مدیریت پسماند غذایی تا چالش‌های زیست‌بوم و هنر

گزارش اصلی این شماره با عنوان «غذا، گرفتار پسماند شهری» به قلم یاسر مختاری، به نقد چالش‌های مدیریت پسماند در کلان‌شهرها اختصاص دارد. این گزارش با استناد به آمارهای موجود، اشاره می‌کند که هر شهروند تهرانی به‌طور میانگین روزانه بین ۶۵۰ تا ۷۰۰ گرم پسماند تولید می‌کند. نکته کلیدی مطرح شده در این پژوهش، آمیخته‌شدن مواد غذایی با زباله‌های خشک نظیر پلاستیک و فلزات است که ارزش بازیافت را به‌شدت کاهش می‌دهد. کارشناسان مدیریت پسماند در این گزارش بر ضرورت اصلاح ساختار جمع‌آوری، تفکیک از مبدأ و تعیین مسئولیت‌های مشخص برای تولیدکنندگان مواد غذایی تأکید کرده‌اند تا از هدررفت منابع جلوگیری شود.

در صفحه محیط‌زیست، گزارشی تحلیلی با عنوان «آب، مدیریت و سرنوشت جبیرهای ایران» منتشر شده که حاصل بررسی ۱۶ سال سرشماری در ۲۷ منطقه حفاظت‌شده است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که دسترسی به منابع آب و شرایط حفاظتی مناطق، نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر جمعیت جبیرها ایفا می‌کند. با این حال، موضوع قابل‌تأمل این است که دسترسی به چشمه‌ها و چاه‌ها، در حالی که حیات این گونه را تسهیل می‌کند، می‌تواند ریسک‌های جانبی نظیر شکار، رقابت با دام‌های اهلی و شیوع بیماری‌ها را نیز افزایش دهد؛ موضوعی که مدیریت هوشمندانه زیستگاه‌ها را بیش از پیش ضروری می‌سازد.

در بخش دیگری از این شماره، «پیام ما» به وضعیت کشاورزی در اصفهان و تأثیرات مخرب تغییر اقلیم بر آن پرداخته است. مصاحبه با ۲۹ کشاورز بومی نشان می‌دهد که فشار معیشتی و کمبود منابع آب و زمین، کشاورزان را به سمت کشت‌های فشرده و استفاده بیش از حد از نهاده‌های شیمیایی سوق داده است. این گزارش هشدار می‌دهد که فرسایش خاک و نادیده گرفتن استراحت زمین، چرخه‌ای از بحران ایجاد کرده که نیازمند مشارکت مستقیم کشاورزان در تصمیم‌گیری‌ها و توجه ویژه به الزامات محلی است.

صفحات اجتماعی و هنری این شماره نیز به مسائل شهر و هنر اختصاص دارد. پژوهشی در صفحه سه با عنوان «زنانی که روی دیوارهای تهران نیستند»، به نقد فقدان بازنمایی زنانِ متخصص و موفق در دیوارنگاره‌های شهری پرداخته است؛ به‌طوری‌که از ۱۰۰ مورد بررسی‌شده، تنها ۱۵ مورد به زنان اختصاص یافته و نقش‌های محدود سنتی در آن‌ها غالب است. همچنین در حوزه‌ی هنرهای سنتی، گزارشی از گفت‌وگو با فهیمه اشرفی، هنرمند سوزن‌دوزی، منتشر شده که چالش‌های تأمین مواد اولیه و کپی‌برداری از طرح‌ها را به عنوان موانع اصلی پیش روی این هنرِ اصیل برمی‌شمارد.