بایگانی مطالب: اقتصاد
تهران؛ ۲۳۹ سال پایداری
دیگر نه از آن انارستان‌ها و چنارستان‌هایش خبری‌ست، نه از آن آب‌وهوای خوشش. دود و ساختمان‌های بلندمرتبه است که تا چشم کار می‌کند در آسمان پایتخت دیده می‌شود. انگار نه انگار که اینجا همان شهری‌ست که آقامحمدخان قاجار آن را به اصفهان و شیراز و تبریز ترجیح داد تا حالا برای دویست‌وسی‌ونهمین سال هنوز هم پایتخت بماند. شهری که تاب‌آوری بالایی داشت و کوه‌های البرز هم سدی بودند تا دشمنان نتوانند پایتخت را مورد حمله قرار دهند. اما سال‌ها گذشت و در بر پاشنه دیگری چرخید و حالا نبود برنامه‌ریزی شهری و توسعه بدون محدودیت طی دهه‌های گذشته آن را با معضلات زیادی مواجه کرد. به‌طوری‌که موضوع انتقال پایتخت برای چندمین‌بار مطرح شد و آخرین‌بار دهم مهر بود که رئیس‌جمهوری آن را نه «انتخاب» که «اجبار» خواند. حالا «فرزانه ابراهیم‌زاده»، پژوهشگر تاریخ، در گفت‌وگو با «پیام ما» از دلایل انتخاب تهران به‌عنوان پایتخت می‌گوید و «سولماز حسینیون»، پژوهشگر شهری، عوامل ازبین‌رفتن تاب‌آوری تهران در طول سال‌ها و مشکلات برنامه‌ریزی شهری در دهه‌های گذشته را بررسی می‌کند.
زلزله پنهان طبقه متوسط فقیر
نمی‌دانم تابه‌حال در میدان انقلاب دیده‌اید کسی با کت‌وشلوار مرتب و عینک فریم‌نازک، بساط دست‌فروشی کتاب یا ساز پهن کرده باشد و هم‌زمان تحلیل رمزارزها را چک کند؟ یا در کافه‌ای در مرکز شهر به فردی برخورده‌اید که ساعت‌ها درباره هنر مدرن حرف می‌زند، اما شب به آپارتمانی کوچک در حاشیه شهر بازمی‌گردد؟ این تصویرهای پراکنده، نشانه ظهور لایه‌ای اجتماعی‌اند که نه کاملاً «فقیر» به‌معنای سنتی آن است و نه «طبقه متوسط» به سبک کلاسیک؛ بلکه گروهی برزخی و سیال را شکل داده‌اند که جامعه‌شناسان از آن با عنوان «طبقه متوسط فقیر» یا شما بخوانیدش «طبقه متوسط تهی‌شده» یاد می‌کنند. این طبقه در دهه‌های اخیر به بازیگر خاموش اما مؤثر تحولات اجتماعی ایران بدل شده است؛ نیرویی که همچون زلزله‌ای زیرپوستی، فشارهای پنهان را در دل جامعه انباشته می‌کند و گاه در بزنگاه‌های تاریخی، خیابان‌ها را به لحظه اسپینوزایی (خیزش نهایی) درمی‌آورد.
محصولات «دبی» آلوده بود، نه ایران
ممنوعیت موقت واردات پسته ایرانی به کانادا، خبری بود که به‌سرعت در فضای رسانه‌ای پخش شد و نگرانی‌هایی در صنعت پسته ایران ایجاد کرد. اما بر اساس آنچه آژانس بازرسی مواد غذایی کانادا (CFIA) منتشر کرده، تصمیمی برای توقف کلی واردات پسته ایرانی اتخاذ نکرده است. دبیر انجمن پسته ایران تأکید کرد هیچ‌گونه اعلامیه رسمی درباره ممنوعیت واردات از سوی مقامات کانادایی دریافت نشده است. علاوه‌بر او، یک عضو هیئت‌مدیره انجمن پسته ایران نیز این اخبار را کاملاً نادرست دانست و اعلام کرد گزارشی مبنی‌بر آلودگی پسته ایران به «سالمونلا» وجود نداشته است. همچنین، وب‌سایت خبری «اخبار ایمنی مواد غذایی» آمریکا اعلام کرده است محصولات مختلفی که در این شیوع نقش داشتند، شامل مغز پسته برند «حبیبی»، شکلات شیری پسته و شکلات برند «دبی» می‌شود.
ناترازی گاز فعلاً حل نمی‌شود
|پیام‌ما| با شروع فصل پاییز یک بار دیگر موضوع ناترازی گاز خودش را مطرح کرده است. مسئله‌ای که احتمال قطع گاز در زمستان را، به‌ویژه در مناطقی که در انتهای خطوط اصلی گازرسانی هستند، مطرح کرده است. سخنگوی دولت اما در نشست خبری ۱۵ مهر در جمع خبرنگاران ابراز امیدواری کرد کشور با حداقل قطع گاز مواجه باشد. «فاطمه مهاجرانی» در این نشست گفت: دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون لیتر سوخت ذخیره شده است. ما در ناترازی قرار داریم و این ناترازی ظرف یک سال یا شش ماه تمام نمی‌شود. عبور از این مسیر لازم است تا به صنایع آسیب نرسد و مردم هم باید همراهی کنند.» به‌گفته او، گاز تحویلی به نیروگاه‌ها نسبت به سال قبل افزایش قابل‌توجه داشته است: «اقدامات لازم انجام شده است و امیدواریم حداقل قطعی گاز را در این مدت داشته باشیم.»
جشنواره با طعم نان تازه
|پیام ما| صبح سه‌شنبه، پانزدهم مهرماه، موزه نگارستان تهران حال‌وهوای خاصی داشت؛ جایی که از پوستر سومین جشنواره ملی نان با حضور «محسن تویسرکانی»، شهردار کرمان، رونمایی شد. در این آیین، از شهری سخن رفت که می‌خواهد نان را نه‌فقط به‌عنوان خوراک، که به‌عنوان بخشی از فرهنگ و هویت ایرانی دوباره به یادها بیاورد؛ کرمانی که پاییز امسال میزبان جشنواره‌ای خواهد بود در ستایش نان، آیین و زندگی.
حسرت یک زندگی معمولی
این روزها پای درد دل خیلی از مردم که می‌نشینیم دنبال یک مفهوم گمشده‌اند: «زندگی معمولی». به‌نظر می‌رسد، داشتن یک زندگی معمولی بستری می‌خواهد که امروز خیلی از ایرانی‌ها از آن دریغ شده‌اند. با این وجود هستند کسانی که همچنان افرادی که زندگی معمولی می‌خواهند را مورد هدف قرارداده و آنها را قضاوت و تفسیر می‌کنند. این مطلب تلاش می‌کند از میان گستره وسیعی از ویژگی‌های رسیدن به یک زندگی معمولی، یکی از دلایل اقتصادی ایجاد این حسرت را زیر ذره‌بین ببرد و تحلیل کند. بنابراین به سراغ یکی از «تراژدی»های نسلی می‌رویم که با نقشه‌ای در دست به میدانی فرستاده شده که هیچ شباهتی به آن نقشه نداشت. نقشه، همان قرارداد اجتماعی نانوشته‌ای بود که می‌گفت تحصیل، کار و پس‌انداز به یک «زندگی معمولی» و باثبات می‌رسد. اما میدان، واقعیتی اقتصادی بود که در آن قواعد بازی به‌نفع سفته‌بازی و انباشت دارایی تغییر کرده بود، نه کار و تخصص. این نوشته استدلال می‌کند که حسرت فراگیر برای «زندگی معمولی»، نه از سر تنبلی یا نوستالژی، بلکه محصول «اثر دن کیشوت» است: تلاش صادقانه اما بیهوده نسلی که با وفاداری به قواعد منقضی‌شده، در جنگ با آسیاب‌های بادی اقتصاد جدید، مدام شکست می‌خورد و سردرگم می‌شود.
قلب تپنده کسب‌وکار پایدار
چهار رکن آژانس بین‌المللی انرژی برای گذار به انرژی‌های پاک
ائتلاف اقدام آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر در گزارشی با عنوان «عوامل کلیدی برای گذار انرژی» چهار رکن اصلی شامل ارتقای ذخیره‌سازی، افزایش ظرفیت نصب، توسعه فتوولتائیک با حمایت مالی و ایجاد استانداردها را به‌عنوان محرک‌های حیاتی گذار جهانی انرژی معرفی کرد.
خسارت نخل‌ها چه شد؟
آتش‌سوزی هزاران نخل در آبادان که از اوایل تابستان شروع شده بود، هنوز ادامه دارد و دو هفته پیش دامن یکی دیگر از روستاهای بخش مرکزی را گرفت. عصر دوم مهرماه حدود یک‌هزار نفر نخل خرمای مثمر در جریان آتش‌سوزی در روستای «تنگه سه» از بین رفت. در ماه‌های گذشته ۴.۵ میلیون نخل در خوزستان با تنش آبی شدیدی مواجه بوده‌اند. تابستان امسال برای نخلستان‌های آبادان ثمری نداشت. دو ماه پیش نیز آتش هزاران نخل را در دهستان «منیوحی» بخش اروندکنار خاکستر کرد و نخلداران را به خاک سیاه نشاند. کم‌آبی و شوری کارون نیز آخرین ضربه را به باقی نخلستان‌ها زد و خرماهای شیرین را تلخ و سیاه کرد. هزاران نخلی که در آتش سوختند و یا آب شور بی‌بارشان کرد، بیمه نبودند. مسئولان از جبران خسارت نخلستان‌ها خبر می‌دهند. اما نگرانی نخلداران نه‌فقط برای نخل‌های سوخته، بلکه برای نخلستان‌هایی است که در پایین‌دست کارون، لب شط اروند و بهمنشیر، هنوز تشنه‌اند و بیم آن می‌رود سال آینده هم برایشان بی‌ثمر باشد.
پسته آلوده، دردسر تازه صادرات غیرنفتی
ممنوعیت موقت واردات پسته ایرانی به کانادا به‌دلیل شناسایی موارد آلودگی به باکتری «سالمونلا»، می‌تواند زنگ خطری برای صادرات این محصول در بازارهای جهانی باشد. بازرگانان پسته در ایران این موضوع را ناشی از مبادی صادرات پسته ایران در کشورهای دیگر می‌دانند و بر همین اساس، خواستار محدود کردن صادرکنندگان برای شناسایی و مسئولیت‌پذیری این افراد هستند. درعین‌حال، متخصص بیماری‌های عفونی به «پیام ما» می‌گوید: «آلودگی پسته به سالمونلا ممکن است از مزرعه یا مراحل بسته‌بندی آغاز شده باشد.» بر همین اساس، او بر ضرورت رعایت سختگیرانه استانداردهای بهداشتی در زنجیره تولید و بسته‌بندی این محصول تأکید می‌کند.
