کشف بقایای کوره ذوب آهن و کارگاه‌های فلزگری تاریخی در محوطه مالمون ماسوله

11 مهر 1405، 23:50

کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه مالمون واقع در منظر فرهنگی ماسوله، شواهد معماری و صنعتی متعددی از جمله کوره ذوب سنگ‌آهن، سنگ‌فرش‌های صنعتی و سازه‌های مسکونی از دوران تیموری تا قاجار را آشکار کرد.

شواهد به‌دست‌آمده از ترانشه‌های سه‌گانه کاوش

کاوش‌های باستان‌شناسی محوطه مالمون به سرپرستی علی‌اکبر وحدتی و با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی، با بازگشایی ۳ ترانشه با هدف شناسایی زنجیره فلزگری و معماری کهن انجام شد:

ترانشه ۱ (۵×۵ متر): کشف یک سطح سنگ‌فرش با کارکرد صنعتی؛ گمانه‌ای تا عمق ۲۳۰ سانتی‌متر نشان داد این محوطه ابتدا کاربری مسکونی داشته و در مرحله بعد به کارگاه ذوب سنگ‌آهن تبدیل شده است. سرباره‌های متعدد، قطعات کانی هماتیت و لیمونیت خردشده و اشیای فلزی نظیر میخ نعل از این بخش به‌دست آمد.
ترانشه ۲ (۴×۵ متر): بقایای دیوارهای سنگی مسکونی با ارتفاع تا ۱۶۰ سانتی‌متر آشکار شد. سفال‌های ساده و لعابدار دوره‌های تیموری، صفوی و قاجار همراه با یک قلم یا سنجاق مسی از این ترانشه استخراج شد.
ترانشه ۳ (۳×۲ متر): بقایای کوره مستطیلی سنگی ویژه ذوب آهن کشف شد که دیواره‌های داخلی آن در اثر حرارت بالا جوش‌خورده و دگرگون شده است.

پیشینه صنعتی و پراکندگی کارگاه‌ها در منظر فرهنگی ماسوله

پیش از این عملیات، داده‌های ژئوفیزیک دانشگاه شهید بهشتی به سرپرستی کوروش محمدخانی ناهنجاری‌های ناشی از کوره را آشکار کرده بود. بررسی‌ها حاکی از آن است که استقرار اولیه در اواخر دوره تیموری آغاز و سپس در دوره‌های صفوی و قاجار به کانون تولید آهن تبدیل شده است. با توجه به شناسایی بیش از ۳۰ نقطه دارای آثار ذوب و استخراج در منطقه، محوطه مالمون بیانگر وجود شبکه گسترده تولید و تجارت فلز در تاریخ این پهنه است.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

توسعه پایدار، ذوب آهن تاریخی، کاوش های باستان شناسی، گردشگری، گیلان، محوطه باستانی مالمون، منظر فرهنگی ماسوله، میراث فرهنگی