بایگانی مطالب: محیط زیست

شینا انصاری برای شرکت در نشست محیط زیست اسکاپ عازم تایلند شد

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، برای شرکت در نهمین نشست کمیته عالی‌رتبه محیط‌زیست و توسعه پایدار اعضای کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه (اسکاپ) عازم بانکوک شد؛ نشستی که با حضور وزرا و مقامات کشورهای عضو به بررسی چالش‌های زیست‌محیطی منطقه و توسعه همکاری‌های پایدار اختصاص دارد.
شینا انصاری

زندگی روی گسل‌های ناآرام

| پیام ما | تصاویر ویرانی در خیابان‌های «کاراکاس» دلخراش است؛ ساختمان‌هایی که در چند ثانیه فرو ریختند، مردمی که شب را در خیابان‌ها گذراندند و آمار قربانیانی که هر ساعت افزایش یافت. دو زمین‌لرزه به بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ ریشتر در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ ونزوئلا را لرزاند و جان بیش از ۱۰ هزار نفر را گرفت. این حادثه طبیعی بار دیگر این پرسش را پیش روی ما قرار داد که شهرهای ایران تا چه اندازه برای رویارویی با زلزله آماده‌اند. کشوری که بر کمربند لرزه‌خیز آلپ ـ هیمالیا قرار گرفته و در طول تاریخ بارها زخم زمین‌لرزه‌های ویرانگر را بر تن خود دیده است؛ از رودبار و منجیل تا بم، سرپل ذهاب و خوی.

تاب‌آوری اتفاقی نیست

امدادگران هر چند دقیقه یک‌بار از مردم می‌خواهند سکوت کنند؛ شاید کسی هنوز زیر آوار زنده باشد. بیل‌های مکانیکی توده‌های بتن و آهن را کنار می‌زنند و خانواده‌ها چشم از خرابه‌هایی که روزی خانه‌شان بود، برنمی‌دارند. یک هفته از زمین‌لرزه ونزوئلا گذشته است، اما در ایالت «لاگوایرا» شمار جان‌باختگان همچنان رو به افزایش است و با گذشت هر ساعت، امید به پیدا شدن بازماندگان کمتر می‌شود. آنچه این روزها از ونزوئلا مخابره می‌شود، برای ایرانی‌ها تصویر ناآشنایی نیست. از طبس و رودبار تا بم، ورزقان، سرپل‌ذهاب و خوی، زلزله بارها همین صحنه‌ها را تکرار کرده است؛ آوار، چشم‌انتظاری و مسابقه‌ای با زمان برای نجات جان کسانی که شاید هنوز زیر خرابه‌ها زنده باشند.

کیفیت ساخت‌وساز، تضمین کاهش خسارت

هنوز عملیات جست‌وجو در میان آوارهای دو زلزله ۷ ریشتری ونزوئلا ادامه دارد؛ حادثه‌ای که بر اساس برآورد سازمان ملل، ممکن است تا ۱۰ هزار قربانی بر جای بگذارد. این زلزله‌های ویرانگر بار دیگر اهمیت آمادگی شهرها و میزان تاب‌آوری آن‌ها در برابر زمین‌لرزه را یادآوری کرده است. برای کشوری مانند ایران که روی یکی از مهم‌ترین کمربندهای لرزه‌ای جهان قرار دارد، این پرسش مطرح است که اگر زلزله‌ای مشابه در ایران رخ دهد، کدام استان‌ها آسیب‌پذیرتر خواهند بود و چه عواملی میزان تاب‌آوری آن‌ها را تعیین می‌کند؟ پاسخ به این پرسش، محور گفت‌وگوی ما با «علی بیت‌اللهی»، رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی است؛ گفت‌وگویی که با بررسی هم‌زمان شاخص‌هایی مانند توپوگرافی، تراکم گسل‌های فعال، سابقه رخداد زمین‌لرزه، کیفیت ساخت‌وساز و تراکم جمعیت، تصویری از وضعیت تاب‌آوری لرزه‌ای استان‌های کشور ارائه می‌دهد و ابعاد مختلف مؤثر بر آسیب‌پذیری استان‌ها در برابر زلزله را بررسی می‌کند.

تالاب انزلی آرام می‌میرد

تا یک دهه قبل، ساکنان انزلی تصورش را هم نمی‌کردند روزی لکه‌های خشکی در تالاب‌شان دیده شود. رسوب، فاضلاب انسانی و صنعتی، سنبل آبی، تغییر کاربری در بالادست و کاهش تراز آب دریای خزر اما این تصور محال را واقعی کرده است و حالا مردم حاشیه تالاب انزلی این روزها غمگین‌تر از همیشه‌اند. استاندار گیلان دو سال قبل گفته بود که شهرهای رشت و بندر انزلی سه سال آینده به خاطر این وضعیت غیرقابل سکونت می‌شوند. از این ضرب‌الاجل استاندار یک سال باقی مانده و خشکی گسترده‌تر شده است! مسئولان می‌گویند فکری به حال تصفیه‌خانه فاضلاب شهرهای اطراف تالاب که یکی از دلایل عمده وضعیت فعلی است نشده و از بخش خصوصی هم کسی علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در این استان نیست. تغییر کاربری‌ها در جریان است، سنبل‌های آبی در تالاب می‌چرخند و دریای خزر هم روی خود را از استان‌های شمالی بیش از پیش برگردانده و خبری از حقابه تالاب هم نیست. این سرنوشت سخت تالابی است که زندگی مردمش به دشواری و مهر با آن گره خورده؛ تالابی با لکه‌های خشک.

واکاوی «پارادوکس خنک‌سازی» در تهران؛ چرا بافت‌های متراکم شهری دمای سطح زمین را کاهش می‌دهند؟

نتایج یک پژوهش بین‌المللی با مشارکت دانشگاه تهران نشان می‌دهد که پایتخت ایران با پدیده‌ای موسوم به «پارادوکس خنک‌سازی» مواجه است. برخلاف تصورات رایج، در برخی مناطق متراکم تهران، ویژگی‌های کالبدی و مورفولوژیک ساختمان‌ها با ایجاد سایه‌اندازی، اثری مشابه یا حتی فراتر از فضای سبز در کاهش دمای سطح زمین داشته‌اند؛ یافته‌ای که می‌تواند سیاست‌گذاری‌های توسعه شهری در اقلیم‌های نیمه‌خشک را متحول کند.

هشدار دانشمندان درباره ذوب بی‌سابقه یخچال‌های آلپ

افزایش دمای هوا در سوئیس که امسال زودتر از موعد آغاز شده، یخچال‌های طبیعی کوه‌های آلپ را در وضعیت بحرانی قرار داده است. کارشناسان نسبت به ناپدید شدن دائمی این منابع عظیم یخ هشدار می‌دهند.
شکل ۲: یخچال طبیعی پیزولگتشر در کوه‌های آلپ سوئیس، زمانی که پایش ۱۳۰ سال پیش آغاز شد، یخچالی بسیار کوچک بود. این یخچال طبیعی آنقدر کوچک شده است که از سال ۲۰۲۲ منقرض شده در نظر گرفته می‌شود. تصاویر در ماه اوت یا سپتامبر گرفته شده‌اند. امروزه، تکه‌های یخ کوچک زیر لایه‌ای ضخیم از آوار باقی مانده‌اند. بیش از ۱۵۰ یخچال طبیعی بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ در سوئیس کاملاً ناپدید شده‌اند. [منبع: یو. اوگستر، ام. هاس، هاس و همکاران، ۲۰۲۵]

عزم اصفهان برای تولید برق از زباله‌های شهری؛ تخفیف ۵۰ درصدی پروانه برای ساختمان‌های سبز

نائب رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان از پیگیری طرح تولید برق از پسماند شهریانه ساختمانی دریافت کنند‌هوازی (بیوگاز) خبر داد و اعلام کرد ساختمان‌های کم‌مصرف می‌توانند تا ۵۰ درصد تخفیف در هزینه پروانه ساختمانی دریافت کنند.

آغاز طرح سه‌ساله مهار کانون گردوغبار سراجه قم با اعتبار ۲۰۰ میلیارد تومان

مدیرکل دفتر بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از آغاز اجرای طرح سه‌ساله مهار کانون گردوغبار سراجه قم خبر داد؛ طرحی که با اعتبار ۲۰۰ میلیارد تومان و با مشارکت صنایع نفت و گاز اجرا می‌شود.
تصویر هوایی از کانون گردوغبار سراجه

تدوین نخستین دستورالعمل ملی برآورد خسارت‌های زیست‌محیطی معادن در کشور

مدیر دفتر اقتصاد و فناوری سازمان حفاظت محیط‌زیست از تدوین دستورالعملی نوآورانه و جامع برای ارزیابی دقیق خسارت‌های ناشی از فعالیت‌های معدنی خبر داد؛ طرحی که با بهره‌گیری از شاخص‌های کمی و فناوری‌های نوین، ضمن ارتقای نظارت بر فعالیت‌های معدن‌کاوی، توازن میان توسعه اقتصادی و حفاظت از اکوسیستم‌های طبیعی را هدف‌گذاری کرده است.