«زندگی اجتماعی همواره از مفاهیمی که برای فهم آن می‌سازیم، پیش‌تر می‌رود.» گئورگ زیمل آنچه امروز در افق پژوهش‌های علوم اجتماعی ایران بیش از هر امر دیگری خودنمایی می‌کند، نه تهی‌بودن میدان داده‌هاست و نه فقر چارچوب‌های نظری، بلکه پدیده‌ای است که می‌توان از آن با عنوان «تعلیق میدان» یاد کرد؛ وضعیتی که در آن، میدان پژوهش از جایگاه محوری خود در فرایند شناخت اجتماعی فروکاسته می‌شود و به امری پرهزینه، پرریسک و حاشیه‌ای بدل می‌شود که یا به تعویق می‌افتد یا عملاً از دستورکار پژوهش حذف می‌شود. این تعلیق، صرفاً به‌معنای یک کاستی روش‌شناختی نیست، بلکه نشانه‌ای ژرف‌تر از فرسایش تجربه میدانی و عقب‌نشینی تدریجی علوم اجتماعی از مواجهه بی‌واسطه با واقعیت اجتماعی است.

«دیگه داره از سن مناسب ازدواجت می‌گذره، نمی‌خوای ازدواج کنی؟»، «اینقدر سخت‌گیر نباش، از معیارهات کوتاه بیا شوهرم می‌کنی». اینها جملات آشنایی برای اکثر دختران ایرانی، خصوصاً دهه‌شصتی‌ها، است. با وجود موفقیت دختران در تحصیل و شغل و ورود به عرصه اجتماعی همچنان فشار فرهنگی و اجتماعی ازدواج بر دوش دختران سنگینی می‌کند. ازدواج، معیار خوشبختی و سعادتمندی آنان به‌ شمار می‌رود و دستاورد بزرگی به حساب می‌آید؛ جایی که همچنان هویت دختران و زنان ذیل خانواده شکل می‌گیرد. به همین منظور مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه و هنر فاخته با همکاری گروه خانواده انجمن جامعه‌شناسی ایران نشستی با موضوع فرهنگی و اجتماعی ازدواج دختران را با محوریت نقد کتاب «یکی‌شون خیلی خوبه» که شامل خاطراتی طنز از خواستگاری دختران است، برگزار کرد. در این برنامه «فهیمه نظری»؛ جامعه‌شناس، «فاطمه موسوی»؛ پژوهشگر حوزه زنان و خانواده، «منصوره رضایی»؛ مؤلف اثر و «فریده ملاعسگری»، جامعه‌‌شناس و مدیر مؤسسه و انتشارات اندیشه فاخته به تشریح خط سیر ازدواج زنان و تاریخ اجتماعی آن پرداختند.

روایتی دربارۀ رد مرز مهاجران

کشورهای جهان عرب بالاخص کشورهای غیرنفتی، سال‌هاست که از توسعه دور مانده و پویایی اقتصادی خود را از دست داده‌اند. این وضعیت با وجود انقلاب‌ها و تغییر در نظام‌های سیاسی این کشورها ثابت مانده است. «استفن هرتوگ»، استاد دانشگاه و کارشناس جهان عرب، در کتاب «دورمانده از توسعه، خودی‌ها و غیرخودی‌ها در جهان عرب» به توصیف وضعیت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و بررسی دلایل می‌پردازد. نشست رونمایی و نقد و بررسی این کتاب، دوشنبه بیست و نهم مرداد در خانهٔ اندیشمندان علوم انسانی، با حضور مترجمان این اثر و کارشناسان حوزهٔ اقتصاد سیاسی برگزار شد. منتقدان حاضر در این نشست علاوه بر معرفی کتاب، شباهت‌های وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشورهای عرب با ایران امروز بررسی کردند.

|پیام ما| ایران سالهاست که میزبانی گشاده‌رو برای مهاجران افغانستانی بوده است. مردمی که به دلیل جنگ‌های داخلی در این کشور و ناامنی و مشکلات اقتصادی، جز مهاجرات به دیگر کشورها، راهی نداشته‌اند. حضور مهاجران افغانستانی در ایران همواره با موافقان و منتقدانی همراه بوده است اما دایره این انتقادها هیچگاه آنقدر شدت نگرفته بود که منجر به «مهاجر هراسی» یا «مهاجرستیزی» شود. نقش فعالان نیروی کار افغانستانی ها در صنعت ساختمان و کشاورزی در ایران به خصوص در دههٔ ۷۰ و ۸۰ شمسی نشان داد که اساسا در دوره بازسازی پس از جنگ امکان اجرای بسیاری از پروژه‌ها بدون حضور آنها ممکن نبود.

واکنش به پلمب دفتر انجمن جامعه‌شناسی ایران توسط شهرداری زاکانی: