بایگانی مطالب: جامعه
چهل روز در آغــوش امن
در هیاهوی روزهای جنگ، سازمان بهزیستی فارس، تصمیمی گرفت که فراتر از تمام بخشنامههای اداری بود. ۵۶ کودک، به دستهای مهربان کارکنان و خانوادههای داوطلب سپرده شدند. آنها از مراکز در معرض خطر به روستاهای امن اطراف منتقل شدند.
بازگشت به تریاک بهجای درمان
همزمان با کمبود شربت تریاک در کشور و کنار گذاشته شدن آن در چرخه رسمی درمان اعتیاد، نگرانیها در مورد سرنوشت ۵۰۰ هزار بیمار تحت درمان و امکان بازگشت این افراد به مصرف تریاک، باتوجهبه افزایش کشت غیرقانونی خشخاش در کشور افزایش پیدا کرده است، این در حالی است که به گفته درمانگران اعتیاد، سیاستهای نادرست وزارت بهداشت یکی از عوامل اصلی این وضعیت است.
چگونه مردمانـــــی هستیم؟ | پیام ما
مردم، بازیگر اصلی حل مسائل اجتماعی | پیام ما
| پیام ما | از وقف و قرضالحسنه گرفته تا صندوقهای محلی، ایرانیان قرنهاست که از ابتکارهای اجتماعی برای حل مشکلات زندگی روزمره بهره میبرند. اما در دنیای امروز که فقر، نابرابری، بحران اعتماد و ناکارآمدی خدمات عمومی به مسائل پیچیدهای تبدیل شدهاند که نه دولت بهتنهایی و نه بازار قادر به حل آنها نیستند، مفهوم تازهای به نام «نوآوری اجتماعی» در ادبیات سیاستگذاری جهان مطرح شده است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی درباره این مفهوم، تلاش کرده ابعاد نظری و الزامهای سیاستی آن را برای تصمیمگیران ایرانی تشریح کند. گزارشی که میگوید بدون پشتوانه قانونی و حکمرانی مشارکتی، ابتکارهای مردمی در سطح محلی باقی میمانند و هرگز به تحول نظاممند نمیرسند.
استرس پساجنگ در کمیـــن ایرانیـــــان
بیش از دو ماه از پایان جنگ چهلروزه در ایران میگذرد، جنگی که پس از دو بحران دیگر بر جامعه ایران تحمیل شد و بسیاری از شهروندان را در سراسر کشور تحتتأثیر قرار داد، این وضعیت موجب شده است تا بسیاری نگران تشدید اختلالهایی مانند «سندروم اختلال استرس پس از حادثه» در ایران شوند. به گفته مقامات سازمان بهزیستی پیشبینی میشود که ۲۰ درصد جامعه دچار این اختلال شوند، اگرچه رئیس «انجمن روانپزشکی ایران» در گفتوگو با «پیام ما» میگوید که افراد حادثهدیده ممکن است شرایط بدتری را تجربه کنند.
زندگـــــی در تعلیــــق
نزدیک به دو ماه است که آتشبسی شکننده برقرار شده، اما هنوز تصویری روشن از آینده درگیریها یا سرنوشت توافق وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از زنان همچنان با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ و شرایط دشوار اقتصادی کشور روبهرو هستند؛ زنانی که بهتنهایی مسئولیت تأمین معاش خانواده را بر عهده دارند یا کسبوکارهای کوچکشان در پی اختلالهای اقتصادی و اینترنتی آسیبهای جدی دیده است. اگرچه هنوز آمار دقیقی از ابعاد این بحران منتشر نشده است، اما روایتهای زنان نشان میدهد که فشارهای معیشتی و مسئولیتهای روزمره بیش از گذشته بر دوش آنها سنگینی میکند.
پیگیری شکایت بینالمللی درباره خسارات زیستمحیطی جنگ
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره به خسارات وارد شده به عرصههای طبیعی و زیرساختهای محیطزیستی در جریان جنگ اخیر، از تشکیل کارگروه ویژه برای بررسی این آسیبها خبر داد و اعلام کرد این سازمان در حال تهیه مستندات حقوقی برای طرح شکایت درباره جنایت زیستمحیطی در مراجع بینالمللی است.
انسان گـــرگِ انسان است
ما هم روایـــــــت خود را داریم
بعد از روزها و هفتهها و ماهها سکوت، آدمها یکییکی دارند روزگار رفته را حکایت میکنند. روایتهایی از جنگی دوازدهروزه، زمستانی خونین و دوباره چهل روز بمباران و بازی جنگ و آتشبس. بر ما که نوروز را زیر آتش گذراندیم چه گذشت؟ چه نامی میتوان بر تمام روزهای رفته گذاشت؟ راویان استنباط خود را از آنچه شد، تصویر میکنند و تاریخ در روایتهایشان تجلی پیدا میکند. دانستههای ما از واقعه، برآمده از همین روایتهاست؛ اما هنوز روایتهای ناشنیده بسیار است. چه چیز راویان را به سکوت کشاند؟ چه کسی آنها را مرعوب و سرکوب کرد؟ این گزارش درباره اهمیت روایت و موضعگیری بدون ترس از دیگری است. روایتها به تعداد راویان متکثرند؛ اما در دالان سکوت گرفتار شدهاند؛ در این باره گفتوگوهایی پیش روست با «مهدی سلیمانیه»، «مهسا اسدالهنژاد» و «علیاصغر سیدآبادی» که جامعهشناس، پژوهشگر و نویسندهاند.
روایت جنگ، ادبیات جنگ نیست
پس از گذران دو جنگ و وقایع تلخ دیماه، روایت و روایتگری از گفتمان اهالی رسانه به گفتمان سران حاکمیت راه پیدا کرده است. فهم جهانی از روایت نه بهعنوان یک مفهوم اجتماعی که بهمثابه ابزاری برای قدرتورزی و اعمالنظر تبدیل شده است. در این میان، کلانروایتها در تلاشاند الگویی خطی از وقایع جاری در جامعه را تفهیم و تبیین کنند. روایتهایی که مملو از واژههای مشابه با وزن معنایی یکسان هستند. اما روایتهای شخصی برشهای نادیدنی و تأثیرگذاری از زیست مردم عادی است که در گفتمان حاکم دیده و شنیده نمیشود. مردمی که میترسند، میگریند، پشیمان میشوند و حسرتزده به گذران عمرشان مینگرند. روایتهایی که با ایجاد شکافهای ریز در کلانروایت، پنجرهای به جهان گونهگون آدمیان و تجربه زیستهشان میگشاید. تجاربی که فهم تاریخی و درک اجتماعی مردم را سبب میشود. در چند ماه گذشته و آنچه از سر ایرانیان گذشت، نتایج ملموس و غمبار نادیدهگرفتن روایتهای شخصی و شکلگیری کلانروایتی غیرواقعی را به چشم دیدیم؛ با بهایی سنگین به قیمت ازدسترفتن سرمایههای اقتصادی و جانی مردم یک سرزمین. دراینبین خلط معنای روایت جنگ با ادبیات جنگ خطایی دامنهدار است و ممکن است به بلعیدن روایتهای شخصی توسط کلانروایتها و تکرار چرخه عبرتنگرفتن از تاریخ بینجامد. چرا که جهان روایت از دلزندگی مردم و تجارب زیستهشان خارج میشود و ادبیات جنگ به تخیل تکیه میزند. لزوم تمییز این دو مفهوم در کنار به رسمیت شناساندن روایتهای شخصی میتواند به ایجاد تصویری متکثر از آنچه در این گذر تاریخی تجربه کردیم کمک کند. در گفتوگو با «مهرنوش ارزاقی» منتقد ادبی و پژوهشگر نخست به مفهوم «ادبیات جنگ» میپردازیم و در ادامه به واکاوی روایتهای شخصی در ترومایی جمعی چون جنگ.
