بایگانی مطالب: اقتصاد
انتخاب سخت بین آلودگی و خاموشی
با وجود اینکه مازوتی که در اصلاح مازوت کمگوگرد خوانده میشود هم موجب آلودگی هوا میشود و سوخت گازوئیل هم آلاینده است، ناترازی گاز و کاهش قابلتوجه سوخترسانی به نیروگاههای حرارتی کشور، دولت را مجاب، به استفاده گسترده از گازوئیل و این نوع مازوت بهعنوان سوخت ترکیبی با گاز کرده است. بهنظر میرسد این موضوع در پی مصوبه هفته گذشته شورایعالی امنیت ملی و تکلیفهای این نهاد انجام میشود. مصوبهای که هم وزیر نیرو روز گذشته در صحن مجلس شورای اسلامی به آن استناد کرده است و هم سخنگوی دولت در نشست با خبرنگاران. بهنظر میرسد زمان انتخاب سخت فرارسیده است؛ یا کاهش آلودگی هوا یا خاموشیها خانهها و کمرونقتر شدن اقتصاد. تصمیمی که دولت برای اعلام آن به لکنت افتاده است و تلاش میکند موضوع را در حد خبر تأمین سوخت نیروگاهها نگه دارد و به جزئیات آن نپردازد. از سوی دیگر درحالیکه همه سرگرم رد یا قبول ضرورت مازوتسوزی بودند، «محمدباقر قالیباف» در مجلس شورای اسلامی هشدارهای قابلتوجهی در مورد بخش انرژی داد. او با تأکید بر لزوم تأمین انرژی پایدار در کشور اعلام کرد موضوعات ما پیچیدهتر از آن است که الان در این مورد حرف بزنیم که مازوت سوزانده شود یا نشود.
گردشگری سبز؛ پاسخی به تغییرات اقلیمی
|پیام ما| دیروز «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعتگردی و گردشگری سبز، از تدوین برنامهای در راستای آنچه او «جهتدهی به روندهای موجود و بهبود شاخصهای گردشگری سبز در ایران» میداند، خبر داد. او معتقد است شرایط موجود ضرورت طراحی برنامهای بدون نیاز به بروکراسی پیچیده، منابع مالی، مجوز خاص و … را ایجاد کرده است. اما این برنامه تا چه اندازه مبتنیبر حقایق موجود در بخش گردشگری است و تا چه اندازه بر پایه شرایط ایدهالی که از این بخش انتظار داریم؟ جهانشاهی در گفتوگو با «پیام ما» بخشهایی از این برنامهها را که روز گذشته منتشر شد، تشریح کرده است.
روشنایی به شرط مازوت؟
درحالیکه گزارشهای رسمی نشان میدهد نهفقط ذخیره سوخت نیروگاهها ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده است بلکه در مجموع استحصال گاز کشور نیز ۴ درصد کاهش پیدا کرده است. کمیسیون انرژی مجلس مدعی است محدودیتهای برق بهویژه بر شبکه خانگی رفع خواهد شد. بنابر اعلام یکی از اعضای این کمیسیون، این اقدام در پی مصوبه «شعام» در مورد تأمین برق کشور انجام میشود. اما یک منبع آگاه در وزارت نیرو به پیامما میگوید هیچ قطعیتی در کار نیست و فقط دو شرکت گاز و وزارت نفت ملزم به تأمین سوخت شدهاند. اما تا زمان عدم تأمین، خاموشیها ادامه دارد. بااینحال، محدودیت در تأمین گاز برای تولید برق موضوع دیگری را به میان میآورد: «آیا مازوت به ۱۴ نیروگاه دوگانهسوز برمیگردد؟»
تقویت روستاها؛ تنها راه مقابله با حاشیهنشینی
بهدلایل مختلف، طی چند دهه گذشته نسبت جمعیت شهری و روستایی معکوس شده است و بیش از ۳۰ هزار روستا خالی از سکنه شدهاند و در بعضی روستاها هم فقط افراد سالخورده و ازکارافتاده ساکن هستند. مهاجرت گسترده روستاییان به شهرها نهتنها سبب تعطیلشدن مراکز تولیدی روستایی شده است بلکه سبب تشدید مسائل حاشیهنشینی در اطراف شهرها و بروز مشکلات عدیده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی شده است. از طرف دیگر، بخشینگری و رویکرد برنامهریزی بالابهپایین در نظام برنامهریزی کشور غالب است و اکثر دستگاههای دولتی، بخشهای حاکمیتی و یا نظامی، مؤسسات خیریه و یا مؤسسات وابسته به بخش خصوصی اقداماتی را در زمینه توسعه روستایی اجرا میکنند که بیشتر در قالب پروژههای زیرساختی و یا خدماتی و یا حمایتی است و معمولاً در جریان کار همدیگر نیستند. در زمینه اجرای پروژههای توسعه روستایی، انتظار میرود نگرش جامعی (و نه تکبعدی) به مسائل روستا وجود داشته باشد، ولی عملاً پراکندهکاری، دوبارهکاری و یا موازیکاری حاکم است.
برنامه «اقدام فوری گردشگری ایران» تدوین شد
دبیر کمیته گردشگری سبز گفت: «برنامه اقدام فوری گردشگری ایران» به منظور جهت دهی به روندهای موجود با هدف بهبود شاخصهای گردشگری سبز برای اولین بار در کشور تدوین و ابلاغ شد.
شهر موزهها، کاخها و روایتها
سنپترزبورگ به دنبال جذب گردشگران ایرانی است. این جملهای است که مسئول دفتر کنوانسیون و نمایشگاههای سنپترزبورگ در جمع نمایندگان تشکلهای صعنت گردشگری این شهر روسیه برزبان راند. مدیران تشکلهای صعنت گردشگری سنپترزبورگ در هتل «ووولبرگ» از برنامههایشان برای جذب گردشگران خارجی به شهرشان بهخصوص در فصلهای پاییز و زمستان سخن گفتند و از ایران، هند، قطر، ازبکستان و برخی از کشورهای آسیا بهعنوان کشورهایی یاد کردند که میتوانند به جای اروپاییها از سنپترزبورگ دیدن کنند. فعالان صنعت گردشگری سنپترزبورگ با برنامهریزیهای مختلف در تلاش هستند از ثروت فرهنگی و تاریخی خود برای جلب بازدیدکنندگان از دیگر نقاط روسیه و کشورهای همسایه بهره ببرند. ایران یکی از همان کشورهایی است که توجه فعالان صنعت توریسم سنپترزبورگ را جلب کرده است. درهمین راستا، مسئولان این شهر بهطور فعال در تلاشاند تا با جذب گردشگران جدید، بهبود زیرساختها و استفاده از میراث فرهنگی غنی خود، جایگاهشان را بهعنوان یک مقصد جهانی برجسته حفظ کنند. بهطوری که برای تقویت گردشگری، بهویژه در شرایط کنونی، روسیه اقدام به معرفی سیستم ویزای الکترونیکی کرده است که سفر به روسیه را برای گردشگرانی از کشورهای خاص آسانتر میکند. این سیستم بخشی از تلاشهای گستردهتری است که برای جذب بازدیدکنندگان بینالمللی، به ویژه از بازارهای آسیایی، انجام میشود.
لباسهایی که فکر میکنند
آیندهای دیجیتال در تاروپود لباسها؛ از تنظیم دما تا نظارت بر سلامتی
آسیبهای تصدیگری دولت در گردشگری
تمام دولتها در ایران در همه صنایع تصدیگری کردهاند از جمله در گردشگری، حتی در برگزاری نمایشگاههای داخلی و خارجی صنعت گردشگری، دخالت میکنند. باوجود این همه دفاتر خدمات گردشگری، انجمنهای صنفی، تورگردانان، هتلداران و فعالان بخش خصوصی عرصه صنعت گردشگری از جمله اتاق بازرگانی ایران و تهران، باز شاهد دخالتهای معنادار دولتها در نمایشگاههای گردشگری هستیم. دخالت و نظارت همیشه دو مقوله موازی در خوانش مدیران ارشد کشور در صنعت گردشگری بوده است. درصورتیکه به استقلال حداقلی بخش خصوصی در اصل ۴۴ قانون اساسی و سند چشمانداز اشاره شده و شرح وظایف و اهداف بخش خصوصی مشخص شده است، علیایحال باز شاهد دخالت و انحصار هستیم (نمایشگاههای بینالمللی در مسکو، برلین، پکن، مادرید و دیگر شهرها). متأسفانه بهنظر میرسد داستان بخش خصوصی و دولتی بهعنوان فرهنگ خصولتی در کشور نهادینه شده است.
انرژی تجدیدپذیر در ایران به ادا شبیهتر است تا واقعیت
بیش از ۵۰ درصد از ظرفیت نیروگاههای نصب شده برق در آلمان، ۳۰ درصد وسعت نیروگاههای اسپانیا، ۳۲ هزار گیگاوات برق ژاپن، ۱۵ درصد از توان کل برق تولید شده ترکیه، ۷۰ مگاوات برق کویت، ۷.۸ گیگاوات برق دبی امارات و ۹۲ مگاوات برق عربستان از تجدیدپذیرها استخراج میشود. درحالی که متوسط استفاده از ظرفیت انرژی پاک در جهان ۳۰ درصد است این عدد در ایران از ۴ دهه پیش تا امروز تنها یک تا دو درصد ظرفیت نیروگاهی ایران را در بر گرفته. چرا در کشور ما با همه تبلیغات انجام شده از این عدد پیشتر نمیرویم و موانع پیش روی توسعه تجدیدپذیرها چیست؟ در گفتوگوی پیش رو مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق ایران حجم زیاد سرمایهگذاری و نبود تضمین کافی از سوی دولت به ویژه برای سرمایهگذاران خارجی را از جمله بزرگترین بازدارندههای موجود در مسیر تجدیدپذیرها میداند. سدی که چالش جدی دولت چهاردهم نیز در این حوزه خواهد بود.
چالشهای ایران در توسعه بینالملل
ایران با قرار گرفتن در موقعیت استراتژیک چهارراه جهانی، نهادینه بودن فرهنگ تجارت و تعامل، تجربیات بسیار موفق در سازندگی و بهبود شاخص توسعه انسانی در چند دهه اخیر، دارا بودن منابع انسانی ماهر و آگاه به مسائل جهان و نیز میل به اثرگذاری بر تعاملات و روندهای جهانی باید بتواند رویکرد خود به توسعه را در قالب بستهبندیهای توسعه بینالملل به کشورهای دیگر جهان ارائه کند. برای این مهم، نیاز به تشکیل سازمان همکاریهای توسعه بینالملل ایران احساس میشود تا فعالیتهای ایران در این زمینه را در سه ساحت نظری و مفهومسازی (الگوسازی توسعه ایران و تولید بستههای نظری توسعهای برای کشورهای دیگر)، کلاناستراتژیک (قانونگذاری و تأمین مالی و نیز نهادسازی و تربیت نیرو)، و نیز اجرایی (درگیر کردن اتاقهای بازرگانی، تشکلهای غیردولتی و اشخاص حقیقی، تشکیل صندوق بینالمللی توسعه و محیطزیست ایران و نهایتاً مدیریت سازمانهای بینالمللی حاضر در ایران) را بهصورت استراتژیک و سیستماتیک ساماندهی کند.
