بایگانی مطالب: اقتصاد

چالش‌های پایداری در ایران: چرا گزارش‌های شفاف و مؤثر کمیاب‌اند؟

ارائه گزارش‌های پایداری به‌صورت مدون و دوره‎ای به‌عنوان ابزاری برای افشای اطلاعات مرتبط با عملکرد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی شرکت‌ها در تمام جهان به امری رایج تبدیل شده است. در پی تحولات اخیر در زمینه پایداری و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، مباحث متعددی درباره نحوه گزارش‌دهی و انگیزه‌های شرکت‌ها برای انتشار این گزارش‌ها مطرح می‌شود؛ به‌ویژه آنکه بازار بورس ارائه گزارش پایداری را برای پذیرفته شدن در بورس الزامی کرده شده است. بااین‌حال، همچنان شاهدیم که برخی شرکت‌ها خصوصاً شرکت‌های دولتی گزارش‌ پایداری خود را به‌طور نامنظم، غیرشفاف و غیرمؤثر منتشر می‌کنند. در همین راستا، با «آذر صفری»، محقق و مدرس ESG و توسعه پایدار، گفت‌وگویی داشتیم درباره ارائه گزارش پایداری شرکت‌ها در ایران.

هشتاد هزار پروژه در تعلیق

یکی از قوانین مهم بالادستی در حوزه برنامه‌های توسعه‌ای کشور «قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور» (مصوب ۱۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۵) است که براساس ماده ۳۴ آن نظام فنی و اجرایی یکپارچه شکل خواهد گرفت و در قالب چنین نظامی است که قرار است «ضوابط و مقررات مربوط به مدیریت پیدایش و پدیدآوری و بهره‌برداری طرح‌های سرمایه‌گذاری و پروژه‌های ساخت‌وساز» کشور تهیه و ابلاغ و اجرا شوند. در آیین‌نامه اجرایی ماده قانونی مذکور که با تأخیر چهارساله در اوایل سال ۱۴۰۰ به تصویب هیئت وزیران رسیده، محورهای اصلی نظام فنی اجرایی یکپارچه کشور تشریح و تبیین شده و در حکم ماده ۴ آن بر ضرورت تهیه سند (سند نظام فنی اجرایی) و دستورالعمل‌های مرتبط به آن با همکاری ذی‌نفعان مرتبط مانند دستگاه‌های اجرایی و تشکل‌های صنفی تأکید شده است. همچنین، به‌موجب ماده ۲۱ قانون برنامه هفتم، سازمان برنامه‌وبودجه مکلف به بازنگری و تهیه سند نظام یکپارچه براساس حکم ماده ۳۴ قانون احکام دائمی ظرف مدت شش ماه شده و بدین‌ترتیب سند مذکور‌‌ باید در نیمه اول دی‌ماه یعنی تا یک ماه آینده برای تصویب به هیئت وزیران ارائه شود. در راستای پیشبرد و عملیاتی‌‌ کردن تکلیف فوق، پیش‌نویس سند توسط سازمان برنامه‌وبودجه تهیه شده و در اقدامی ارزشمند برای نظرخواهی به ذی‌نفعان مرتبط از جمله دستگاه‌های مرکزی و اجرایی و تشکل‌های مهندسی و صنفی ارائه شده است.

برداشت سیاه از مزارع سبز

دو دستگاه دروگر نیشکر (هاروستر) در میانه مزارع ۱۲ هزار هکتاری واحد دعبل خزاعی «برداشت سبز» را نمایش می‌دهند؛ نمایشی برای فرار شرکت توسعه نیشکر از اتهام «برداشت سیاه». دروگرها ساقه‌ها و برگ‌های سبز نیشکر را به هوا می‌پاشند. همه‌چیز عادی به‌نظر می‌رسد. نه خبری از شعله‌های آتش است، نه از زمین سوخته و کارگران نی‌بر و دود و خاکستر سیاه که در فصل برداشت در مزارع نیشکر معمول است. این نمایش تبلیغاتی برای استقبال از «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، و استاندار خوزستان، مدیران و خبرنگارانی بود که انصاری را در سفرش به اهواز و بازدید از منابع آلاینده هوا در روز ۱۲ آذر همراهی کردند.

شکایت محیط‌زیست از دستگاه‌های متخلف در مازوت‌سوزی

توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها یکی از دستاوردهای دولت در مسیر کاهش آلودگی هوا بود، اما به‌نظر می‌رسد با سرد شدن هوا و افزایش مصرف گاز این تصمیم استراتژیک قربانی تأمین انرژی پایدار شده است. از اواخر آذرماه، مازوت‌سوزی در نیروگاه شازند اراک از سر گرفته شد و با اعتراض نمایندگان مردم و فعالان زیست‌محیطی مواجه شد. نیروگاه شازند که یکی از تأثیرگذارترین عوامل آلودگی هوای اراک محسوب می‌شود، در ماه‌های اخیر توانسته بود با تغییر رویکرد و استفاده از گاز طبیعی بار آلایندگی این کلانشهر صنعتی را کاهش دهد؛ اما اکنون با فشارهای ناشی از کمبود گاز دوباره به استفاده از مازوت روی آورده است.

تعرفه برق تجدیدپذیر برای دی‌ماه ۱۴۰۳ اعلام شد

وزارت نیرو تعرفه برق تجدیدپذیر دی‌ماه ۱۴۰۳ را برای صنایع با مصرف بیش از یک مگاوات و دستگاه‌های اجرایی مشمول ماده ۵ قانون خدمات کشوری اعلام کرد. این تعرفه در راستای اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اعمال می‌شود.

سکوت پازل‌های داستان درمان

گردشگری ایران گرفتار تحریم و تورم

«محدثه گرمابدری»، فعال گردشگری، مدرس و جهانگرد، در گفت‌وگو با «پیام ما» راه‌حل بسیاری از مشکلات گردشگری را توجه به کدهای اخلاقی و اجتماعی مدون توسط سازمان جهانی گردشگری عنوان می‌کند. درعین‌حال، به باور او باتوجه‌به اهمیت پایداری منابع طبیعی و فرهنگی در صنعت گردشگری، آموزش‌های مرتبط با حفاظت از محیط‌زیست و رفتار درست با جوامع محلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چگونگی رفتار گردشگران در جامعه بومی و طبیعت، ساخت اقامتگاه بومگردی و رفتار با گردشگران همگی در این کدها آمده و عمل براساس آنها می‌تواند منجر به تحقق گردشگری پایدار شود.

دنبال تکنولوژی‌ای هستیم که بتوانیم جلوی آلاینده‌ها را از منشأ بگیریم

حسین افشین، معاون علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، در نشست خبری در پاسخ به خبرنگار «پیام ما» با اشاره به اهمیت محیط زیست در جوامع توسعه‌یافته، از تلاش این معاونت برای استفاده از فناوری‌هایی خبر داد که آلودگی‌ها را از منشأ کاهش می‌دهند. او تاکید کرد که اصلاح سوخت در پالایشگاه‌ها با هزینه کمتر، یکی از راهکارهای کلیدی برای مقابله با آلودگی‌ها و رعایت استانداردهای بین‌المللی است.

بحران انرژی تولید فولاد را زمین‌گیر کرد

| پیام ما | فولادی‌ها سالی چهار ماه به‌دلیل قطعی انرژی، تولیدشان دچار مشکل می‌شود؛ بیش از دو ماه قطعی گاز و یک‌ماه و نیم قطعی برق. ناترازی برق امسال ۲۰ هزار مگاوات را رد کرد. ایران با یک تصویر آخرالزمانی از بحران انرژی روبه‌روست و کشور از سال ۱۴۰۶ به‌بعد دچار افت تولید گاز می‌شود. صنایع انرژی‌بر نظیر فولاد، سیمان و پتروشیمی به برق پایدار و قابل‌اطمینان نیاز دارند. در میان تمام این صنایع، میدکو به‌عنوان یکی از بزرگترین شرکت‌های صنعتی ایران در حوزه معدن و فلزات، وارد فاز مدیریت بحران‌های انرژی و آب در کشور شده است. این شرکت نیمی از برق مصرفی خود را با احداث نیروگاه‌ها تأمین کرده و در بخش آب نیز به‌سمت ایجاد تصفیه‌خانه و استفاده از پساب فاضلاب رفته است.

ایرانسل در مسیر ناپایدار انرژی

گزارش پایداری سال ۱۴۰۲ شرکت ایرانسل که چندی پیش منتشر شده است، نشان می‌دهد این شرکت نه‌تنها نتوانسته انتشار کربن خود را کاهش دهد که حتی انتشار کربن این شرکت افزایش ۱۲ درصدی داشته است و این مسئله به‌دلیل افزایش مصرف انرژی، خصوصاً برق رخ داده است. این درحالی‌است که کشور در سال‌های گذشته با مشکل کمبود برق و انرژی روبه‌رو بوده است. همچنین، در این گزارش پایداری تلاش چشمگیری برای کاهش تولید کربن و یا جبران انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط این شرکت دیده نمی‌شود.