۷۵ درصد تهرانی‌ها با چاقی درگیرند

شیوع ۷۰ تا ۷۵ درصدی اضافه‌وزن و چاقی در تهران

دکتر فریدون عزیزی، رئیس پژوهشکده علوم غدد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در نشست خبری «سبک زندگی صحیح و داروهای کاهش وزن» اعلام کرد بین ۶۰ تا ۸۰ درصد مردم در بسیاری از کشورهای جهان اضافه‌وزن یا چاقی دارند و این نرخ در تهران به حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد می‌رسد.

وی ماشینی‌شدن سبک زندگی، افت محسوس فعالیت بدنی و دسترسی دائمی به غذا را عوامل اصلی افزایش وزن عنوان کرد و گفت بخش عمده اقدامات کنترلی باید در حوزه بهداشت عمومی، پیشگیری و تغییر سبک زندگی متمرکز شود.

کارایی داروهای جدید و هشدارهای مصرف

عزیزی با اشاره به سابقه داروهای لاغری گفت داروهای قدیمی معمولاً حدود پنج درصد و به‌ندرت تا ۱۰ درصد وزن را کاهش می‌دادند، اما نسل جدید داروها می‌توانند در برخی بیماران کاهش وزن ۱۵ تا ۲۰ درصدی ایجاد کنند. به گفته وی، کاهش ۱۰ درصدی وزن در بهبود عوارضی مانند فشار خون مؤثر است و پیشگیری از برخی امراض قلبی‌عروقی نیازمند کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی وزن خواهد بود.

رئیس پژوهشکده علوم غدد با اشاره به اینکه برخی از این داروها ابتدا برای دیابت طراحی شدند و سپس دُزهای بالاتر آنها برای چاقی افراد غیردیابتی تأیید شد، تأکید کرد چاقی ماهیتی مزمن و بازگشت‌پذیر دارد و قطع خودسرانه دارو باعث بازگشت وزن می‌شود. وی افزود داده‌های مربوط به عوارض درازمدت این داروها هنوز در مجامع علمی در دست تکمیل است و مردم نباید به ادعاهای اثبات‌نشده در فضای مجازی اتکا کنند.

ارزیابی ایمنی همگام با اثربخشی و مقابله با نگاه تجاری

دکتر فرهاد حسین‌پناه، رئیس انجمن علمی متخصصان غدد درون‌ریز ایران، داروهای جدید را نتیجه کارآزمایی‌های بالینی طولانی‌مدت دانست و یادآور شد بسیاری از داروهای قدیمی به دلیل عوارض جانبی از بازار دارویی خارج شدند.

حسین‌پناه با تأکید بر اینکه کاهش وزن هدف زیبایی محض نیست، گفت کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی وزن به درمان کبد چرب و مشکلات تنفسی ناشی از چاقی کمک می‌کند. وی تأکید کرد داروها علاوه بر اثربخشی باید معیارهای سخت‌گیرانه ایمنی را سپری کرده باشند و اجازه داده نشود جنبه‌های تجاری و تبلیغاتی، سلامت بیماران را تهدید کند.

حفظ توده عضلانی و طول دوره درمان

دکتر مجید ولی‌زاده، رئیس مرکز تحقیقات چاقی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با بیان اینکه چاقی با دوره‌های کوتاه‌مدت دو تا سه ماهه درمان نمی‌شود، گفت مصرف‌کننده باید پیش از آغاز دوره درمانی از طول دوره، هزینه‌های بالا، عوارض جانبی و لزوم پایش مستمر پزشک مطلع باشد.

وی افت توده عضلانی را از خطرات کاهش وزن غیرعلمی خواند و تأکید کرد در سنین بالا، تحلیل رفتن عضلات خطر سقوط و شکستگی را بالا می‌برد. هدف درمان باید کاهش توده چربی باشد؛ به همین سبب تمرینات ورزشی هوازی و قدرتی همراه با مصرف کافی پروتئین باید در کنار دارودرمانی رعایت شود.

عوارض شایع و ضرورت بررسی فردی

ولی‌زاده عوارض شایع داروهای نوین لاغری را عمدتاً گوارشی (شامل حالت تهوع، احساس پری معده، دل‌پیچه، اسهال یا یبوست) دانست که معمولاً پس از یک الی دو هفته فروکش می‌کند. وی تصریح کرد همه افراد دارای اضافه وزن نیازی به دارو ندارند و تجویز باید منوط به ارزیابی جداگانه پیامدهای بالینی نظیر ابتلای فرد به دیابت، کبد چرب، پرفشاری خون، دردهای مفصلی یا آپنه خواب باشد.

ممنوعیت عرضه بدون نسخه و تزریق در آرایشگاه‌ها

دکتر محمد هاشمی، دبیر علمی انجمن پیشگیری از چاقی ایران، با تأکید بر اینکه دارو کالایی عمومی نیست و مصرف خودسرانه آن پیامدهای خطرناکی دارد، گفت بررسی سود و زیان دارو تنها در صلاحیت پزشک است و یگانه مرجع رسمی توزیع، داروخانه‌ها هستند.

هاشمی نسبت به فروش بدون نسخه، تبلیغات غیرقانونی در بسترهای اینترنتی و به‌ویژه تجویز یا تزریق آمپول‌های لاغری در آرایشگاه‌ها هشدار داد و بر لزوم برخورد با افراد و مراکز فاقد صلاحیت درمانی تأکید کرد.