بایگانی مطالب: جامعه

پس‌لرزه‌های کودتا بر حقوق زنان

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نمی‌توان فقط یک تغییر قدرت سیاسی دانست؛ بلکه بازتابی پیچیده از نقش‌ها و کنش‌های پنهان و آشکار زنان در دل تحولات تاریخی ایران بود. در این دوره زنان در دو جبهه متفاوت حضور داشتند؛ آنانی که یکی با قدرت‌های پشت‌پرده کودتا هم‌سو شدند و دیگری در صفوف جنبش ملی‌شدن نفت، برای آزادی و برابری مبارزه کردند. هرچند که پس از جنبش مشروطه و حضور مهم زنان در پشت صحنه‌های سیاسی، این نقش به محاق رفت و کودتای ۲۸ مرداد تأثیر منفی بر راه دستیابی به حقوق بنیادینشان گذاشت. «سیمین کاظمی»، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با «پیام ما» ابعاد کمتردیده‌شده را بازخوانی می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه این نقش‌ها بر تجربه سیاسی و اجتماعی زنان در دهه‌های بعد تأثیر گذاشته است. امروزه نیز، با وجود میل روبه‌رشد زنان به حضور فعال در جامعه و عرصه‌های سیاسی، موانع ساختاری و دیدگاه‌های محافظه‌کارانه نظام سیاسی، مسیر دستیابی به برابری واقعی را دشوار کرده است؛ همان‌طورکه کاظمی می‌گوید: «هنوز به مؤلفه‌های مهمتر برابری جنسیتی نرسیده‌ایم.»

زنان علیه مصدق

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، به زعم بسیاری از پژوهشگران تاریخ زخمی عمیق بر پیکره تاریخ معاصر ایران بود. واقعه‌ای که رؤیای استقلال و خودباوری ملی را در هم شکست. در آن روز، آتش امیدی که با نهضت ملی شدن نفت شعله‌ور شده بود، با توطئه قدرت‌های خارجی و همدستی نیروهای داخلی رو به خاموشی گرایید و سرنوشت مردمی که به آزادی و عدالت چشم دوخته بودند را به یاسی عمیق بدل کرد. در این کودتا گروهی علیه مصدق به خیابان‌ها ریختند که از دید بسیاری از جامعه‌شناسان جزو اراذل و اوباش به‌شمار می‌آمدند. در کنار آنها تعداد بسیاری از زنان شهرنو هم حضور داشتند و علیه مصدق شعار می‌دادند. با این وجود این گروه همواره به‌دلایل مختلف در محضر افکار عمومی واکاوی نشده‌اند. مسیری که زنان از مشروطه آغاز کرده بودند ناگهان ابعاد متفاوتی پیدا کرده بود. در این پرونده تلاش کردیم که تاثیر کودتا بر رویه حضور زنان در دوره‌های بعدی را بررسی کنیم.

زن پرنفوذی که در تاریخ ناپدید شد

درباره نقش ملکه اعتضادی در کودتای ۲۸ مرداد

درآمد پایگاه‌ها و موزه‌ها کجاست؟

|پیام ما| دیروز یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با فارس از ارسال پرونده تخلفات وزارت میراث‌فرهنگی به دادسرای دیوان محاسبات کشور خبر داد. به‌گفته «فتح‌الله توسلی»، نماینده بهار و کبودرآهنگ در مجلس، این وزارتخانه در یک سال گذشته و پس از ابلاغ قانون برنامه هفتم توسعه، درآمدهای پایگاه‌ها و موزه‌های تحت نظارت خود را به حساب خزانه کل کشور واریز نکرده است. درحالی‌که براساس قانون برنامه هفتم، ملزم به واریز صد درصد این درآمدها به حساب خزانه است تا بعد از انجام تشریفات این درآمدها در همان پایگاه‌ و موزه هزینه شود. این مسئله در سال‌های اخیر منجر به بروز چالش‌هایی به‌ویژه برای پایگاه‌های میراث‌فرهنگی شده است، چراکه به درآمدهای پایگاه که باید صرف حفاظت و مرمت و پروژه‌های مطالعاتی شود، دسترسی ندارند و براساس رویه ایجادشده در نهضت تفویض اختیار، درآمد پایگاه‌ها در اختیار مدیران کل استان‌ها قرار می‌گیرد و آنها به صلاحدید و براساس اولویت‌های موجود آن را هزینه می‌کنند. با اینکه قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی بارها قول اجرای این قانون را داده، هنوز این موضوع پا را از حریم وعده‌ها فراتر نگذاشته است.

شرکت‌های هواپیمایی اسیر قیدوبندهای دولتی

در حالی روز گذشته معاون اول رئیس‌جمهور، بر بازسازی و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل هوایی کشور تأکید کرد که «محمود مهران‌پور»، کارشناس مطالعات هوایی، در گفت‌وگو با «پیام ما» با اشاره به محرومیت شرکت‌های هوایی ایران از وام‌های جهانی ارزان قیمت، بر لزوم رهاسازی صنعت هوایی کشور از قیدوبندهای دولتی برای بهینه‌سازی این صنعت تأکید دارد. او ادامه داد: «با توجه به نوسانات شدید قیمت کالاهای اساسی مانند شیر، مرغ و تخم‌مرغ، بهتر است صنعت هوانوردی نیز تحت نظارت دولت نباشد و قیمت‌ها براساس مکانیزم بازار تعیین شوند. این اقدام می‌تواند به فعال‌شدن بخش خصوصی و بهبود خدمات در این حوزه منجر شود.» این کارشناس حملوو‌نقل هوایی با تأکید بر اینکه منابع مالی باید به بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل عمومی اختصاص پیدا کند، گفت: «این موضوع باید به‌عنوان یک مسئله جدی مورد توجه قرار گیرد تا نفع آن به طبقات پایین‌دست جامعه برسد.»

پروژه «ایدانو»؛ پیوند ایده‌های نو و آینده انرژی

 پروژه «ایدانو» با هدف توانمندسازی کودکان و نوجوانان در حوزه دانایی و نوآوری، با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سامانه شاد و رسانه آزنیک آغاز شده است. این طرح ملی در قالب آموزش، تولید محتوا و اجرای برنامه‌های فرهنگی و آموزشی در سراسر کشور اجرا می‌شود.

پادکست خبری ۲۷ مرداد

ایران نیاز فوری به ۱۰۰ هزار پرستار دارد

|پیام ما| معاون پرستاری وزارت بهداشت در نشست خبری دیروز بر کمبود صد هزار پرستار در کشور تأکید کرد و لزوم حفظ و نگهداشت نیروی انسانی تخصصی را ضرورت دانست. پیش‌ازاین هم «احمد نجاتیان»، رئیس سازمان نظام پرستاری، کمبود پرستار در تهران را فاجعه خوانده و گفته بود: «کمبود پرستار به تخت، یک فاجعه مدیریتی در حوزه نظام سلامت است؛ زیرا هر پرستار به‌جای دو نفر کار می‌کند.» این برای اولین‌بار نیست که مسئولان در این زمینه هشدار می‌دهند. باوجوداین، در چند سال گذشته اقدامی اساسی و ساختاری برای استخدام پرستاران یا ایجاد شرایطی برای جلوگیری از مهاجرت بی‌رویه آنها به‌ویژه به کشورهای عربی انجام نشده است.

کمبود حیاتی

نقدینگی و ناترازی انرژی، زنجیره‌ تأمین دارو در کشور را دچار اختلال کرده است. هفته گذشته وزیر بهداشت از کاهش کمبودهای دارویی به ۹۰ قلم خبر داد، اما «بهمن صبور»، عضو هیئت‌مدیره انجمن‌های علمی تخصصی دارویی کشور در گفت‌وگو با «پیام ما» این کمبودها را حدود ۱۵۰ قلم اعلام کرد. بیشتر این داروها مربوط به درمان‌های بیمارهای سرطانی هستند.

فرش ایرانی در انتظار ناجی

|پیام ما| شرکت سهامی فرش روزی بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده فرش دستباف ایرانی بود، امروز اما در سکوتی سنگین تنها خاطرات افتخاراتش در دل اسناد خاک‌خورده باقی مانده است. چه شد که این نماد ملی و اقتصادی به این حال و روز افتاد؟ شرکت سهامی فرش ایران در سال ۱۳۱۴ با این هدف: «تثبیت جایگاه جهانی فرش ایرانی و ارتقای کیفیت تولید و توسعه صادرات» و با هویتی دولتی آغاز به کار کرد. از همان آغاز، نه‌فقط یک نهاد اقتصادی بلکه بازوی فرهنگی دولت در بازاریابی بین‌المللی برای فرش ایرانی بود. در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ شمسی، به یکی از موتورهای محرک تولید فرش کشور بدل شد؛ تولیدی که گاه از مرز ۵۰ هزار مترمربع در سال عبور می‌کرد. اقداماتی از جمله بافت بزرگ‌ترین فرش‌های دستباف جهان و تولید برخی از باکیفیت‌ترین فرش‌های سنتی ایرانی، نام این شرکت را در میان کلکسیونرها، بازارهای اروپایی، عربی و آسیایی به‌عنوان یک نشان استاندارد ملی مطرح کرد. اما چه شد؟ مسیری که با افتخار شروع شده بود، چگونه به اینجا رسید؟ برخی از کارشناسان معتقدند که تراژدی واگذاری‌ها، سوءمدیریت‌ها، انجماد تولید و فساد پنهان و پیدا این مجموعه را به رکود کشانده است.