بایگانی مطالب: محیط زیست
زندان سوختهای فسیلی
از چاه «فسیلی» به چاله «تجدیدپذیرها»
همهجا حرف تجدیدپذیرهاست. شیوههایی از تولید انرژی که «پاک» خوانده میشوند. حالا تجربه تشدید ناترازیهای انرژی در سالهای گذشته و اثرات فاجعهبار آن مانند آلودگی هوا ناشی از سوخت مازوت، دولت و مردم را یکصدا بهسمت یک خواسته سوق داده است: «توسعه تجدیدپذیرها». برنامه هفتم توسعه این بخش را تکلیف میکند و دولت گامهایی بسیار بزرگتر از برنامه و قانون برنامهریزی میکند. حالا این موضوع به شعار روز هوای پاک هم رسیده است. امسال دنیا برای روز زمین پاک شعار «توان ما، زمین ما» را انتخاب کرده است و ایران بهعنوان شعار ملی تمرکز را بر انرژی پاک گذاشته است: «انرژی پاک، زمین پاک»؛ اما هشدارهای زیادی در مورد آنچه بهنام «پاک» میخوانیم، وجود دارد. کارشناسانی هستند که میگویند گرچه ناگزیریم برای کاهش آلایندگی، انرژیهای نو را آزمایش کنیم، اما همه این انرژیها هم آلایندهاند؛ منتها با درصدهایی کمتر از سوختهای فسیلی. این گروه از کارشناسان میگویند توسعه تجدیدپذیرها در باغ سبز به روی حفظ تمام و کمال محیطزیست کشور و دفع کامل تهدید سوختهای فسیلی نیست. تنها راهحل موجود که میتوان به آن تکیه کرد، کاهش مصرف است؛ در تنوعبخشی به انرژی و تغییر نوع آن فقط نوع آلایندگی متفاوت میشود. گویا همچنان باید بر این موضوع تأکید کرد: کاهش مصرف و استفاده بهینه از انرژی. اگر سوختهای فسیلی برای زمین یک چاه باشند، تجدیدپذیرها را میتوان چاله به حساب آورد، نه یک زمین هموار.
ورود ممنوع؛ مگر با محارم
«بهبهانههای مختلف از حضور من و دو-سه دختر همسنوسال دیگر جلوگیری میشد و این درحالی بود که پسرهای همسنوسال ما بهراحتی در جمع پذیرفته میشدند». اینها گفته مژده رخشان، حفاظتگر دهه هفتادی است که اوایل دهه ۹۰ کار خود را در حوزه حفاظت از یوز شروع کرد. شرایط بهگفته او آسان نبود؛ مردان پروژههای میدانی را انجام میدادند و برای حضور زنان مشکلاتی وجود داشت. همین باعث شد رخشان برای دورهای در انزوا بودن را انتخاب کند. «دورهای که حتی ارتباط مجازی را با اهالی محیطزیست به حداقل رساندم و اخبار مربوط به انقراض یا حفاظت را پیگیری نمیکردم». او بار دیگر به عرصه حفاظت برگشت و این روزها با مؤسسه «رمیاران حیاتوحش» فعالیت میکند. از او پرسیدم چه تفاوتی میان نسل جدید حفاظتگران با دورههای گذشته است؟ آیا اگر به گذشته بازگردد، باز همین راه را میرود و اینکه سازمان حفاظت محیطزیست چه باید انجام دهد تا میل به مهاجرت کاهش یابد؟
جنگ کاغذی علیه ریزگردها
| پیامما | سالهاست که هجوم گردوغبار سلامت شهروندان را بهویژه در استانهای نیمه جنوبی کشور تهدید میکند. در یک دهه اخیر استانهای مرکزی و شمالی نیز از تهدید ریزگردها با منشأ داخلی و خارجی نیز مصون نماندهاند. طوفان گردوغبار در هفته گذشته تعداد قابلتوجهی از استانهای کشور از جمله یزد، همدان، کرمان و خوزستان را درگیر کرد و حتی استان کرمانشاه را به تعطیلی کشاند و موجب شد یکبار دیگر موضوع مقابله با گردوغبار در دستورکار دولت قرار گیرد. سخنگوی دولت در نشست خبری دوم اردیبهشت اعلام کرد وزارت امور خارجه تقویت دیپلماسی محیطزیستی را در دستورکار دارد و برای مقابله با کانونهای فرسایش داخلی برنامههای نهالکاری، آبخیزداری و آبخوانداری از سوی دولت دنبال میشود. مهاجرانی میگوید دولت متأسف است که هجوم ریزگردها مشکلاتی را برای شهروندان ایجاد کرده است. جملههایی که با هر بار تشدید پدیده ریزگرد از سوی مسئولان شنیده میشود، اما اقدامات در هیچ دولتی به نتیجه نرسیده و فقط روی کاغذها مانده است. اکنون دولت چهاردهم نیز مؤثرترین عمل انجامشده برای مقابله با کانونهای گردوغبار را فعال شدن دبیرخانه مقابله با گردوغبار در سازمان حفاظت محیطزیست اعلام میکند.
کسبوکارهای محیطزیستی چگونه میتوانند شما را به هوش سبز مجهز کنند؟
پادکست ۰۲اردیبهشت
نجات از گودال در هشت ساعت
«یکی-دو روز زودتر رسیده بودیم، سه بز کوهی تلفشده زنده میماندند»، این گفته «محمد پیروزی» از اهالی روستای صالحآباد بندرلنگه است. این روزها فیلمی از او که بههمراه «محمد دژپناه»، «محمد علیشاپور» و «محمد راهنشین» در شبکههای اجتماعی بهشکل گسترده پخش شده که ۲۴ فرد کل و بز را نجات میدهند. آنها حدود هشت ساعت در حال امدادرسانی بودند و درنهایت حوالی ۹ شب به خانه برگشتند و ویدئویی کوتاه را در صفحه شخصیشان در اینستاگرام گذاشتند. فیلم نهتنها در اینستاگرام بلکه در سایر شبکههای اجتماعی بهسرعت دستبهدست شد و آنها را به شخصیتهایی شناختهشده بدل کرد.
پادکست ۰۱ اردیبهشت ۱۴۰۴
خزر و ماهیهایش عقبنشینی کردند
تابستان ۱۳۷۰، طاهره با یک چمدان از خانهاش در کلاچای بیرون آمد. خزر پیش آمده بود و آب دریاچه خانهها را در خود محو میکرد. برای او و بسیاری دیگر خانه لب ساحل آرزویی شد گمشده در دل آب. همان زمان «جهانبخش»، معاون عمرانی استاندار گیلان، گفته بود بر اثر بالا آمدن آب دریای خزر حدود ۳۰ واحد تجاری و ۳۵۰ واحد مسکونی در سطح شهرها، غیرقابلسکونت شدهاند و «جزایری»، مدیرکل برنامهریزی و امور شهری ضمن بازدید از خط ساحلی دریا در منطقه نوشهر و کورکورسر گفته بود پیشروی آب ۵۰۰ خانه مسکونی در تنکابن را تخریب کرده است. خانهها در آب تمام شدند و زندگی بسیاری از مردم حاشیه خزر هم معلق روی آب ماند. حالا سه دهه بعد از آن پیشروی، خزر در سالهای اخیر شروع به پسروی کرده. خانهها، حیاطها، مغازهها و زندگیهایی که سالهای قبل به زیر آب رفته بودند، شاید چون مردگان متحرک سر از آب بیرون بیاورند و این داستان خزر است؛ داستان پسرویها و پیشرویهای دائم.
دردسرهای یک خرس برای «پایتخت»
انتقاد به فصل هفتم سریال «پایتخت» زمانی بالا گرفت که خرس قهوهای وارد کمپر «ارسطو» شد و یک گراز به «نقی» حمله کرد. این لحظات طنز و درعینحال دلهرهآور، مخاطب فصل هفتم سریال را سرگرم میکردند، اما برای دغدغهمندان و فعالان محیطزیستی این نگرانی مطرح شد که آیا سازندگان پایتخت، پروتکلهای مربوط به حضور حیاتوحش در سریال را رعایت کردهاند و چطور ضبط سکانسها بدون آسیب رساندن به حیوانات انجام شده است؟ عوامل این سریال به «پیام ما» میگویند مجوزهای لازم گرفته شده بود و توضیحات بیشتر درباره نحوه استفاده و جابهجایی را بهبعد موکول کردند. اما از طرف دیگر، یک فعال محیطزیست توضیح میدهد متأسفانه هنوز پروتکلهای استفاده از حیاتوحش در محصولات نمایشی مشخص نیست.
