بایگانی مطالب: محیط زیست

خداحافظی گنجشک‌ها با چنارهای تهران

«شهرداری تهران بلندگوهایی در پارک‌ها نصب کرده و صدای پرندگان بومی نظیر سسک‌ها، چرخ‌ریسک‌ها و بلبل‌ها را که در حال جفت‌یابی و لانه‌سازی‌اند، مداوم پخش می‌کند.» این جمله که توسط آرش حبیبی‌آزاد پرنده‌نگر پیشکسوت بیان شده،‌ نشان‌ می‌دهد مدیران شهری تا چه اندازه با مقوله پرندگان و تنوع‌زیستی ناآشنا هستند. همین عدم اطلاع هم سبب شده است پرنده‌نگری در فضاهای شهری با دوربین دوچشمی پدیده‌ای عجیب باشد و گاه برای پرنده‌نگران مشکلاتی ایجاد کنند. شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر «فضاهای مشترک: ایجاد شهرها و جوامع دوستدار پرندگان» است. شعاری که بر هم‌زیستی سالم بین انسان و پرندگان تأکید دارد و تلاش می‌کند با افزایش آگاهی‌بخشی،‌ شرایط امن‌تری را برای این گونه‌ها اعم از مهاجر و غیرمهاجر فراهم آورد. شاید با مطالعه مطالب این پرونده از سوی مسئولان شهری،‌ شاهد قطع صدای سسک‌ها‌، چرخ‌ریسک‌ها و بلبل‌ها از بلندگوها باشیم و مزاحمت پرنده‌نگران به‌واسطه داشتن دوربین دوچشمی هم متوقف شود.

در انتظار تصمیم سرنوشت‌ساز

معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع‌زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست ضمن بیان اینکه انتقال مرجعیت کنوانسیون تنوع‌زیستی به این سازمان منتظر تصمیم هیئت دولت است، دلایل ارجحیت سازمان محیط‌زیست برای برعهده گرفتن مسئولیت این کنوانسیون را برشمرد.

پادکست ۱۸ اردیبهشت

پیوند ناگسستنی «خلیج‌فارس» با کنوانسیون‌های محیط‌زیستی

| پیام ما| «جزیره‌ای کوچک با سواحل شنی و صخره‌ای در دریا، واقع در بخش شمال مرکزی خلیج‌فارس، که با صخره‌های مرجانی بسیار ارزشمندی احاطه شده است.» این تعریفی است که در کنوانسیون رامسر درباره «شیدور» آمده است. تنها در این سند نیست که «فارس» کنار «خلیج» جا خوش کرده. در بسیاری از اسناد بین‌المللی محیط‌زیست، درباره این منطقه از اسم «خلیج‌فارس» استفاده شده است، البته از آن‌سو تلاش برای کمرنگ کردن این اسم هم کم نبوده و تلاش بسیاری شده تا عبارت‌های دیگری جایگزین شود. تلاش‌هایی که تاکنون موفقیت‌آمیز نبوده‌اند.

تعادل اکوسیستم در گرو بقای شکارچیان دریایی

با هدف حفاظت از اکوسیستم‌های دریایی و جلوگیری از کاهش شدید جمعیت کوسه‌ماهی‌ها و سفره‌ماهی‌ها، اتاق اصناف ایران طی ابلاغیه‌ای، طبخ و عرضه این گونه‌ها در تمامی رستوران‌ها و مراکز تهیه غذا را ممنوع اعلام کرد.

پادکست ۱۷ اردیبهشت

تنفس در غبار سرطان‌‌زا

هر روز ۸۰۰ نفر در اهواز به‌دلیل مواجهه با گردوغبار به مراکز درمانی و بیمارستان‌ها مراجعه کرده‌اند. از تعداد مردم آسیب‌دیده از غبار در شهرهای دیگر خوزستان آماری در دسترس نیست. اکنون چهار روز است که خوزستانی‌ها در هوای آلوده به گردوغبار نفس می‌کشند. غباری که از عراق به کشور وارد شده، شهربه‌شهر پیش رفته است، چنان‌که هشدارهای قرمز و نارنجی در پی توفان‌های شدید، زندگی را در جای‌جای استان‌های غرب و جنوب‌غرب کشور به تعلیق درآورده است. غبار در دو روز گذشته علاوه‌بر خوزستان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، کهگیلویه‌وبویراحمد و بسیاری نقاط دیگر را درنوردیده و حیات شهروندان را به خطر انداخته است. اداره‌کل هواشناسی خوزستان درباره ورود و تأثیر توده گردوخاک با منشأ کشور عراق، از روز دوشنبه تا پایان هفته هشدار داده و گفته بود افزایش سرعت باد، احتمال برخاستن گردوخاک محلی را هم به‌همراه دارد. در هشدارهای هواشناسی اعلام شده بود این پدیده ابتدا مناطق غربی، جنوب‌غربی و شمال‌غربی و سپس مناطق مرکزی و سایر نقاط خوزستان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و موجب کاهش دید افقی و افت کیفیت هوا می‌شود. طبق تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوا، دیروز همه‌ مدارس استان خوزستان غیرحضوری برگزار شد. این شرایط در روز دوشنبه باعث دورکاری ادارات و تعطیلی دانشگاه‌ها در ۱۶ شهر خوزستان شد و یک روز پیش آن، یعنی یکشنبه (۱۴ اردیبهشت)، مدارس خوزستان در نوبت صبح غیرحضوری و مدارس نوبت عصر آبادان و خرمشهر هم غیرحضوری برگزار شد. پیش‌ازاین نیز به‌دنبال گردوغبار شدید همرفتی در ۱۰ اردیبهشت مدارس و دانشگاه‌ها در ۱۳ شهر غیرحضوری شد.

تلاش ایران برای جهان بدون پلاستیک

|پیام‌ما| ایران به کنوانسیون جلوگیری از افزایش آلودگی‌های پلاستیک پیوست. این موضوع در دولت تصویب شده است و مقرر شده به همین منظور با محوریت سازمان حفاظت محیط‌زیست، کارگروهی تشکیل شود و سایر دستگاهای همکار نیز در این زمینه دور هم جمع شوند. «فاطمه مهاجرانی‌»، سخنگوی دولت، با اعلام این خبر در نشست خبری ۱۶ اردیبهشت گفت: «این موضوع می‌تواند به جلوگیری از افزایش آلودگی پلاستیک کمک کند.» موضوع میانکاله و بازپس‌گیری اراضی که به‌شکل غیرقانونی در اختیار سرمایه‌گذار قرار گرفته بود، از دیگر موضوعات محیط‌زیستی مطرح‌شده در این نشست بود. به‌گفته مهاجرانی، فرایند استرداد زمین در حال انجام است. او ابراز امیدواری کرد که به‌زودی سازمان امور اراضی کشور، این عرصه را به اراضی ملی برگرداند.

در جست‌وجوی خزندگان، در نبرد با تابوها

«هومن جوکار» به شوخی گفت این خانم مارگیر جمع ماست، اما مدیر هتل گوشش به این حرف‌ها بدهکار نبود و نپذیرفت که دختری تنها را در هتل پذیرش کند‌. «هانیه غفاری» هم ناچار شد آن شب خانه یکی از دوستانش در اهواز بماند و روز بعد به تیم مطالعه میدانی خزندگان بپیوندد. در این ۲۵ سال کار میدانی این خزنده‌شناس و محقق، از این اتفاقات کم ندیده است. هانیه غفاری، عضو هیئت‌علمی گروه محیط‌زیست دانشکده منابع‌ طبیعی دانشگاه كردستان، عضو گروه تخصصی لاک‌پشت‌های آب شیرین، گروه تخصصی مارها و همچنین گروه تخصصی دوزیستان اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت و عضو کمیته راهبری ملی دفتر کمک‌های کوچک سازمان ملل است. او برای سال‌ها در مورد گونه‌های مختلف خزندگان در کشور مطالعات علمی ‌و طرح‌های حفاظتی مشارکتی انجام داده، کاری که به‌گفته خودش آسان نبود. علاقه به این حوزه،‌ غفاری را از اواخر دهه ۷۰ و ۲۰سالگی به زیستگاه‌های طبیعی برای جست‌وجوی خزندگان كشاند و او را به یکی از بهترین خزنده‌شناسان ایران بدل کرد. از او پرسیدم چرا خزندگان؟ و خزنده‌شناسان زن با چه چالش‌هایی مواجه‌اند که همکاران مردشان آنها را تجربه نمی‌کنند؟

هوش مصنوعی و رقابت با قطع برق

ناترازی انرژی به معضل بزرگی برای ایران و بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شده است. در حالی که انتظار می‌رود ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۳ به ۲۰ هزار مگاوات برسد، فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی به عنوان راه‌حلی نوین برای بهبود مدیریت مصرف و تولید انرژی مورد توجه قرار گرفته‌اند.