. آنها سه روز صبح و عصر در خیابان حاضر شدند تا صدایشان به گوش همه برسد، صدای آنها که نفس تنگ و بیماری امانشان را بریده. بااینحال، فعالان محیط زیست منطقه میگویند گوش شنوایی نیست و با اینکه آنها درخواست کردهاند تا در عرصهای جدید و در فاصلهٔ ۵۰ کیلومتری از شهر صنایع جدید بارگذاری شود، اما همهٔ اینها در حد حرف باقی مانده است و مسئولان به مردان و زنانی که سه روز را در خیابان گذراندهاند، توجهی نمیکنند.
طرحهای مخرب شهرداریها علیه اراضی ملی
درحالیکه بهدلیل برخی طرحهای مخرب شهرداریها در سالهای اخیر از میزان فضاهای سبز شهری در کشور به شدت کاسته شده است، هنوز هم بهنظر میرسد برخی مدیران شهری و پیمانکاران علاقهای به تغییر نگرش خود ندارند و دست به اجرای طرحهایی میزنند که با تخریب فضای سبز شهری همراه است. صدور مجوز ساختوساز در اندک باغهای باقی مانده شهر تهران یا برجسازی در جوار باغ گیاهشناسی ملی، قطع درختان مجموعهٔ تاریخی سعدآباد و... از مواردی هستند که کنشگران محیط زیست را نگران کرده است؛ آنهم در سالی که کشور با خشکسالی و آلودگی هوا دستوپنجه نرم میکند. تکرار این دست اتفاقات در تهران و سایر شهرهای کشور باعث شد تا ۲۰۰ تشکل مستقل زیرمجموعهٔ «شبکهٔ سازمانهای مردمنهاد و اجتماعمحور محیط زیست و منابع طبیعی کشور» در نامهای به مسئولان کشور، ضمن اعلام نگرانی از آثار سوء این اقدامات، خواستار جلوگیری از تبدیل فضاهای سبز عمومی به بناها و متصرفات خصوصی شوند. یکی از فعالان محیط زیست امضاکنندهٔ این نامه میگوید که هدف نهایی بخشی از همین طرحها که به تخریب اندک فضای سبز باقیمانده در شهرها منجر میشود، «زمینخواری به نفع یک گروه خاص» است.
مرغ یکپای مخابرات
بیش از ۷۰ نامه میان دستگاههای مختلف دولت و سایر ارکان، از جمله سازمان حفاظت محیط زیست کشور، ادارهٔ تابعهاش در استان آذربایجانغربی، وزارت آموزشوپرورش، شهرداری و شورای شهر ارومیه، دادستانی آذربایجانغربی رفت و آمد تا بتوانند جلوی نصب یک «دکل مخابرات همراه اول» در مجاورت دبیرستان دخترانهای در روستای اقماری الواج ارومیه را بگیرند. حکم قاطع دادگاه بر ضرورت جلوگیری از نصب این دکل را هم به این اوراق اضافه کنید. مجموعهٔ قوانین کشوری و آییننامههای اجرایی از قانون هوای پاک تا قانون جوانی جمعیت نیز نصب دکل مخابرات و هر دکل پرتوزا یا ساطعکنندهٔ امواج را در حریم ۱۶متری یک مدرسه غیرمجاز میدانند. بااینحال، ادارهٔ مخابرات در ارومیه بدون مجوزهای لازم و با وجود این استعلامهای ناهی و حکم قانونی منعکننده، کارگاهش را تجهیز و زمینی درست در فاصله ۱۶متری مدرسهٔ دخترانهٔ «متانت» را گودبرداری کرده است. اهالی نگران آثار احتمالی نصب این دکل بر سلامتشان هستند. مخابرات هم میگوید میخواهیم منطقه را توسعه دهیم وآنتندهی را تقویت کنیم. اما مهمترین موضوع این دعوا در این است سازمان حفاظت محیط زیست کشور آلودگی امواج ساطعشده از دکلهای مخابراتی را مصداق بارز آلودگی محیط زیست میداند.
تکرار ادعای غلط
وزیر آموزشوپرورش همچون همتای پیشین خود ادعا کرده که «در هیچ جای دنیا مدارس در زمان آلودگی هوا تعطیل نمیشوند». در زمانی که دولت در مدیریت آلودگی ناتوان است، او این ادعای نادرست را مطرح کرده در حالیکه «پیام ما» پیش از این در گزارشی از دستورالعملهای بینالمللی آلودگی هوا نوشته بود که براساس آنها تعطیلی مدارس و مکانهای عمومی در شرایط ناسالم بودن هوای شهرها پیشبینی شده است. استانداردهای جهانی میگویند «فقط در مواردی که هوا پاک است، کودکان بدون نظارت میتوانند از خانه بیرون بروند.» به این معنی که حتی در هوای «قابل قبول» هم توصیه میشود کودکان بهدلیل شدت حساسیت آنها و آثار زیانبار آلودگی هوا، در منزل بمانند. با این حال وزیر آموزشوپرورش ادعا کرده که در روزهای اوج آلودگی هوا، سیاست دولت و این وزارتخانه نهتنها تعطیلی مدارس نیست بلکه باید به جای آن «راهنمای فعالیت در زمان آلودگی هوا داشته باشیم.»
باید برقیسازی را زودتر آغاز میکردیم
در روزهایی که آلودگی هوا در اکثر کلانشهرهای کشور و بهویژه پایتخت به اوج خود رسیده است، وزیر کشور در همایش روز ملی حملونقل بر استفاده از مدهای مختلف حملونقل تأکید کرد. احمد وحیدی همچنین راه مقابله با آلودگی هوا و آثار مخرب سوختهای فسیلی را برقیسازی ناوگان حملونقل میداند. در همین راستا، روز گذشته جعفر تشکری هاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورای شهر تهران نیز از وضعیت بحرانی هوای تهران انتقاد کرد و گفت که شهرداری در اجرای سیاستهای کاهش آلودگی هوا عملکرد مناسبی ندارد. همچنین او همسو با وزیر کشور به فرسودگی ناوگان حملونقل در نطق خود در جلسهٔ شورای شهر اشاره کرده و گفته است: «از بودجهٔ هزار و ۲۶۵ میلیارد تومانی برای بازسازی اتوبوسها فقط ۱۰ درصد از بودجه برای نوسازی بهکار گرفته شده و این بهمعنای آن است که عقبماندگی جدی در این حوزه وجود دارد و هنوز ناوگان فرسوده در حال کار است.»
