تالاب‌های ایران؛ زیست‌بوم‌هایی که بدون مردم حفظ نمی‌شوند

معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست بر ضرورت جلب مشارکت جوامع محلی در برنامه‌های حفاظت از تالاب‌های کشور تأکید کرد و گفت: حفاظت پایدار از اکوسیستم‌های تالابی بدون همراهی مردم محلی امکان‌پذیر نیست.

به گزارش پیام ما از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، احمدرضا لاهیجان‌زاده در نشست تخصصی آنلاین با حضور نمایندگان شرکت‌های محلی، تشکل‌های غیردولتی و کارشناسان استانی که با هدف پیشبرد اهداف طرح حفاظت از تالاب‌های ایران برگزار شد، به بررسی دغدغه‌ها و چالش‌های موجود در این حوزه پرداخت.

وی در این نشست بر تداوم اجرای طرح حفاظت از تالاب‌های ایران در قالب یک فاز چهارساله تأکید کرد و گفت: توسعه معیشت‌های جایگزین برای جوامع محلی از مهم‌ترین راهکارها برای کاهش فشار بر منابع آبی و حفاظت از اکوسیستم‌های تالابی به شمار می‌رود.

لاهیجان‌زاده تأمین تجهیزات اولیه مورد نیاز، توسعه برنامه‌های مهارت‌آموزی، تسهیل ارتباط مستقیم گروه‌های معیشتی با بازارهای فروش و همچنین هماهنگی با سازمان فنی و حرفه‌ای برای برگزاری دوره‌های آموزشی متناسب با نیازهای محلی را از جمله برنامه‌های پیش‌رو در اجرای این طرح عنوان کرد.

اعتمادسازی؛ مهم‌ترین عامل موفقیت طرح

وی اعتمادسازی میان جوامع محلی را مهم‌ترین عامل موفقیت برنامه‌های حفاظت از تالاب‌ها دانست و تأکید کرد که بدون جلب اعتماد و مشارکت فعال مردم ساکن در حاشیه تالاب‌ها، دستیابی به حفاظت پایدار از این زیست‌بوم‌ها ممکن نخواهد بود.

در ادامه این نشست، مهری اثناعشری مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب‌های ایران نیز با اشاره به ضرورت تقویت نقاط قوت طرح و مدیریت چالش‌های اداری، بر همکاری همه ذی‌نفعان برای بهبود فرآیند گزارش‌دهی و کاهش پیچیدگی‌های اجرایی تأکید کرد.

وی جلوگیری از وابستگی مالی و فنی جوامع محلی به حمایت‌های طرح و برنامه‌ریزی هدفمند برای بازاریابی محصولات تولیدی را از الزامات موفقیت پروژه‌های مرتبط با معیشت‌های سازگار با منابع تالابی دانست.

کشاورزی پایدار در حاشیه تالاب‌های پایلوت

در این نشست‌ها نمایندگان ۳۹ شرکت محلی فعال در پروژه معیشت‌های سازگار با منابع تالابی و ۵۱ شرکت محلی فعال در پروژه استقرار کشاورزی پایدار، به همراه تشکل‌های غیردولتی، کارشناسان استانی و نماینده سازمان فنی و حرفه‌ای حضور داشتند. در این جلسه عملکرد پروژه‌های تنوع‌بخشی به معیشت‌های سازگار با کم‌آبی و توسعه کشاورزی پایدار در حاشیه تالاب‌های پایلوت مورد ارزیابی قرار گرفت.

در بخش نخست نشست، نمایندگان شرکت‌های محلی استان‌های آذربایجان غربی، خوزستان، فارس، گیلان و آذربایجان شرقی به تشریح دستاوردهای طرح در افزایش مشارکت جوامع محلی و واقع‌گرایی در برنامه‌ها پرداختند و چالش‌های اجرایی خود را مطرح کردند.

از جمله مهم‌ترین مسائل مطرح‌شده در این بخش می‌توان به کاهش بروکراسی اداری، بازنگری در شیوه اجرای دوره‌های مهارت‌آموزی، اصلاح برخی محدودیت‌های سازمان فنی و حرفه‌ای، تأمین تجهیزات کارگاهی و تقویت عملکرد صندوق‌های اعتبارات خرد اشاره کرد.

شرکت‌کنندگان همچنین بر ضرورت برگزاری دوره‌های تخصصی بازاریابی و توسعه کسب‌وکار برای توانمندسازی اقتصادی جوامع محلی و افزایش پایداری فعالیت‌های معیشتی تأکید کردند.

گام بعدی؛ تقویت شبکه ارتباطی مجریان ملی، استانی و محلی

در ادامه این نشست، وضعیت پروژه‌های کشاورزی پایدار نیز بررسی شد؛ بخشی که به دلیل ارتباط مستقیم با مدیریت منابع آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این بخش چالش‌هایی همچون شوری خاک، تغییرات اقلیمی، برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب و مشکلات ناشی از چاه‌های غیرمجاز به‌ویژه در منطقه پریشان مورد بررسی قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان در پایان با تأکید بر ضرورت استفاده از تکنیک‌های کشاورزی هوشمند، خواستار بازنگری در انتخاب روستاهای پایلوت بر اساس پایداری منابع آب، تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول در مدیریت منابع آبی و حرکت از پایش‌های صرفاً نظارتی به سمت ارزیابی اثربخشی روش‌های کشاورزی پایدار شدند.

این نشست‌ها با هدف تقویت شبکه ارتباطی میان مجریان ملی، استانی و محلی و شناسایی دقیق چالش‌های موجود برگزار شد و گامی در مسیر توسعه معیشت‌های سازگار با طبیعت و حفاظت پایدار از تالاب‌های کشور ارزیابی شد.