بایگانی مطالب: جامعه
کافه میراث یک مهاجرت ناخواسته
اوایل دهه ۷۰ با تغییرات فرهنگی و اجتماعی، کافههای بیشتری در گوشهوکنار تهران و دیگر شهرها سر بر آوردند و از دهه ۹۰ تا امروز، شمار آنها همچنان در حال افزایش است. حالا فرقی ندارد در کدام خیابان قدم بزنیم؛ تقریباً در هر خیابان میتوان محلی برای توقف، دیدار و گفتوگو پیدا کرد و فرهنگ کافهنشینی روزبهروز بیشتر جای خود را باز میکند و حتی به شهرهای کوچکتر نیز راه یافته است. اما ریشه فرهنگ کافهنشینی در ایران به سالهای دور برمیگردد، زمانی که گروهی از مهاجران ارمنی، که از نسلکشی و زخمی عمیق گریخته بودند، در ورود و بومیسازی نهادهای مدرن اجتماعی، مانند کافهها، در ایران پیشرو شدند. در نشست «کافهها و ارامنه» که روز چهاردهم دیماه در کافهموزه «تایپ» برگزار شد، نقش ارامنه در شکلگیری فرهنگ کافهنشینی ایرانیان بررسی شد و «سید احمد محیططباطبایی»، رئیس ایکوم ایران، و «وازریک نصیریان»، کارشناس و پژوهشگر، پیشینه تاریخی و نقش اثرگذار جامعه ارامنه در ترویج فرهنگ کافهنشینی در ایران را واکاوی کردند.
چالشهای هوش مصنوعی برای توسعه پایدار در شهرها
چرا چشمانمان را از رنج دیگران میدزدیم؟
آسیبشناسی کمپینهای نیکوکاری و اجتماعی
سیاهپوشان بر ساحل «میانگران»
سیل باز هم خوزستان را غافلگیر کرد. بعد از خّشکسالی شدیدی که تا پاییز ادامه داشت، همه در انتظار باران بودند، اما با اولین بارشهای زمستانه، سیلاب ۱۰ شهرستان را فراگرفت و ۶ کشته برجای گذاشت که جسد یکی از آنها هنوز (تا زمان تهیه این گزارش) پیدا نشده است. دهها خانه آوار شد و دام و زمینهای کشاورزی از بین رفت. هشدار سطح نارنجی هواشناسی، بارش بهویژه در نیمهشرقی استان و آبگرفتگی معابر شهری، جاریشدن روانآب و طغیان رودها و مسیلها را پیشبینی کرده بود. گزارشها اما نشان میدهد که فرمانداریها آمادگی لازم را نداشتند و تجهیزات و نیروهای امدادی، کافی نبوده است. همه کشتههای این سیل که شامل چهار نفر در ایذه، یک نفر در باغملک و یک نفر در مسجدسلیمان بوده، سرنشینان خودروهایی بودند که در جادهها گرفتار طغیان مسیلها و رودهای فصلی شدند.
ابهام بیماریزا
با گذشت بیش از چهار سال از اجرای قانون جوانی جمعیت، «غربالگری بارداری» همچنان یکی از مناقشهبرانگیزترین محورهای این قانون است. مرضیه وحید دستجردی میگوید غربالگری حذف نشده و انتخاب آن بر عهده خانوادههاست، اما شیرین نیرومنش، استاد طب مادر و جنین دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفتوگو با «پیام ما» تأکید میکند هزینههای بالا و کاهش الزام اجرایی، دسترسی برابر را محدود کرده است. بهزعم او این وضعیت میتواند پیامدهای پرهزینهای برای خانوادهها و نظام سلامت به همراه داشته باشد.
حبس دوباره کارگران در حادثه معدن
صبح روز چهارشنبه، دهم دیماه ۱۴۰۴، ریزش تونل معدن «کوشک» در بافق یزد منجر به حبس و مصدومیت تعدادی از کارگران در این معدن شد.
گفتوگو با آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات و سیاستمدار
ایران تعطیل شد
بسیاری از استانهای کشور با ورود موج دیگری از سرما تعطیل شدند، کارشناسان انرژی علت این تصمیم را ناترازی ساختاری گاز و برق میدانند و هشدار میدهند کسری ۳۰۰ میلیون مترمکعبی گاز در اوج سرما علاوهبر افزایش بار شبکه ممکن است به افزایش روزهای تعطیلی منجر شود. همزمانی این تصمیم با تجمعهای اعتراضی به وضعیت اقتصادی موجب برداشتهای سیاسی از این تصمیم دولت شده است.
بازپسگیری شهر با هنر غیررسمی
فضای عمومی همیشه فقط محل عبور، تماشا یا مصرف نبوده است؛ جایی بوده برای دیدهشدن، اعتراضکردن و ساختن معنا. خیابان، میدان و دیوارها در طول تاریخ به بستر کنشهای مدنی و سیاسی بدل شدهاند؛ از نخستین حکاکیهای اعتراضی قرن هجدهم گرفته تا پوسترها، گرافیتیها و مداخلات شهری امروز. هنر غیررسمی و هنر اعتراضی دقیقاً در همین فضاها و در دل زیست روزمره و در تماس مستقیم با شهر و بدنهای ساکن آن شکل گرفتهاند. پیش از عصر دیجیتال، چاپ و تصویرسازی با قابلیت تکثیر بالا، پیامهای اعتراضی را منتقل میکردند و همراه با روایتهای شفاهی، داستانی از قدرت، خشونت و مقاومت میساختند. امروز ابزارها تغییر کردهاند، اما منطق کنش باقی است: مداخله در فضا برای بازگرداندن صدا به کسانی که حذف شدهاند. در این میان، زیست شهری به عرصهای تعیینکننده برای مقاومت خلاقانه تبدیل شده است. شهر نهفقط پسزمینه هنر، بلکه میدان اصلی آن است. انجمن علمی مطالعات شهری دانشگاه تهران با همکاری گروه جامعهشناسی شهر روز یکشنبه، هفتم دیماه، نشستی با موضوع «هنر غیر رسمی: عرصه مقاومت خلاقانه در زیست شهری» برگزار کرد. در این نشست که دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران میزبان آن بود «پوریا جهانشاد»، پژوهشگر مطالعات انتقادی شهر، از زیست شهری به میدان مقاومت خلاقانه صحبت کرد.
عقلانیت شکستخورده در ایران
این نوشته بر آن نیست که نقش فساد، منافع خاص یا ناآگاهی را در شکست سیاستهای توسعه در ایران انکار کند. این عوامل وجود دارند و در بسیاری از موارد تعیینکنندهاند. اما تمرکز این مقاله بر وضعیتی متفاوت است؛ وضعیتی که در آن، حتی در غیاب بدخواهی آشکار، سیاستهایی که با نیت اصلاح، استدلال فنی و با عقلانیت ابزاری طراحی شدهاند، به نتایجی منتهی شدهاند که دقیقاً علیه هدف اولیه عمل کردهاند.
