انشعاب انتقال آب خلیج فارس به رفسنجان تا پیامدهای جنگ در حافظه شهر

تیتر یک این شماره «انشعابی دیگر از خلیج فارس به رفسنجان» است. نگین شریفی در این گزارش به طرح انتقال آب خلیج فارس به کرمان و انشعاب تازه‌ای می‌پردازد که قرار است آب را از مسیری ۱۴ کیلومتری به رفسنجان برساند. در استانی که با کم‌آبی و حضور صنایع پرمصرف روبه‌روست، گسترش شاخه‌های این خط و چگونگی ارزیابی آن‌ها پرسش‌هایی را درباره پیامدهای طرح مطرح کرده است.

معاون محیط‌زیست انسانی اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست کرمان می‌گوید انشعاب‌های درون‌حوضه‌ای پروژه به مجوز ارزیابی جداگانه نیاز ندارند. در مقابل، دبیر شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد یادآوری می‌کند که طرح قرار بود خطی مستقیم از دریا تا مقصد باشد، نه مسیری با انشعاب‌های پی‌درپی. گزارش، این اختلاف‌نظر را در کنار پرسش‌هایی درباره شفافیت و نظارت بر انتقال آب قرار می‌دهد. فعالان محیط‌زیست خواستار روشن‌شدن نحوه اثرگذاری انشعاب‌های بعدی بر منابع آب، مقصد مصرف و پیامدهای محیط‌زیستی طرح هستند.

عکس یک روزنامه، ساختمانی آسیب‌دیده در تهران را نشان می‌دهد؛ تصویری برای گزارش «جنگ در حافظه شهر». این گزارش با اتکا به پژوهش مرکز مطالعات شهرداری تهران و گفت‌وگو با دو معمار، به این پرسش می‌پردازد که با آثار به‌جامانده از جنگ چه باید کرد. حفظ ویرانه‌ها می‌تواند به زنده‌ماندن حافظه تاریخی کمک کند، اما هزینه نگهداری و یادآوری رنج نیز از موضوعات مطرح‌شده است. تجربه هیروشیما و دیوار برلین در این گزارش مرور شده و ترانه یلدا و شفق متولی درباره راه‌های ثبت خاطره جنگ و حدود حفظ ساختمان‌های آسیب‌دیده دیدگاه‌هایشان را بیان کرده‌اند.

در صفحه دوم، گزارشی درباره میزان مصرف برق استخراج رمزارز، برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس را بررسی می‌کند. مصرف این فعالیت حدود ۹۳۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات تخمین زده شده است. مقایسه بار شبکه پیش و پس از قطع سراسری اینترنت در دی ۱۴۰۴، افتی حدود ۹۲۷ مگاوات در ساعت‌های کم‌باری را نشان می‌دهد؛ با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که نمی‌توان تمام این افت را به توقف فعالیت ماینرها نسبت داد. سهم برآوردی استخراج رمزارز از کمبود توان در اوج مصرف حدود شش درصد است؛ بنابراین این فعالیت عامل اصلی ناترازی برق معرفی نمی‌شود، هرچند مصرف غیرمجاز آن به شبکه فشار وارد می‌کند. گزارش همچنین می‌گوید قبض برق به‌تنهایی برای شناسایی استخراج غیرمجاز کافی نیست و بررسی هم‌زمان داده‌های مصرف، تولید و ارتباطات ضرورت دارد.

در صفحه محیط‌زیست، نادره وائلی‌زاده از کارزار اعتراض به توسعه میدان نفتی سهراب در هورالعظیم نوشته است. شیوخ و مردم بومی در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری خواستار بازنگری و لغو مجوز توسعه در مخزن شماره یک شده‌اند. نگرانی‌های آنان با آب، کشاورزی، گاومیش‌داری و آینده زندگی در حاشیه تالاب پیوند دارد.

در بخش میراث، آتش‌سوزی سینمای یادمان سمنان پرسش‌ها درباره سرنوشت بنایی با حدود پنجاه سال خاطره را دوباره مطرح کرده است. روایت‌ها درباره قدمت سینما یکسان نیست و این بنا در فهرست آثار ملی ثبت نشده است. در صفحه آخر نیز مریم کاظمی‌زاده در گفت‌وگو با حسن نقاشی، مستندساز، به کاهش تولید، دشواری معیشت و تبدیل مستندسازی به گزارشگری پرداخته است. نقاشی نگران است شتاب در ثبت رویدادها فرصت پژوهش و ساخت آثار ماندگار را محدود کند. همچنین افشین فرهانچی، مدیرکل خیرین سلامت وزارت بهداشت، یادداشت «زیر چتر سبز گیلان؛ از باد منجیل تا لبخند بچه‌ها» را نوشته است.