میراث تاراج‌شده مشهد تا بحران پسماند مازندران

در بخش نخست این شماره، گزارش صبا رضایی با عنوان «مشهدی که زیر شهر جا ماند»، به واکاوی سرنوشت بناهایی می‌پردازد که در مسیر توسعه‌های شهری، نوسازی‌های تجاری و پروژه‌های هتل‌سازی از بین رفته‌اند. بر اساس این گزارش، بسیاری از خانه‌ها، باغ‌ها و کاروانسراهای تاریخی پیش از آنکه فرصت ثبت ملی بیابند، تخریب شده‌اند. بارزان جماران، کنشگر میراث فرهنگی، با اشاره به اولویت یافتن توسعه زائرمحور و تجاری‌سازی پیرامون حرم، هشدار می‌دهد که بخش بزرگی از معماری تاریخی شهر که به دوره‌های پیش از قاجار تعلق داشت، به دست فراموشی سپرده شده است.

در حوزه محیط‌زیست، فروغ فکری با گزارش «زباله‌ها فقط آدرس عوض می‌کنند»، به بررسی بحران مدیریت پسماند در مازندران پرداخته است. این گزارش وضعیت دو محل انباشت زباله در آمل و بابل را بررسی کرده و هشدار می‌دهد که انتقال این سایت‌ها بدون اصلاح روند تولید زباله، تنها معضل را از نقطه‌ای به نقطه دیگر منتقل می‌کند. در گزارشی تکمیلی با عنوان «رد شیرابه عمارت در رودخانه و سد هراز»، نتایج پژوهش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد میزان آلودگی شیرابه دفع‌شده به آب‌های سطحی، پنج برابر حد استاندارد است و این مسئله سلامت مخزن سد هراز را به شکل جدی تهدید می‌کند.

در صفحه پیام کردستان، الهام رئوفی‌فر به موضوع بحران آموزش در این استان پرداخته است. گزارش نشان می‌دهد که در مقطع متوسطه اول، علاوه بر کمبود شدید نیرو، معلمان گاه ناچارند تا هفت درس غیرمرتبط با رشته تخصصی خود را تدریس کنند. کارشناسان هشدار می‌دهند که اتکا به این راه‌حل‌های اضطراری، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به کیفیت یادگیری دانش‌آموزان وارد می‌کند و تسلط معلم بر محتوا، عنصری نیست که با مدیریت کلاس جایگزین شود.

در صفحه سلامت، این شماره به رونمایی از نخستین راهنمای بالینی کشوری مدیریت اچ‌پی‌وی و سرطان دهانه رحم اختصاص یافته است. همچنین در بخش دیگر، مشکلات خانواده‌های دارای فرزند اوتیسم، از جمله هزینه‌های کمرشکن توانبخشی و کمبود نظارت بر مراکز خصوصی، بر اساس تحلیل دویست و هشتاد پیام ارسالی به سامانه «سامد» واکاوی شده است.

در بخش بین‌الملل، این شماره به سهم بالای صنعت مد و تولید پلی‌استر در انتشار گازهای گلخانه‌ای پرداخته و در عین حال، به اقدام خیرخواهانه مارگارت اتوود در اهدای یک میلیون دلار برای گسترش پژوهش‌ها پیرامون پرندگان اشاره کرده است. یادداشت علیرضا قدیمی با عنوان «فاصله دانش تا تصمیم» نیز در صفحه اول این شماره منتشر شده است.