تحریریه پیام ما

رصد شبانه‌روزی کوچ مرال‌ها در منطقه حفاظت‌شده البرز مرکزی

6 مهر 1405، 10:05

رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست نوشهر از رصد شبانه‌روزی گله‌های مرال در فصل گاوبانگی در منطقه حفاظت‌شده البرز مرکزی خبر داد. این پایش با برپایی پنج چادر گاوبانگی و با همکاری همیاران بومی و دانشگاه تربیت مدرس در حال اجراست.

پایش شبانه‌روزی مرال‌ها در فصل گاوبانگی

مهدی کیاحیرتی، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان نوشهر، اعلام کرد هم‌زمان با آغاز فصل جفت‌گیری و گاو بانگی مرال‌ها، حرکت و کوچ گله‌های این‌گونه از ارتفاعات به زیستگاه‌های جنگلی و مناطق پایین‌دست در منطقه حفاظت‌شده البرز مرکزی به‌صورت شبانه‌روزی پایش می‌شود.

به گفته وی، برنامه‌های حفاظتی با تمرکز بر مدیریت علمی حیات‌وحش طراحی شده و از ۱۰ شهریور با برپایی پنج جایگاه استقرار نیرو و چادر گاو بانگی در زیستگاه‌های منطقه آغاز شده است و بسته به شرایط محیطی تا پایان مهر ادامه خواهد داشت.

کیاحیرتی افزود که این طرح با مشارکت همیاران، جوامع محلی، کوهنوردان و مجاوران زیستگاه‌ها اجرا می‌شود. بااین‌حال، وی یادآور شد که در سال‌های گذشته جایگاه‌های بیشتری فعال بود، اما امسال کمبود نیروی اجرایی و برخی محدودیت‌ها، گستره حضور را کاهش داده است. همچنین امسال از ظرفیت دانشگاه تربیت‌مدرس برای تلفیق مباحث علمی با تجارب فنی محیط‌بانان استفاده می‌شود.

هشدار محیط زیست در فصل «گاوبانگی»؛ تشدید گشت‌ها برای حفاظت از مرال‌ها

چالش‌های بقا و وضعیت سرشماری مرال در جنگل‌های هیرکانی

فصل جفت‌گیری مرال که در میان جوامع محلی به نام‌هایی چون گاوبانگ، گوکل، ورزاچمر و ورزاونگ شناخته می‌شود، حدود یک ماه به طول می‌انجامد. در این بازه، نرهای بالغ با بانگ‌دهی قلمرو خود را مشخص کرده و نرهای رقیب را دور می‌کنند.

بر اساس ارزیابی کارشناسان، تخریب و گسستگی زیستگاه‌ها، جاده‌سازی، توسعه طرح‌های گردشگری، سرقت چوب، زمین‌خواری و حضور افراد متفرقه در فصل گاو بانگی، از عوامل تهدیدکننده امنیت زیستی این‌گونه به شمار می‌روند؛ به‌طوری که در بخش‌هایی از جنگل‌های بالادست مازندران مانند گلیران و شیخ موسی بابل، جمعیت مرال‌ها ناپدید شده است.

همچنین به دلیل زیست مرال در مناطق متراکم و کوهستانی جنگل، روش سرشماری آن با دیگرگونه‌ها تفاوت دارد و شمارش دقیق جمعیتی با دشواری روبه‌رو است؛ ازاین‌رو پایش‌ها بیشتر بر حضور میدانی و راهبری مشارکتی متمرکز شده است.

مارال